شهر هرات پس از بازداشت دهها زن به دلیل نوع پوشش و انتشار مقررات تازه طالبان برای زنان، شاهد استقرار گسترده نیروهای امنیتی و ایجاد فضای شدید امنیتی بوده است. منابع محلی میگویند این تدابیر مانع برگزاری اعتراضات برنامهریزیشده شده و همزمان گزارشهایی از کشته و زخمی شدن معترضان در روزهای گذشته نیز منتشر شده است.
شکاف میان زن و مرد در افغانستان تنها یک مسئله اجتماعی نیست، بلکه نتیجه تعامل پیچیدهای از سنت، مدرنیته و سیاست است. این مقاله با نگاهی تحلیلی نشان میدهد چگونه برخی رویکردهای فمینیستی و واکنشهای سنتی، به جای همافزایی، به تقابل و بیاعتمادی انجامیدند و چگونه طالبان از این گسست اجتماعی بهرهبرداری کردند.
اعتراضهاي هرات پس از بازداشت گسترده زنان، به نقطهاي رسيد که خانوادهها خط قرمز خود را آشکار کردند و مردان در کنار زنان به خيابان آمدند. اين رويداد تنها واکنشي به يک اقدام انتظامي نبود، بلکه نشانهاي از شکاف عميق ميان انتظارات اجتماعي مردم و سياستهاي محدودکننده حاکميت است؛ شکافي که کرامت، امنيت رواني و آينده اجتماعي شهر را در مرکز توجه قرار داده است.
شماری از شهروندان افغانستان مقیم اسپانیا، فعالان حقوق بشر و شهروندان اسپانیایی روز پنجشنبه در برابر دفتر پارلمان اروپا در مادرید تجمع کرده و با قرائت قطعنامهای، هرگونه دعوت، میزبانی یا تعامل رسمی با طالبان را محکوم و خواستار پاسخگویی آنان در دادگاههای بینالمللی شدند.
کمیته حقوق کودک سازمان ملل، اصولنامه «تفریق زوجین» طالبان را ناقض کنوانسیون حقوق کودک خواند و آن را محکوم کرد. این سند ۳۱ مادهای با توشیح هبتالله آخوندزاده، ازدواج کودکان را بر اساس معیار «بلوغ شرعی» رسمی میکند؛ اقدامی که دختران ۹ ساله را در معرض خشونت، استثمار و محرومیت از آموزش قرار میدهد.
زیر سلطه طالبان، محرومیت زنان و دختران از آموزش، کار، حمایت حقوقی و مسیرهای دادخواهی، خشونت خانگی را در افغانستان به چرخهای خاموش و مرگبار بدل کرده است. قتل همسر و دختر در ننگرهار، تنها یک رویداد خانوادگی نیست؛ نشانهای آشکار از بحران ساختاری است که در آن قربانیان بیپناه میمانند و خشونت، بیمهار تکرار میشود.