ادعای حمایت شیعیان از طالبان زیر سؤال رفت

اظهارات منتسب به رئیس شورای سراسری شیعیان قندهار درباره حمایت همه شیعیان از طالبان، در برابر گزارش‌های بازداشت روحانیون و تعطیلی مراکز مذهبی و فرهنگی این جامعه قرار می‌گیرد.

ادعای منتسب به سردارمحمد زاهدی، رئیس شورای سراسری شیعیان قندهار، مبنی بر این‌که «همه شیعیان از طالبان حمایت می‌کنند»، در حالی مطرح شده که گزارش‌های مستند از بازداشت روحانیون شیعه، محدودیت مراسم مذهبی و تعطیلی مراکز آموزشی و فرهنگی وابسته به این جامعه حکایت دارد؛ شواهدی که تعمیم چنین ادعایی به تمام شیعیان را با پرسش جدی روبه‌رو می‌کند.

کانال تسنیم افغانستان به نقل از زاهدی نوشته است که طالبان مطالبات شیعیان قندهار در زمینه تأمین امنیت را پذیرفته و «همه شیعیان» از این گروه حمایت می‌کنند. با این حال، در متن منتشرشده جزئیاتی درباره زمان و محل دیدار، فهرست مطالبات، چگونگی پذیرش آن‌ها یا شواهدی برای سنجش میزان حمایت عمومی ارائه نشده است. شانانیوز نتوانست این اظهارات و جزئیات دیدار را از منبع مستقل دیگری تأیید کند.

این ادعای فراگیر در شرایطی مطرح می‌شود که تنها چند روز پیش، طالبان دو روحانی شیعه، محمدجواد رجب‌زاده و محمد روحانی، از خطیبان مسجد صادقیه هرات را بازداشت کردند. گزارش‌ها می‌گویند بازداشت آنان پس از برگزاری مراسم عزاداری در سالروز وفات فاطمه زهرا انجام شد.

افغانستان اینترنشنال روز ۱۶ نوامبر گزارش داد که این دو روحانی پس از دو روز بازداشت، با گرفتن تعهد مبنی بر برگزارنکردن مراسم مشابه آزاد شدند. طالبان درباره بازداشت و آزادی آنان و تعهد گزارش‌شده، توضیح رسمی منتشر نکرده‌اند. گزارش افغانستان اینترنشنال و گزارش اطلاعات روز جزئیات این رویداد را بازتاب داده‌اند.

محدودیت‌ها به هرات محدود نمانده است. در گزارش وضعیت حقوق بشر افغانستان که یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل برای دوره جولای تا سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرده‌اند، از بازداشت کارکنان نهادهای وابسته به جامعه شیعه و بسته‌شدن چند مرکز آموزشی، مذهبی و خدماتی در کابل خبر داده شده است.

بر اساس این گزارش، نیروهای وزارت عدلیه طالبان در پنجم سپتامبر ۲۸ کارمند مرد دانشگاه خاتم‌النبیین را بازداشت کردند؛ چهار تن همان روز و ۲۴ نفر دیگر در روزهای هشتم و نهم سپتامبر آزاد شدند. وزارت تحصیلات عالی طالبان نیز در ۱۶ سپتامبر جواز فعالیت این دانشگاه در کابل و شعبه آن در غزنی را لغو کرد.

یوناما همچنین ثبت کرده است که در ۱۹ سپتامبر شش کارمند مدرسه و مجتمع فرهنگی الانبیاء در منطقه قلعه ناظر کابل بازداشت و همان روز آزاد شدند؛ اما طالبان دانشجویان باقی‌مانده را از محل بیرون کردند و این مرکز را بستند. در ۲۷ سپتامبر نیز هفت مرکز عمدتاً مورد استفاده جامعه شیعه در غرب کابل، شامل یک درمانگاه، دو مرکز آموزشی، یک باشگاه ورزشی، دو مدرسه دینی و یک مسجد، مسدود شد. گزارش یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل این موارد را ثبت کرده است.

پیش از این نیز شورای علمای شیعه افغانستان از بازداشت مسئولان مساجد و تکیه‌خانه‌ها، جمع‌آوری نمادهای محرم، توقف فعالیت تلویزیون تمدن و مسدودشدن حوزه علمیه خاتم‌النبیین ابراز نگرانی کرده بود. تلویزیون تمدن و تلویزیون راه فردا نیز در سال جاری با محدودیت و توقف پخش روبه‌رو شدند؛ یوناما توقف فعالیت راه فردا در ششم سپتامبر و ادامه تعلیق تلویزیون تمدن از ۲۳ جون را ثبت کرده است.

این گزارش‌ها به‌تنهایی دیدگاه همه شیعیان را درباره طالبان تعیین نمی‌کنند؛ همان‌گونه که سخنان یک روحانی یا رئیس یک شورا نیز نمی‌تواند نماینده نظر تمام یک جامعه مذهبی باشد. ادعای حمایت همگانی، بدون نظرسنجی معتبر، شواهد مستقل و امکان بیان آزادانه دیدگاه‌های متفاوت، بیشتر یک موضع‌گیری سیاسی است تا تصویری اثبات‌شده از افکار عمومی.

پذیرش یا رد سیاست‌های طالبان را نمی‌توان با اظهارات یک چهره مذهبی و در شرایطی سنجید که گزارش‌های سازمان ملل از بازداشت، تعطیلی مراکز و محدودشدن فعالیت نهادهای شیعه حکایت دارد. معیار واقعی، امنیت و آزادی برابر شهروندان، حق برگزاری آزادانه مناسک مذهبی و امکان فعالیت مستقل مراکز دینی و فرهنگی است؛ حقوقی که نباید به رضایت یا تأیید مقام‌های طالبان وابسته باشد. جامعه شیعه افغانستان یکدست نیست و هیچ فرد یا نهادی حق ندارد به جای همه آن سخن بگوید.

📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…

خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان

ما را دنبال کنید:

هم‌رسانی این خبر: تلگرام واتس‌اپ فیسبوک ایکس
این مطلب را می‌پسندید؟ با پسند شما در «انتخاب مخاطبان» دیده می‌شود.
خبرها را زودتر از همه در تلگرام بخوانیدکانال رسمی خبرگزاری شانا؛ خبر فوری، گزارش و روایت مردمعضویت در کانال