یک جمله «قطر»، دو ترجمه: حکومت «فراگیر» یا «جامع»؟

یک رویداد، چند روایت | رسانه‌های داخلی | پنج‌شنبه، ۳۰ میزان ۱۴۰۵

مریم بنت علی بن ناصر المسند، وزیر دولت قطر در امور همکاری‌های بین‌المللی، سه‌شنبه، ۲۸ میزان، در نشست گروه هماهنگی افغانستان در دوحه گفت آینده این کشور [افغانستان] باید با یک روند سیاسی به رهبری خود افغانستانی‌ها رقم بخورد. این جمله در رسانه‌های داخلی به سه شکل منعکس و تعبیر شد؛ خامه‌پرس و پژواک از روند «فراگیر» نوشتند، آریانانیوز از روند «جامع» و آمو اصلا صفتی نیاورد.

شاید این تفاوت از ترجمه آمده باشد. اما برای گروهی که پنج سال است خواست جامعه جهانی برای حکومت فراگیر را رد می‌کند، یک واژه هم می‌تواند معنادار باشد. در همین روزها خبرهای دیگری هم بود؛ از دولتی اعلام‌شدن زمین‌های پغمان تا هشدار نماینده افغانستان در سازمان ملل که می‌گوید دفاع از حقوق بشر در افغانستان می‌تواند به بهای جان تمام شود.

در این شماره، گزارش‌های پژواک، آریانانیوز، خامه‌پرس، آمو، هشت صبح، شفقنا و اسپوتنیک افغانستان را با هم مرور می‌کنیم.

هر رسانه چه گفت؟

پژواک؛ تعامل در دوحه، زمین در پغمان

پژواک چهارشنبه، ۲۹ میزان، سخنان المسند را با این تیتر منتشر کرد: «قطر بر ادامه تعامل بین‌المللی با افغانستان تاکید کرد». گزارش پژواک کامل‌ترین روایت از این سخنرانی بود. هم از روند سیاسی فراگیر آمده بود، هم از اینکه قطر به زنان و جوانان توجه ویژه دارد و هم این جمله مهم که همکاری فنی نباید جای روند سیاسی را بگیرد. المسند گفت کشورش در ده سال گذشته نزدیک به ۱۵۰ میلیون دالر به افغانستان کمک کرده یا وعده داده است.

همان روز خبر دیگری هم در پژواک بود. به نقل از وزارت عدلیه طالبان، دادگاه ویژه زمین‌های غصبی هشت قطعه زمین در ارغندی پغمان، حدود ده هکتار، را دولتی اعلام کرده است. این دومین حکم از این دست در یک هفته بود. از کسانی که این زمین‌ها را در اختیار داشتند تنها یک جمله در خبر آمده است؛ اینکه حکم کمیسیون را نپذیرفته بودند. صدای خودشان شنیده نمی‌شود.

آریانانیوز؛ از «جامع» تا گلایه ملا برادر

آریانانیوز از همان سخنرانی تیتر دیگری بیرون کشید: «قطر خواهان گذار از کمک بشردوستانه به بازسازی اقتصادی در افغانستان شد». در گزارش چهارشنبه، ۲۹ میزان، این رسانه روند سیاسی «جامع و به رهبری خود افغانستانی‌ها» توصیف شده است. زنان و جوانان هم آمده‌اند، اما در فهرست «گروه‌های آسیب‌پذیر» کمک‌بگیر، نه در بحث حقوق.

این رسانه چند روز پیش‌تر، یکشنبه، ۲۶ میزان، سخنان ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان، را هم منتشر کرده بود.

برادر در مراسمی در کابل، یوناما را طرفی مخالف خواند که فقط به جنبه‌های منفی می‌پردازد و گفت: «انصاف نیست دستاوردهای اقتصادی و امنیتی افغانستان در گزارش‌ها نادیده گرفته شود.» پاسخی از یوناما در این گزارش نیامد.

خامه‌پرس؛ «فراگیر»، اما بی هیچ نامی از زنان

خامه‌پرس درست روی همان واژه‌ای دست گذاشت که آریانانیوز نرم‌تر ترجمه کرده بود. تیتر چهارشنبه، ۲۹ میزان، این رسانه این بود: «قطر می‌گوید آینده افغانستان باید از راه روند سیاسی فراگیر تعیین شود.» اما در متن خامه‌پرس از زنان نامی نیست؛ همان بخشی که پژواک و آمو آورده بودند.

خامه‌پرس همان روز از شش مورد تازه فلج کودکان در قندهار، ننگرهار و موسهی کابل خبر داد و شمار امسال را ۴۲ مورد اعلام کرد.

این رسانه از خودش افزود که این ارقام با گزارش پیشین سازمان جهانی صحت جور درنمی‌آید و باید تایید شود.

پنج‌شنبه، ۳۰ میزان، هم نوشت که اتحادیه اروپا ۱۲ میلیون یورو برای خدمات صحی، تغذیه و آب در شش ولایت جنوب و جنوب غرب کنار گذاشته است. این کمک به بیش از ۳۴۷ هزار نفر می‌رسد و زنان باردار و شیرده از گروه‌های هدف آن‌اند.

