مهاجرت گسترده خبرنگاران افغانستان پس از واگذاری قدرت به طالبان

سازمان گزارشگران بدون مرز اعلام کرده است که از زمان واگذاری قدرت به طالبان در کابل در آگست ۲۰۲۱ تاکنون، ۶۷۷ خبرنگار افغانستان با حمایت این نهاد از کشور خارج شده‌اند. این سازمان از ادامه فشارها بر رسانه‌ها، بازداشت خبرنگاران و مشکلات اقامتی و امنیتی روزنامه‌نگاران مهاجر در کشورهای میزبان نیز ابراز نگرانی کرده است.

سازمان گزارشگران بدون مرز اعلام کرده است که از زمان واگذاری قدرت به طالبان در کابل در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ تاکنون، ۶۷۷ خبرنگار افغانستان با حمایت این نهاد کشور را ترک کرده‌اند. این آمار نشان‌دهنده تداوم بحران آزادی رسانه‌ها و تشدید فشارها بر فعالان رسانه‌ای در افغانستان است؛ بحرانی که اکنون ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی یافته و پیامدهای آن فراتر از مرزهای کشور گسترش یافته است.

بر اساس گزارش تازه سازمان گزارشگران بدون مرز که  ۲۹ جوزای ۱۴۰۵ منتشر شد، خبرنگاران افغانستان نزدیک به نیمی از پرونده‌های ثبت‌شده در برنامه حمایتی این نهاد را تشکیل می‌دهند. این خبرنگاران اکنون در ۲۸ کشور جهان زندگی می‌کنند و بخش قابل توجهی از جامعه رسانه‌ای افغانستان را در تبعید تشکیل می‌دهند.

طبق این گزارش، بیشترین موج خروج خبرنگاران در سال ۲۰۲۲ رخ داده است؛ سالی که ۱۸۳ خبرنگار به دلیل شرایط امنیتی و محدودیت‌های فزاینده ناچار به ترک افغانستان شدند. سازمان گزارشگران بدون مرز تأکید کرده است که روند مهاجرت اجباری خبرنگاران همچنان ادامه دارد و بسیاری از آنان در کشورهای میزبان با مشکلات جدی مواجه‌اند.

این نهاد با اشاره به آغاز روند اخراج پناهجویان افغانستان از پاکستان از سال ۲۰۲۳، اعلام کرده است که دست‌کم ۵۰ خبرنگار افغانستان به‌صورت اجباری به کشور بازگردانده شده‌اند. مشکلات مربوط به اقامت، تمدید ویزا و خطر بازداشت از جمله نگرانی‌های عمده خبرنگاران افغانستان در کشورهای میزبان عنوان شده است.

همزمان، گزارشگران بدون مرز از ادامه فشارها بر رسانه‌ها در داخل افغانستان خبر داده و اعلام کرده است که دست‌کم پنج خبرنگار در بازداشت طالبان به سر می‌برند. به گفته این سازمان، افزایش محدودیت‌ها سبب شده است که بسیاری از خبرنگاران میان سه گزینه دشوار؛ ترک حرفه، زندگی در تبعید یا مواجهه با خطر بازداشت، قرار گیرند.

ادامه مهاجرت اجباری خبرنگاران افغانستان بیانگر تداوم محدودیت‌های شدید بر آزادی رسانه‌ها و کاهش فضای فعالیت حرفه‌ای در کشور است. همچنین مشکلات امنیتی و اقامتی خبرنگاران در کشورهای میزبان نشان می‌دهد که بحران رسانه‌ای افغانستان دیگر صرفاً یک مسئله داخلی نیست، بلکه به چالشی منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده است.