نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
هزاران مهاجر افغانستانی که پس از فرار از تهدیدها و خشونت در افغانستان به پاکستان پناه بردهاند، اکنون با روند طولانی رسیدگی به پروندههای اسکان مجدد، توقف تمدید ویزا و خطر بازداشت و اخراج اجباری روبهرو هستند. این بلاتکلیفی، بهگفته نویسنده، انتظار را برای بسیاری از آنان به «مرگ خاموش در تبعید» تبدیل کرده است.
تبعیدی که پایان ندارد
سالها انتظار، ترس از اخراج، بیسرنوشتی و فرسایش روانی، امروز به بخشی از واقعیت زندگی هزاران مهاجر افغانستانی در پاکستان تبدیل شده است. بسیاری از آنان پس از فرار از تهدیدها و خشونت در افغانستان، با امید رسیدن به کشوری امن، پاکستان را بهعنوان محل موقت اقامت برگزیدند؛ اما اکنون در تبعیدی ناخواسته، میان امید و ناامیدی، روزگار میگذرانند. روند طولانی بررسی پروندههای پناهندگی و اسکان مجدد، همراه با خطر بازداشت و اخراج، انتظار را برای بسیاری از آنان به «مرگ خاموش» بدل کرده است؛ مرگی که هر روز، آرام و بیصدا، امید و توان ادامه زندگی را از آنان میگیرد.
زندگی در سایه اخراج
پس از تشدید روند اخراج مهاجران افغانستانی از پاکستان، هزاران خانواده هر روز با نگرانی از بازداشت، اخراج اجباری و آیندهای نامعلوم روبهرو هستند. در میان آنان، خبرنگاران، فعالان مدنی، زنان، مدافعان حقوق بشر و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی نیز حضور دارند؛ افرادی که به دلیل تهدیدهای جدی در افغانستان ناچار به ترک کشور شدهاند و اکنون در انتظار بررسی پروندههای اسکان مجدد یا دریافت ویزای بشردوستانه از کشورهای ثالث به سر میبرند.
انتظاری که قرار بود کوتاه باشد، برای بسیاری به ماهها و حتی سالها کشیده شده است. در این مدت، مهاجران با نداشتن حق کار، کاهش منابع مالی، دشواری دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی و فشارهای شدید روانی دستوپنجه نرم کردهاند. بسیاری از آنان میگویند بلاتکلیفی و نبود چشماندازی روشن برای آینده، امید و انگیزه ادامه زندگی را از میان برده و هر روز بر اضطراب، افسردگی و احساس ناامنی آنان افزوده است.
توقف تمدید ویزا؛ آغاز بحرانی تازه
در کنار این مشکلات، نزدیک به یک سال است که روند تمدید ویزای اقامتی برای بخش بزرگی از مهاجران افغانستانی در پاکستان متوقف شده است. هزاران شهروند افغانستان که بارها برای تمدید ویزای خود به ادارههای مربوط مراجعه کردهاند، موفق به دریافت تمدید نشدهاند و در نتیجه، بدون آنکه راه قانونی برای حفظ اقامت خود داشته باشند، در معرض غیرقانونی شناخته شدن، بازداشت و اخراج قرار گرفتهاند. این وضعیت، نگرانی و بیسرنوشتی هزاران خانواده را تشدید کرده و فشارهای روانی و اقتصادی آنان را افزایش داده است.
همزمان، نگرانی از بازگردانده شدن به افغانستان، سایهای سنگین بر زندگی مهاجران افکنده است. بسیاری از آنان باور دارند که در صورت بازگشت، به دلیل فعالیتهای رسانهای، مدنی، حقوق بشری، سیاسی یا تعلق به گروههای آسیبپذیر، با خطر جدی تهدید، بازداشت، شکنجه یا حتی مرگ مواجه خواهند شد.
تصمیم تازه پاکستان و افزایش نگرانیها
این نگرانیها پس از تصمیم تازه دولت پاکستان ابعاد گستردهتری یافته است. بر اساس دستور وزارت داخله پاکستان، از ۱۰ جولای ۲۰۲۶ روند تازه بازداشت و اخراج شهروندان افغانستان فاقد ویزای معتبر آغاز میشود. این تصمیم در حالی اجرا میشود که هزاران مهاجر همچنان در انتظار پاسخ پروندههای اسکان مجدد یا ویزای بشردوستانه کشورهای ثالث هستند و راه امنی برای خروج از پاکستان یا بازگشت به افغانستان در اختیار ندارند. برای بسیاری از آنان، این تصمیم به معنای نزدیکتر شدن خطر اخراج اجباری به کشوری است که برای حفظ جان خود از آن گریختهاند.
انتظار برای اقدام جامعه جهانی
در حالی که روند رسیدگی به پروندههای مهاجرتی در بسیاری از کشورها همچنان با کندی ادامه دارد، مهاجران افغانستانی از دولتها، سازمانهای بینالمللی و نهادهای مدافع حقوق بشر میخواهند روند بررسی پروندههای آنان را تسریع کرده و برای حفاظت از افراد در معرض خطر، راهکارهای فوری و مؤثر اتخاذ کنند. برای هزاران مهاجر، هر روز تأخیر تنها به معنای طولانیتر شدن انتظار نیست؛ بلکه ادامه «مرگ خاموش در تبعید» است؛ مرگی که نه با گلوله، بلکه با ترس، بلاتکلیفی و فراموششدن، هر روز جان انسانها را فرسودهتر میکند.
پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳ روند اخراج گسترده مهاجران افغانستان فاقد مدارک را آغاز کرد؛ روندی که در چند مرحله گسترش یافت و اکنون هزاران مهاجر، از جمله خبرنگاران، فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر، زنان و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی را نیز در بر گرفته است. بسیاری از این افراد پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، به دلیل فعالیتهای حرفهای، رسانهای، مدنی یا هویت قومی و مذهبی خود، ناچار به ترک کشور شدند و پاکستان را بهعنوان محل موقت انتظار برای اسکان مجدد برگزیدند. اما کندی روند بررسی پروندهها، توقف تمدید ویزا و تشدید سیاستهای اخراج، این کشور را برای بسیاری از آنان به محیطی ناامن و سرشار از اضطراب تبدیل کرده است.
جمعبندی
امروز برای هزاران مهاجر افغانستانی در پاکستان، «انتظار» دیگر تنها به معنای صبر برای دریافت پاسخ یک پرونده مهاجرتی نیست؛ بلکه به بخشی از واقعیت روزمره زندگی آنان تبدیل شده است. هر روز تأخیر در رسیدگی به پروندهها، هر روز توقف تمدید ویزا و هر روز نزدیکتر شدن موعد اخراج، نگرانیهای تازهای بر زندگی این مهاجران میافزاید. نویسنده بر این باور است که اگر دولتها، سازمانهای بینالمللی و نهادهای مدافع حقوق بشر برای تسریع روند اسکان مجدد و حمایت از افراد در معرض خطر اقدام مؤثر انجام ندهند، «مرگ خاموش در تبعید» همچنان زندگی هزاران انسان را زیر سایه ترس، بلاتکلیفی و فرسایش روانی قرار خواهد داد.
ارسال دیدگاه