پنجشیر؛ ادعای بازداشت و لت‌وکوب، تکذیب طالبان

یک رویداد، چند روایت | رسانه‌های داخلی | چهارشنبه، ۶ عقرب ۱۴۰۵

ساکنان ولسوالی دره در ولایت پنجشیر می‌گویند نیروهای طالبان پس از انفجاری در هفته گذشته، بزرگان محل و عالمان دینی را بازداشت و لت‌وکوب کرده‌اند. سخنگوی والی طالبان در پنجشیر این گزارش‌ها را بی‌اساس خوانده و گفته است در سه سال گذشته هیچ رویداد امنیتی مهمی در این ولایت رخ نداده است.

این روایت‌های متضاد در حالی منتشر شد که وزارت امر به معروف طالبان استفاده از ترقه/ پتاقی را در عروسی‌ها و جشن‌ها ممنوع کرد، دبیرکل سازمان ملل در شورای امنیت از محدودیت‌های شدید بر زنان افغانستان سخن گفت و نیروهای طالبان و پاکستان در مرز پکتیکا درگیر شدند.

در این گزارش، روایت آمو، اطلاعات روز، افغانستان اینترنشنال، شفقنا، تلویزیون سفیر و اسپوتنیک افغانستان را از سه‌شنبه، ۵ عقرب، تا چهارشنبه، ۶ عقرب، با هم مرور می‌کنیم.

هر رسانه چه گفت؟

آمو

«مردم از این وضعیت به تنگ آمده‌اند.» این را یکی از ساکنان دره عبدالله‌خیل پنجشیر به آمو گفت. به گزارش این رسانه در روز سه‌شنبه، ۵ عقرب، نیروهای طالبان پس از انفجاری که هفته گذشته در این منطقه گزارش شد، بزرگان محل و عالمان دینی را بازداشت و لت‌وکوب کرده‌اند. چگونگی انفجار روشن نیست و هیچ گروهی مسوولیت آن را به عهده نگرفته است.

ساکنان می‌گویند طالبان به بزرگان و ملاامامان هشدار داده‌اند اگر صدای تیراندازی شنیده شود یا به نیروهای این گروه آسیبی برسد، آنان مسئول شناخته می‌شوند. خانه‌ها بازرسی شده، رفت‌وآمد شبانه محدود شده و به امامان مساجد گفته شده مردم پس از نماز شام در خانه بمانند. به گفته منابع محلی، پس از حمله‌ای در دو هفته پیش، ۲۱ نفر از جمله کودکان بازداشت شده‌اند. شاخه نظامی روند سبز هم مدعی شده بود که در همین ولسوالی به موتر طالبان حمله کرده و یک عضو این گروه را کشته است.

سیف‌الدین لتون، سخنگوی والی طالبان در پنجشیر، هر دو روایت را رد کرد. او گفت گزارش بازداشت‌ها «هیچ پایه‌ای در واقعیت ندارد» و نشردهندگان آن را به دروغ‌پراکنی متهم کرد.

اطلاعات روز

اطلاعات روز سه‌شنبه، ۵ عقرب، گزارش داد که وزارت امر به معروف طالبان استفاده از ترقه/ پتاقی را در عروسی‌ها و جشن‌ها در سراسر کشور ممنوع کرده است. به نوشته این روزنامه، واردکنندگان، فروشندگان و کاربران پتاقی با برخورد «شرعی و قانونی» روبه‌رو می‌شوند. وزارت داخله طالبان پیش‌تر استفاده از پتاقی پس از ساعت نه شب را در برخی شهرها ممنوع کرده بود.

این روزنامه چهارشنبه، ۶ عقرب، هم از درگیری شبانه نیروهای طالبان و پاکستان در بازار انگوراده، میان ولسوالی برمل پکتیکا و وزیرستان جنوبی، خبر داد. مقام‌های پاکستانی می‌گویند یک غیرنظامی کشته و پنج عضو یک خانواده زخمی شده‌اند. فیصل کریم کندی، فرماندار خیبرپختونخوا، هشدار داد که «رژیم طالبان نباید دچار هیچ‌گونه توهمی باشد». منابع امنیتی طالبان در پکتیکا درگیری را تایید کردند و گفتند خانه‌های مسکونی در سمت افغانستان هم هدف قرار گرفته، اما رقمی از تلفات اعلام نکردند.

