همزمان با نزدیک شدن به پنجمین سال بسته ماندن مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران در افغانستان، نگرانیها درباره پیامدهای انسانی و اجتماعی این محدودیتها افزایش یافته است. یادداشت پیشرو، که نخستین بار در صفحه فیسبوک مریم محمدی منتشر شده، به بُعد کمتر دیدهشده این بحران، یعنی خاطرات ازدسترفته و فرصتهای از دست رفته یک نسل از دختران، میپردازد.
روایتهای منتشرشده از سوی برخی شهروندان هرات از افزایش نارضایتی نسبت به سیاستهای طالبان در قبال زنان و دختران حکایت دارد. شماری از دانشآموزان ادعا کردهاند که برای حضور در تجمعهای حمایتی از طالبان تحت فشار قرار گرفتهاند. این ادعاها در حالی مطرح میشود که محدودیتهای آموزشی، بازداشت زنان به دلیل حجاب و بسته ماندن مکاتب دخترانه همچنان ادامه دارد.
جسور یوسفی، فعال حقوق بشر، در یادداشتی سحرگاهی وضعیت زنان افغانستان را با زبانی تصویری و انتقادی روایت کرده است. او مینویسد در سرزمینی که روزگاری زنان شاعر و پیشگام چون محجوبه هروی و رابعه بلخی میدرخشیدند، امروز زنان از حق کار، آموزش و حضور اجتماعی محروماند و بسیاری از آنان که زمانی مدیر، استاد یا متخصص بودند، اکنون برای بقای خانوادههایشان در صف نانوایی ایستادهاند.
یوناما در روز جهانی عدالت اجتماعی تأکید کرده است که محرومیت دختران از آموزش و حذف زنان از اجتماع، افغانستان را از عدالت اجتماعی دور میکند. این دفتر میگوید صلح پایدار زمانی ممکن است که زنان، جوانان، اقوام و افراد دارای معلولیت در تصمیمگیریها سهیم باشند. همزمان، محدودیتهای طالبان و گزارشها درباره قانونیسازی خشونت خانگی نگرانیها را افزایش داده است.
۱۶۰۰ روز از بسته ماندن دروازههاي مکتب بر روي دختران افغانستان ميگذرد؛ رخدادي که به يک بحران انساني، سياسي و اجتماعي تبديل شده است. اين گزارش تحليلي بررسي ميکند چرا ساختار سياسي، جامعه و کشورهاي منطقه نتوانستند از حق آموزش دختران دفاع کنند و چگونه اين محروميت، سرمايه انساني و آينده کشور را با تهديدي جدي روبهرو کرده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، در گفتگویی اعتراف کرد که توضیح درباره بسته ماندن مکاتب دخترانه برای او نیز دشوار است. در همین حال، دیدبان حقوق بشر نسبت به تخریب نظاممند سیستم آموزشی افغانستان از طریق حذف مضامین علمی و اخراج معلمان واجد شرایط هشدار داد. این نهاد تأکید کرد که سیاستهای رژیم فعلی، زیربنای توسعه انسانی کشور را به شدت تضعیف کرده است.