ما کجا برویم؟ دانشجویان افغانستانی زیر فشار مضاعف

این گزارش بر پایه یادداشتی نوشته شده که خانم دیبا اکبری کاکر در صفحه فیس‌بوک خود منتشر کرده است. او با نقل‌قول مستقیم از یکی از دانشجویان، صدای اعتراض جمعی این قشر را بازتاب داده است. لحن نوشته او همدلانه است و نشان می‌دهد این موضوع را از نزدیک دنبال می‌کند.

یکی از دانشجویان افغانستان در پاکستان می‌گوید نخست در داخل افغانستان درهای مکتب و دانشگاه به رویش بسته شد. با این حال، با هزار امید راهی پاکستان شد تا آینده خود را بسازد. اکنون، به گفته او، در همان کشوری که به آن پناه آورده بود نیز با درهای بسته روبه‌رو شده است. او می‌پرسد دیگر به کجا باید روی بیاورد.

این دانشجویان چیزی فراتر از چند برگ کتاب نمی‌خواهند؛ آنان خواستار حق داشتن آینده‌اند. یادداشت به دختری اشاره می‌کند که سال‌ها زحمت کشیده تا پزشک شود، و خانواده‌ای که با تنگدستی هزینه تحصیل فرزندش را فراهم کرده است.

یادداشت با پرسش‌هایی گزنده ادامه می‌یابد: چرا رؤیاهای این نسل باید همواره ناتمام بماند؟ به کدام در بزنند؟ چه کسی صدای آنان را خواهد شنید؟ نویسنده تأکید می‌کند این دانشجویان نه مرتکب جرمی شده‌اند و نه چیزی بیش از یک حق طبیعی خواسته‌اند. آنان تنها می‌خواهند درس بخوانند و زندگی آبرومندانه‌ای داشته باشند.

یادداشت با پرسشی از جامعه جهانی پایان می‌یابد: اگر شهروندان افغانستان، پس از محرومیت از آموزش در داخل کشور، در کشورهای همسایه نیز این فرصت را از دست بدهند، سرنوشت‌شان چه خواهد بود؟

این فریاد در حالی مطرح می‌شود که شورای طب و دندان‌پزشکی پاکستان (PMDC) به‌تازگی دستوری صادر کرده است. بر پایه این دستور، دانشجویان افغانستان که در رشته‌های پزشکی و دندان‌پزشکی ثبت‌نام کرده بودند، باید به افغانستان بازگردند.

پذیرش دانشجویان تازه افغانستانی در این رشته‌ها نیز به‌طور کامل متوقف شده است. بر پایه گزارش‌های رسانه‌ای، این تصمیم نزدیک به یک‌هزار دانشجو را در سراسر پاکستان تحت تأثیر قرار می‌دهد. برخی دانشگاه‌ها، از جمله یک دانشگاه دولتی در لاهور، تنها ۲۴ ساعت به دانشجویان مهلت داده‌اند تا امور اداری خروج خود را تکمیل کنند.

کمیسیون حقوق بشر پاکستان این تصمیم را «بحران انسانی» خوانده است.

نگرانی درباره دختران و زنان دانشجو جدی‌تر است. شماری از آنان پس از محرومیت از تحصیل در افغانستان، تحصیل خود را در پاکستان از سر گرفته بودند و اکنون بار دیگر با قطع این مسیر روبه‌رو شده‌اند.

این تصمیم در بستر گسترده‌تری از سخت‌گیری‌های پاکستان نسبت به شهروندان افغانستان صورت می‌گیرد؛ روندی که از سال ۲۰۲۳ با بازگشت میلیون‌ها شهروند افغانستان همراه بوده است. سفارت افغانستان که اکنون تحت کنترل طالبان است، نسبت به بازگرداندن اجباری این دانشجویان ابراز نگرانی کرده است.

فریاد «ما کجا برویم؟» تنها روایت یک محدودیت اداری نیست. این پرسش نسلی از جوانان است که میان بسته‌شدن درهای آموزش در وطن و دشواری تحصیل در همسایگی، همچنان بی‌پاسخ مانده است.