افغانستان اینترنشنال

افغانستان اینترنشنال سه‌شنبه، ۵ عقرب، نشست شورای امنیت را با تمرکز بر تمنا زریاب پریانی، فعال حقوق زنان، پوشش داد. به گزارش این رسانه، پریانی از جامعه جهانی خواست به جای ابراز نگرانی علیه طالبان اقدام کند، این گروه را پاسخگو کند و آپارتاید جنسیتی را جرم‌انگاری کند.

همین رسانه همان روز از هشدار الیساندا کالوت، قاضی دادگاه مردمی زنان افغانستان، هم خبر داد. او گفته بود نزدیک‌شدن دیپلماتیک دولت‌های اروپایی به طالبان ممکن است به مشروعیت این گروه بینجامد.

شفقنا

شفقنا چهارشنبه، ۶ عقرب، به سخنان آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در شورای امنیت پرداخت. گوترش افغانستان را در کنار مالی، یمن و سومالی از کشورهایی خواند که زنان و دختران در آن‌ها با محدودیت‌های شدید روبه‌رویند. به گفته او، کاهش بودجه هم برخی سازمان‌های زنان را به توقف کار واداشته و کلینیک‌ها و فضاهای امن را بسته است.

شفقنا سخنان تیمی بروس، معاون نماینده امریکا در سازمان ملل، را هم منتشر کرد. او گفت طالبان در پنج سال گذشته دستاوردهای چند دهه زنان افغانستان را به شکل نظام‌مند از میان برده‌اند.

تلویزیون سفیر

در روزی که شورای امنیت درباره زنان افغانستان نشست داشت، تلویزیون سفیر سه‌شنبه، ۵ عقرب، گزارش دیگری را برجسته کرد: نشست وزارت خارجه طالبان در کابل درباره «دستاوردهای» مبارزه با مواد مخدر. به گزارش این شبکه، طالبان امسال بیش از ۲۵ هزار عملیات انجام داده و بیش از ده هزار نفر را بازداشت کرده‌اند.

امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در این نشست هشدار داد که «ارزیابی غیرمسلکی دستاوردها» به این مبارزه آسیب می‌زند. سفیر در این خبر از طالبان با عنوان «امارت اسلامی» یاد کرد و ارقام را بی هیچ منبع مستقلی آورد.

اسپوتنیک افغانستان

اسپوتنیک افغانستان سه‌شنبه، ۵ عقرب، ممنوعیت پتاقی را با عنوان «ممنوعیت کامل بهره‌گیری از پتاقی و مواد آتش‌زا در جشن‌ها» منتشر کرد. خبر تنها بیانیه وزارت امر به معروف را بازگو می‌کند و نه واکنش مردم در آن آمده است و نه نظر کارشناسی.

از ماجرای پنجشیر و نشست شورای امنیت درباره زنان در صفحه‌هایی که از اسپوتنیک در دسترس بود، نشانی نیافتیم.

پرسش‌هایی که بی‌پاسخ ماند

اگر به گفته سخنگوی والی طالبان در پنجشیر سه سال است رویداد امنیتی مهمی در این ولایت رخ نداده، چرا به گفته ساکنان نیروهای تازه از ولایت‌های جنوبی به دره فرستاده شده‌اند؟

وزارت امر به معروف ممنوعیت پتاقی را با حفظ «آرامش عمومی» توجیه کرده است. آرامش ساکنان دره که می‌گویند پس از نماز شام اجازه بیرون‌شدن ندارند، در کجای این فهرست است؟

و چرا در رسانه‌های داخل کشور که در دسترس بود، از ادعای ساکنان پنجشیر و سخنان دبیرکل سازمان ملل درباره زنان افغانستان نشانی نبود؟

در این دو روز، مرز میان رسانه‌های داخل و بیرون کشور باز هم روشن بود. رسانه‌های بیرون از بازداشت، لت‌وکوب و نشست شورای امنیت نوشتند؛ رسانه‌های داخل از ممنوعیت پتاقی و «دستاوردهای» مبارزه با مواد مخدر.

نویسنده مطلب

بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ روزنامه‌نگار و دانش‌آموخته روابط بین‌الملل که بیش از هجده سال در عرصه رسانه در افغانستان فعالیت داشته است. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور به مسئولیت…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←