کشته‌شدن نظامیان پیشین؛ سمیع سادات از ثبت ۱۸۴ مورد در سه ماه خبر داد

سمیع سادات، از فرماندهان ارشد ارتش حکومت پیشین افغانستان و رییس «جبهه متحد افغانستان»، اعلام کرده است که تنها در سه ماه گذشته، کشته‌شدن ۱۸۴ نظامی پیشین پس از بازگشت طالبان به قدرت مستند شده است. به گفته او، بسیاری از این افراد پیش از جان باختن، تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفته‌اند.

سادات روز سه‌شنبه، ۳۰ سرطان، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این آمار بر پایه موارد مستندشده گردآوری شده و نشان‌دهنده ادامه تهدیدهای امنیتی علیه نیروهای پیشین ارتش، پلیس و نهادهای امنیتی حکومت سابق است. او تصریح کرد: «ما تنها در سه ماه گذشته ۱۸۴ مورد قتل نظامیان پیشین را مستند کردیم که بسیاری از آنان تحت شکنجه‌های وحشتناک نیز قرار گرفته بودند.»

این فرمانده پیشین ارتش همچنین نسبت به وضعیت نظامیان سابقی که از کشورهای همسایه، به‌ویژه ایران و ترکیه، به افغانستان اخراج می‌شوند، ابراز نگرانی کرد و گفت بازگرداندن این افراد، خطر بازداشت، شکنجه و کشته‌شدن آنان را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. در هفته‌های اخیر، هم‌زمان با تشدید روند اخراج مهاجران افغانستانی از برخی کشورهای همسایه، نگرانی نهادهای حقوق بشری درباره امنیت افراد در معرض خطر نیز افزایش یافته است.

سادات در ادامه تأکید کرد افرادی که در قتل، شکنجه و دیگر موارد نقض حقوق بشر علیه نظامیان پیشین نقش داشته‌اند، باید مطابق قوانین بین‌المللی و اصول عدالت پاسخ‌گو شوند. او همچنین با اشاره به پیامدهای خشونت‌های سیاسی نوشت: «هیچ رژیمی نمی‌تواند آینده خود را از طریق ترس و وحشی‌گری تضمین کند.»

وی هم‌زمان تصاویری از شماری از نظامیان پیشین را منتشر کرد و از کسانی که به گفته او هنوز با طالبان همدلی دارند، خواست با نگاهی انسانی به سرنوشت قربانیان بنگرند. سادات نوشت: «به این چهره‌ها نگاه کنید و از خود بپرسید؛ اگر یکی از این‌ها پدر، مادر، برادر، خواهر، پسر یا دختر شما بود، چه؟»

اظهارات سادات در حالی مطرح می‌شود که تاکنون آمار جامع و مستقلی از شمار نظامیان پیشین کشته‌شده، ناپدیدشده یا بازداشت‌شده پس از بازگشت طالبان به قدرت منتشر نشده است. با این حال، گزارش‌های متعدد سازمان ملل متحد و نهادهای بین‌المللی حقوق بشر در سال‌های گذشته از ادامه موارد قتل‌های فراقضایی، بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و ناپدید شدن اجباری شماری از نیروهای امنیتی حکومت پیشین خبر داده‌اند.

از سوی دیگر، طالبان همواره تأکید کرده‌اند که به فرمان «عفو عمومی» اعلام‌شده از سوی هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه، پایبند هستند و هرگونه دخالت سازمان‌یافته در قتل یا آزار نظامیان پیشین را رد می‌کنند. با وجود این، گزارش‌های رسانه‌ای و روایت‌های منتشرشده از ولایت‌های مختلف افغانستان همچنان از وقوع بازداشت‌های مکرر، قتل‌های مرموز و ناپدید شدن نظامیان پیشین حکایت دارد؛ موضوعی که همچنان یکی از محورهای نگرانی نهادهای حقوق بشری و خانواده‌های نیروهای سابق حکومت پیشین به شمار می‌رود.

کارشناسان حقوق بشر نیز معتقدند بررسی مستقل ادعاهای مربوط به قتل و شکنجه نظامیان پیشین، دسترسی نهادهای بین‌المللی به اطلاعات و تضمین مصونیت افرادی که در معرض خطر قرار دارند، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند به روشن شدن ابعاد این پرونده‌ها و پاسخ‌گو کردن عاملان احتمالی کمک کند.

هم‌زمان، افزایش روند اخراج مهاجران افغانستانی از کشورهای همسایه، نگرانی‌ها درباره امنیت نظامیان پیشین و دیگر افراد آسیب‌پذیر را بیش از گذشته تشدید کرده است.