صفدرعلی احمدی در نخستین بخش سفرنامه «ماجراجویی افغانستان» روایت حضور ژان و لوکاس، دو مهمان اروپایی، در افغانستان را بازگو میکند؛ سفری که از بلخ آغاز شد و با دیدار از مکاتب، تجربه محدودیتهای آموزشی دختران، زیباییهای بامیان و مواجهه با واقعیتهای اجتماعی این کشور ادامه یافت.
مریم معروف آروین، فعال حقوق زنان، میگوید درد مادرانی که در دور نخست حاکمیت طالبان از آموزش محروم شدند و اکنون همان سرنوشت را برای دخترانشان میبینند، عمیق و ویرانگر است. او تأکید میکند محرومیت از آموزش، پیامدهایی ماندگار برای نسلهای آینده افغانستان بر جای خواهد گذاشت و نیازمند مقاومت مدنی و حمایت مؤثر جامعه جهانی است.
کانون آزادی افغانستان با انتشار بیانیهای همزمان با اعلام نتایج کانکور ۱۴۰۵، ادامه محرومیت دختران از شرکت در این آزمون و دسترسی به آموزش عالی را محکوم کرد. این نهاد با تأکید بر حق برابر آموزش، هشدار داد که تداوم این محدودیتها، آینده علمی، اجتماعی و توسعه افغانستان را با چالشهای جدی روبهرو میکند.
جنبش فریاد زنان افغانستان ـ شاخه ایران ـ با انتشار بیانیهای همزمان با اعلام نتایج آزمون کانکور ۱۴۰۵، تداوم محرومیت دختران از شرکت در این آزمون را محکوم کرد. این جنبش با تأکید بر حق برابر آموزش، از نهادهای بینالمللی و مدافع حقوق بشر خواست برای پایان دادن به محدودیتهای آموزشی علیه دختران افغانستان اقدام مؤثر انجام دهند.
در بخش دوم روایت «فراموششدگان»، برنامهای فرهنگی و آموزشی برای دوازده دختر محروم از آموزش در منطقه علیآباد مزارشریف ادامه مییابد. قصهخوانی، رنگآمیزی، معمای ریاضی، سنجش دایره واژگان زبان انگلیسی و توزیع لوازم مکتب، روایتگر تلاشی کوچک برای زنده نگهداشتن امید، یادگیری و رؤیاهای کودکانی است که از ادامه آموزش بازماندهاند.
اعلام نتایج کانکور ۱۴۰۵ افغانستان، با معرفی برترین داوطلبان، بار دیگر توجهها را به وضعیت نظام آموزشی این کشور جلب کرد. این موفقیتها در حالی رقم خورده که دختران برای چهارمین سال پیاپی از شرکت در کانکور و ورود به دانشگاهها محروم ماندهاند؛ وضعیتی که بحران عدالت آموزشی و پیامدهای توسعهای آن را بیش از پیش برجسته میکند.