آمو؛ روند سیاسی، بی صفت

آمو گزارش خود از نشست دوحه را چهارشنبه، ۲۹ میزان، با «تعامل پایدار» آغاز کرد و از روند سیاسی به رهبری افغانستانی‌ها نوشت، بی‌آنکه صفت «فراگیر» یا «جامع» را بیاورد. زنان و جوانان در این گزارش اولویت کمک‌های قطر معرفی شده‌اند.

آمو هم مثل دیگران از واکنش طالبان به این نشست چیزی ننوشت و به محدودیت‌های این گروه بر زنان هم اشاره‌ای نکرد.

هشت صبح؛ دفاع از حقوق بشر به چه بهایی؟

«دفاع از حقوق بشر در افغانستان می‌تواند به بهای آزادی، امنیت و جان آدم تمام شود.» این را نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل، در کمیته سوم مجمع عمومی گفت و هشت صبح چهارشنبه، ۲۹ میزان، آن را گزارش کرد.

به گفته فایق، مدافعان حقوق بشر و به‌ویژه زنان با بازداشت خودسرانه، شکنجه، ناپدیدسازی و تهدید خانواده‌هایشان روبه‌رویند. او گفت زنان معترض در بازداشت طالبان با آزار جنسی و تهدید به خشونت جنسی روبه‌رو بوده‌اند.

هشت صبح ماجرای پغمان را هم پوشش داد، اما با تیتری بی‌پرده‌تر: «طالبان ده هکتار زمین در پغمان را دولتی اعلام کردند».

این روزنامه سه‌شنبه، ۲۱ میزان، هم نوشته بود که وزارت شهرسازی طالبان به مالکان همه شهرک‌های رهایشی یک ماه فرصت داده تا اسناد خود را تحویل دهند؛ آن هم «در زمانی که بسیاری از مردم مجبور به ترک خانه‌هایشان شده‌اند».

شفقنا؛ زمستانی با ۱۹ میلیون گرسنه

شفقنا در بخش انگلیسی خود چهارشنبه، ۲۹ میزان، به نقل از هشت صبح هشدار اوچا را دوباره منتشر کرد: نزدیک به ۱۹ میلیون نفر در ماه‌های زمستان گرسنه خواهند ماند.

اولگا چروکو، سخنگوی اوچا، فقر، بیکاری، خشکسالی و سال‌ها جنگ را عامل اصلی دانست. او کمبود تغذیه را به سلامت مادران، دسترسی به درمان، آموزش و توان کسب درآمد هم پیوند داد.

در این گزارش نامی از محدودیت‌های طالبان بر کار زنان نیامد؛ عاملی که سازمان ملل در گزارش‌های دیگرش بارها به آن اشاره کرده است.

اسپوتنیک افغانستان؛ همان عدد، بی هیچ تردیدی

اسپوتنیک افغانستان هم چهارشنبه، ۲۹ میزان، خبر فلج کودکان را منتشر کرد، اما با لحنی قاطع: «سازمان جهانی بهداشت: شمار موارد مثبت پولیو در افغانستان به ۴۲ مورد رسید».

همان شش مورد و همان ولایت‌ها در این گزارش هم آمده است؛ از جمله موردی در موسهی کابل که به گفته سازمان جهانی صحت از راه تماس با یک بیمار شناسایی شده است. اما از تردیدی که خامه‌پرس درباره درستی ارقام مطرح کرده بود، در اسپوتنیک نشانی نیست. از کمپاین‌های واکسین و موانع آن هم حرفی زده نشد.

اسپوتنیک هفته گذشته، پنج‌شنبه، ۲۳ میزان، در گزارش سفر سرگی ناریشکین، رئیس استخبارات خارجی روسیه، به کابل از دیدار «روسای سرویس‌های اطلاعاتی روسیه و افغانستان» نوشته بود. این رسانه روسی استخبارات طالبان را استخبارات افغانستان می‌نامد؛ انتخابی که با موضع مسکو، تنها پایتختی که طالبان را به رسمیت شناخته، همخوانی دارد.

پرسش‌هایی که بی‌پاسخ ماند

قطر بالاخره از روند «فراگیر» سخن گفت یا «جامع»؟

هیچ‌یک از رسانه‌ها متن اصلی سخنرانی را منتشر نکردند و واکنش طالبان به این بخش از سخنان میزبان دوحه هم در هیچ گزارشی نیامد.

در پغمان زمین‌ها از چه کسانی گرفته می‌شود؟ پژواک و هشت صبح هر دو از حکم دادگاه نوشتند، اما نه نامی از ساکنان آمد و نه روشن شد که آنان به کجا می‌روند.

و برادر که یوناما را به نادیده‌گرفتن دستاوردها متهم کرد، درباره بازداشت زنان به اتهام حجاب که همان گزارش ثبت کرده بود، چه می‌گوید؟

نویسنده مطلب

بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ دانش‌آموخته روابط بین‌الملل و فعال رسانه‌ای که فعالیت خود در حوزه روزنامه‌نگاری را از سال ۲۰۱۸ در کابل آغاز کرد. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←