مهمات جنگ؛ قاتل اصلی کودکان «افغانستان»

سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرد که از ژانویه ۲۰۲۳ تا دسامبر ۲۰۲۵، ۴۴۶ کودک در افغانستان کشته و ۹۶۹ کودک زخمی شده‌اند و ۸۰ درصد این تلفات ناشی از مواد انفجاری بوده است. این گزارش همچنین از افزایش ۱۸۹ درصدی موارد جلوگیری از دسترسی کودکان به کمک‌های بشردوستانه و افزایش ۸۱ درصدی سربازگیری کودکان خبر می‌دهد.

«سازمان ملل متحد» می‌گوید در سه سال گذشته دست‌کم ۴۴۶ کودک در افغانستان کشته و ۹۶۹ کودک دیگر زخمی شده‌اند. بیشتر این کودکان نه در میدان جنگ، بلکه در کوچه، مزرعه و زمین بازی، با برخورد به مهماتی آسیب دیده‌اند که از دهه‌ها جنگ در خاک افغانستان بر جا مانده است.

این آمار در تازه‌ترین گزارش «دبیرکل سازمان ملل» درباره کودکان و درگیری‌های مسلحانه در افغانستان آمده است.

دفتر نماینده ویژه دبیرکل در امور کودکان و درگیری‌های مسلحانه، جمعه، ۱۷ میزان، این گزارش را منتشر کرد. گزارش دوره ژانویه ۲۰۲۳ تا دسامبر ۲۰۲۵ را در بر می‌گیرد و در آن ۴ هزار و ۵۸۲ مورد نقض جدی حقوق کودکان تأیید شده است.

این رقم در مقایسه با سه سال پیش از آن ۳۸ درصد کاهش یافته است. سازمان ملل اما هشدار داده است که این کاهش را نباید نشانه بهبود کلی وضعیت کودکان دانست. به نوشته گزارش، بیشتر موارد تأییدشده به طالبان نسبت داده شده و پس از آن، عاملان ناشناس قرار دارند.

مهمات جنگ؛ خطری پنهان در زمین بازی

از میان ۱۴۱۵ کودک کشته و زخمی، ۱۰۹۴ نفر پسر و ۳۱۰ نفر دختر بوده‌اند و جنسیت ۱۱ کودک دیگر روشن نیست.

۸۰ درصد این تلفات ناشی از مواد انفجاری بوده است. افغانستان از کشورهایی است که بالاترین نرخ تلفات ناشی از مهمات منفجرنشده را در جهان دارد. در یکی از تازه‌ترین رویدادها، سه کودک با انفجار یک گلوله هاوان رهاشده جان باخته‌اند.

پسران به‌ویژه بیشتر در معرض این خطرند؛ کودکانی که برای چراندن دام، جمع‌کردن آهن‌پاره یا بازی به زمین‌های باز می‌روند. کاهش بودجه پاک‌سازی ماین در سال‌های اخیر نیز سرعت پاک‌سازی این مناطق را کند کرده است.

گزارش همچنین می‌گوید تنش‌های فزاینده مرزی میان طالبان و پاکستان، بیش از پیش زندگی کودکان را تحت تأثیر قرار داده است.

کمک‌هایی که به کودکان نمی‌رسد

پرشمارترین نوع نقض در این دوره، جلوگیری از دسترسی بشردوستانه بوده است: ۲ هزار و ۲۴۱ مورد، یعنی ۱۸۹ درصد بیشتر از دوره پیشین. سازمان ملل بخشی از این وضعیت را به محدودیت‌های طالبان بر کار زنان در سازمان ملل و نهادهای غیردولتی ربط می‌دهد.

به نوشته گزارش، این محدودیت‌ها، از جمله منع رفتن کارمندان زن به محل کار و دفترها، رساندن خدمات ضروری را دشوار کرده است.

سربازگیری کودکان نیز ۸۱ درصد افزایش یافته است. سازمان ملل جذب ۵۵۷ پسر، برخی تنها ۱۲ ساله، را تأیید کرده و همه را به طالبان نسبت داده است. در همین دوره ۵۷۶ پسر در شمال و شمال‌شرق از صفوف طالبان آزاد و وارد برنامه‌های بازپذیری شده‌اند.

گزارش ۳۳۸ حمله بر مکتب‌ها و شفاخانه‌ها، ۲۴ مورد خشونت جنسی علیه کودکان و ربوده‌شدن هفت کودک را نیز ثبت کرده است.

سازمان ملل تأکید کرده که موارد خشونت جنسی بسیار کمتر از واقع گزارش می‌شود. همچنین بازداشت ۳۱ کودک به اتهام‌های امنیتی تأیید شده است، اما محدودیت دسترسی به بازداشتگاه‌ها در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ مانع شده که شمار واقعی روشن شود.

دختران؛ قربانیان محدودیت‌ها

گزارش بر محرومیت دختران از آموزش بالاتر از صنف ششم و محدودیت‌های تازه پس از نشر قانون امر به معروف و نهی از منکر در اسد ۱۴۰۳ انگشت گذاشته است. به نوشته گزارش، کودکان اقلیت‌ها نیز برای دسترسی به آموزش، حمایت و خدمات ضروری با موانع بیشتری روبه‌رو هستند.

«ونسا فریزر»، نماینده ویژه دبیرکل در امور کودکان و درگیری‌های مسلحانه، گفته است هیچ کودکی نباید بترسد که حیاط مکتب، جاده یا زمین بازی به جای آسیب یا مرگش تبدیل شود. به گفته او، هزینه جنگ در افغانستان با کودکی‌های ازدست‌رفته و فرصت‌هایی سنجیده می‌شود که از دختران گرفته شده است.

سازمان ملل از طالبان خواسته است قانون امر به معروف و محدودیت‌های کار زنان را لغو کنند، به سازمان ملل اجازه دسترسی بی‌مانع به بازداشتگاه‌ها بدهند و فرمان منع سربازگیری کودکان را اجرا کنند. این سازمان همچنین از جامعه جهانی خواسته است بودجه پاک‌سازی ماین و کمک به قربانیان آن را افزایش دهد.

طالبان تا زمان نشر این گزارش به یافته‌های سازمان ملل واکنش نشان نداده‌اند.

📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…

خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان

ما را دنبال کنید:

نویسنده مطلب
پروانه سما صمدی
پروانه سما صمدی روزنامه‌نگار، فعال حقوق زنان

پروانه سما صمدی، فعال مدنی و بنیان‌گذار انجمن معلولان افغانستان، از آن دست زنانی است که محدودیت را به سرآغاز راه بدل کرده‌اند. او خود با معلولیت زیسته و درد…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده