اروپا برای اخراج مهاجران با طالبان معامله می‌کند

گزارش | بر پایه گزارش تحقیقی نیویورک تایمز | جمعه، ۱ عقرب ۱۴۰۵

دولت‌های اروپایی که سال‌ها به خاطر سرکوب زنان و دختران از طالبان فاصله گرفته بودند، حالا با همین گروه پشت میز مذاکره نشسته‌اند. موضوع اصلی این گفت‌وگوها اخراج شهروندان افغانستان است؛ و به گزارش نیویورک تایمز، طالبان این نیاز اروپا را به ابزاری برای پذیرفته‌شدن رژیم خود تبدیل کرده‌اند.

این گزارش تحقیقی که دوشنبه، ۲۰ میزان، با امضای الیان پلتیه، رئیس دفتر نیویورک تایمز در پاکستان و افغانستان، و جیم تنکرسلی منتشر شد، نشان می‌دهد که اروپا در ظاهر طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد، اما در عمل گام به گام به آنان نزدیک‌تر می‌شود.

دیداری پنهانی در هتلی کنار فرودگاه

سه‌شنبه، ۲ سرطان، پنج نماینده طالبان از استانبول به بروکسل رفتند. ماموران لباس‌شخصی بلجیم آنان را با موترهای سیاه به هتلی نزدیک فرودگاه بردند، جایی که بیش از ۲۰ مقام اروپایی از ۱۵ کشور منتظرشان بودند. ریاست هیات طالبان با عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه این گروه، بود. میزبان نشست سویدن و کمیسیون اروپا بودند.

به نوشته نیویورک تایمز، این نخستین بار بود که چنین دیداری در خاک اتحادیه اروپا برگزار می‌شد.

محل نشست پس از اعتراض نهادهای حقوق بشری و سیاستمداران تا چند ساعت پیش از آغاز مخفی ماند. مهم‌ترین نکته این بخش گزارش اما چیز دیگری است. به گفته شش شرکت‌کننده و مقام آگاه، اروپایی‌ها در این دیدار هیچ اشاره‌ای به نقض حقوق بشر از سوی طالبان نکردند.

طالبان از اینکه بلجیم صدور ویزایشان را ماه‌ها طول داده بود ناراضی بودند؛ ناهار با دیپلمات‌های اروپایی را تحریم کردند و با ویزای یک‌روزه پس از حدود پنج ساعت بروکسل را ترک کردند. با این حال، پیش از رفتن با دستکم چهار کشور، از جمله سویدن، گفت‌وگوی دوجانبه داشتند.

آلمان، پیشتاز این راه

آلمان از همه جلوتر است. این کشور در اواخر سال ۲۰۲۵ با طالبان توافق کرد تا شهروندان افغانستان را مستقیم و بی‌واسطه کشور سوم به کابل بفرستد.

نخستین پرواز این توافق در زمستان گذشته ۲۰ مرد محکوم را از لایپزیگ به کابل برد. الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، گفته است این توافق «پایه‌ای مطمین برای اخراج مستقیم و دایمی به افغانستان» فراهم می‌کند.

به گفته وزارت کشور آلمان، این کشور از بهار ۱۴۰۴ تاکنون ۲۶۳ شهروند افغانستان را اخراج کرده است. این اخراج‌ها دیگر به محکومان محدود نمی‌شود؛ مردان بی‌سابقه کیفری هم اکنون در فهرست‌اند.

بیش از پانصد هزار شهروند افغانستان در آلمان زندگی می‌کنند و ۲۰ درصد پناه‌جویان این کشور از افغانستان‌اند. فشار حزب راست‌گرای آلترناتیو برای آلمان، که در نظرسنجی‌ها پیشتاز است، بر دولت فریدریش مرتس بیشتر می‌شود.

مهم‌ترین یافته این بخش گزارش این است: آلمان به ماموران طالبان اجازه داده در نمایندگی‌های دیپلماتیک افغانستان در برلین و بن کار کنند. نیویورک تایمز می‌نویسد که مقام‌های آلمانی خودشان این را به رسمیت شناختن عملی می‌دانند.

فرانسه، سویدن و دیگران در صف

فرانسه که تا چندی پیش از مخالفان سرسخت هر نوع تماس با طالبان بود، اکنون در پی توافقی مشابه است.

پاسکال کنفاوریو، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه، هدف را اخراج شهروندانی خوانده که تهدید امنیتی به شمار می‌روند. سویدن هم با طالبان برای اخراج ۲۰۰ محکوم کار می‌کند؛ سخنگوی دولت این کشور این رابطه را «در سطح فنی» توصیف کرده است.

بریتانیا به‌طور منظم مقام‌هایی را به کابل می‌فرستد و ناروی از مدتی پیش دیپلمات‌های طالبان را بی سروصدا پذیرفته است. امریکا اما تاکنون هیچ شهروند افغانستان را مستقیم به کابل برنگردانده و اخراج‌هایش به کشورهای سوم بوده است. روسیه همچنان تنها کشوری است که رژیم طالبان را رسما به رسمیت شناخته است.

طالبان در عوض چه می‌خواهند؟

به گزارش نیویورک تایمز، طالبان به پذیرفتن اخراج‌شدگان بسنده نمی‌کنند. فهرست خواسته‌هایشان روشن است: کنترول نمایندگی‌های افغانستان در سراسر اروپا، پول برای بازگشت و اسکان اخراج‌شدگان و کمک اقتصادی گسترده‌تر.

خط قرمز اروپا همین خواسته آخر است. کمک‌های اروپا فعلا به کارهای بشردوستانه محدود است؛ چون کمک انکشافی می‌تواند رژیم طالبان را تقویت کند و به جیب مقام‌های تحریم‌شده برود. اما به نوشته این روزنامه، طالبان این تعامل مستمر را راهی به سوی پذیرش جهانی می‌بینند و برخی دیپلمات‌های اروپایی هم همین را می‌پذیرند.

«اتحادیه اروپا نسبتا ناتوان است»

کنراد شتر، رئیس مرکز بین‌المللی مطالعات منازعه بن، به نیویورک تایمز گفت طالبان اهرم واقعی دارند و «اتحادیه اروپا نسبتا ناتوان است». فرشته عباسی، پژوهشگر دیده‌بان حقوق بشر، هم گفت اتحادیه اروپا نمی‌تواند هم سرکوب نظام‌مند طالبان را محکوم کند و هم شهروندان افغانستان را به همان سرکوب بازگرداند.

یان ایگلند، دبیرکل شورای پناهندگان ناروی، راه دیگری پیشنهاد کرد؛ اینکه دولت‌ها دیپلمات‌هایشان را به افغانستان بازگردانند. کمیته ناروی برای افغانستان هم خواهان کمک بیشتر مستقیم به مردم شد.

بی‌پرچم، بی‌تابلو

گزارش نیویورک تایمز با تصویری از سفارت‌های افغانستان در اسلو و برلین پایان می‌یابد.

دیپلمات‌های طالبان در این ساختمان‌ها آرام کار می‌کنند؛ نه پرچم این گروه بر سردر است و نه تابلوی «امارت اسلامی». اما یک دیپلمات اروپایی به این روزنامه گفته است که دولت‌ها به سوی امتیازهای بیشتر می‌روند، فشار افکار عمومی برای اخراج مهاجران رو به افزایش است و دست بالا اکنون با طالبان است.

نویسنده مطلب

بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ روزنامه‌نگار و دانش‌آموخته روابط بین‌الملل که بیش از هجده سال در عرصه رسانه در افغانستان فعالیت داشته است. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور به مسئولیت…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←