نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، مدعی شده است که مخالفان این گروه در هیچ نقطهای از افغانستان حضور ندارند. او همچنین تأکید کرده که در درون طالبان نیز هیچ اختلافی وجود ندارد و تاکنون هیچ صدای مخالفی از میان رهبران و اعضای این گروه شنیده نشده است؛ اظهاراتی که در کنار پیام امنیتی، حامل پیامی سیاسی درباره وضعیت کنونی طالبان نیز به شمار میرود.
متقی این سخنان را در جریان سخنرانی خود در مدرسه ریاضالعلوم کابل مطرح کرد. او وضعیت کنونی افغانستان را نتیجه حاکمیت کامل طالبان بر کشور دانست و مدعی شد که مخالفان این گروه دیگر در هیچ بخش افغانستان حضور ندارند.
این نخستین بار نیست که مقامهای طالبان از پایان فعالیت مخالفان سخن میگویند. از زمان بازگشت این گروه به قدرت در سال ۲۰۲۱، رهبران طالبان بارها بر تأمین امنیت و از میان رفتن تهدیدهای جدی علیه حاکمیت خود تأکید کردهاند.
با این حال، روایت مخالفان با ادعای مطرحشده از سوی وزیر خارجه طالبان تفاوت دارد. جبهههای مخالف طالبان طی ماههای اخیر بارها مسئولیت حملات مسلحانه در کابل و شماری از ولایتهای دیگر را برعهده گرفتهاند. هرچند این حملات نتوانسته است موازنه قدرت را در کشور تغییر دهد، اما ادامه آنها نشان میدهد که دستکم بخشی از مخالفان طالبان همچنان فعال هستند.
از همین رو، ادعای «نبود کامل مخالفان» بیش از آنکه یک واقعیت مورد توافق باشد، بخشی از روایت رسمی طالبان درباره وضعیت امنیتی افغانستان به نظر میرسد. روایتی که هدف آن نمایش کنترل کامل بر جغرافیای کشور و کاهش اهمیت فعالیت گروههای مخالف است.
اما بخش مهمتر سخنان متقی شاید نه درباره مخالفان، بلکه درباره انسجام درونی طالبان باشد. او همزمان با رد حضور مخالفان، هرگونه اختلاف در داخل این گروه را نیز رد کرد؛ موضوعی که در سالهای گذشته بارها مورد توجه ناظران سیاسی قرار گرفته است.
در طول نزدیک به پنج سال گذشته، گزارشهای متعددی درباره تفاوت دیدگاه میان برخی چهرههای بانفوذ طالبان منتشر شده است؛ اختلافهایی که از نحوه تعامل با جامعه جهانی گرفته تا مسائل مربوط به آموزش زنان و شیوه اداره کشور را در بر میگیرد. هرچند این اختلافها تاکنون به شکاف علنی منجر نشده، اما تأکید مکرر رهبران طالبان بر وحدت داخلی نشان میدهد که این موضوع همچنان برای آنان اهمیت ویژهای دارد.
در واقع، اظهارات اخیر متقی را میتوان بخشی از تلاش گستردهتر طالبان برای ارائه تصویری از ثبات، اقتدار و انسجام سیاسی دانست. این گروه به خوبی میداند که در شرایط کنونی، هرگونه برداشت از وجود شکاف داخلی یا گسترش فعالیت مخالفان میتواند موقعیت سیاسی آن را در داخل و خارج از افغانستان تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، مهمترین چالش طالبان امروز نه در میدان نبرد، بلکه در عرصه مشروعیت سیاسی قرار دارد. این گروه اگرچه توانسته است کنترل افغانستان را در دست نگه دارد، اما هنوز نتوانسته به مشروعیت ملی و بینالمللی دست یابد و جایگاه خود را در نظام سیاسی جهانی تثبیت کند.
هیچ کشوری تاکنون طالبان را به عنوان دولت رسمی افغانستان به رسمیت نشناخته است. در سالهای اخیر نیز نهادهای بینالمللی بارها تأکید کردهاند که تغییر در سیاستهای داخلی این گروه، پیششرط هرگونه عادیسازی روابط خواهد بود.
در این میان، ادامه اجرای مقررات سختگیرانه امر به معروف و نهی از منکر، محدودیتهای گسترده علیه زنان و دختران، محرومیت زنان از آموزش و اشتغال و همچنین نگرانیها درباره وضعیت اقلیتهای قومی و مذهبی، فاصله طالبان را با کسب مشروعیت و پذیرش بینالمللی بیش از پیش افزایش داده است.
به همین دلیل، حتی اگر طالبان بتواند از کنترل امنیتی کشور و نبود تهدید جدی علیه حاکمیت خود سخن بگوید، همچنان با این پرسش اساسی مواجه خواهد بود که آیا تسلط بر جغرافیای افغانستان میتواند جای خالی مشروعیت سیاسی را پر کند؟
اظهارات امیرخان متقی را میتوان تلاشی برای نمایش اقتدار و ثبات طالبان دانست؛ اما واقعیت این است که معادله قدرت در افغانستان تنها به مسئله امنیت محدود نمیشود. در شرایطی که مخالفان این گروه همچنان از فعالیت خود سخن میگویند و بحران مشروعیت طالبان در سطح بینالمللی پابرجاست، فاصله میان روایت رسمی این گروه و برداشت بخش مهمی از جامعه جهانی همچنان ادامه خواهد داشت.
ارسال دیدگاه