رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، پس از انتشار گزارش یوناما درباره ۲۱ مورد خشونت جنسی علیه زنان در بازداشتگاههای طالبان، پای پاسخگویی حاکمان و سکوت عالمان دینی را به میان کشید. او تأکید کرد که هر جنایتی در زندانها، مستقیماً به نهاد حاکم مربوط است و سکوت در برابر آن، همدستی با ظلم محسوب میشود.
اصولنامه ۳۱ مادهای طالبان در حوزه خانواده، با حذف حداقل سن قانونی ازدواج و دشوارتر کردن دسترسی زنان به طلاق، بار دیگر نگرانیها درباره نقض حقوق بشر، گسترش کودکهمسری و تعمیق نابرابری جنسیتی در افغانستان را برانگیخته است؛ سندی که فراتر از تنظیم روابط خانوادگی، نشانهای از تثبیت نظم انحصاری و محدودسازی کرامت انسانی به شمار میرود.
جنبش فریاد زنان با انتشار اعلامیهای، تصویب «اصولنامه تفریق زوجین» از سوی طالبان را اقدامی ضدانسانی و مشروعیتبخش به خشونت علیه دختران افغانستان دانست. این جنبش تأکید کرده است که به رسمیت شناختن کودکهمسری، نقض آشکار حقوق کودکان، حق آموزش و آینده آزاد آنان است. فریاد زنان از نهادهای بینالمللی، سازمانهای حقوق بشری و وجدانهای بیدار جهان خواسته است در برابر این سیاست خطرناک سکوت نکنند و برای توقف آن اقدام فوری انجام دهند.
بانو پتونی تیچمن، فعال حقوق زنان، با واکنش به گزارشهای حملات هوایی در کابل هشدار داد که تشدید تنش میان طالبان و پاکستان میتواند افغانستان را دوباره به میدان رقابتهای منطقهای بدل کند. او تأکید کرد این درگیری نه جنگ مردم، بلکه نزاع قدرتهاست و شهروندان عادی همواره نخستین قربانی آن بودهاند؛ وضعیتی که خطر تداوم بیثباتی و بازتولید خشونت را افزایش میدهد.
۳۳ نهاد حقوق بشری و مدافع حقوق زنان افغانستان در نامهای سرگشاده به آنالنا بئربوک، رئیس هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، تأکید کردهاند که طالبان به صورت آگاهانه، برنامهریزیشده و مرحله به مرحله زنان را از جامعه حذف کردهاند. این نهادها این اقدامات را نه تنها نقض گسترده حقوق بشر، بلکه جنایت بینالمللی و انکار نظاممند کرامت و شخصیت حقوق نیمی از جمعیت افغانستان خواندهاند.
کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل هشدار داده است که سرکوب زنان و دختران در افغانستان به سطح آزار و اذیت سیستماتیک رسیده و ساختار حاکم، نوعی آپارتاید جنسیتی را اعمال میکند. به گفته او، محرومیت از آموزش، اشتغال، خدمات درمانی و آزادیهای مدنی، افغانستان را به گورستان حقوق بشر تبدیل کرده است.