گردهمایی طالبان در دانشگاه کابل؛ واکنش‌ها و مواضع سیاسی

گردهمایی طالبان در دانشگاه کابل برای بررسی فرمان‌های هبت‌الله آخوندزاده، واکنش‌های متفاوتی برانگیخت. مقام‌های طالبان از رهبر این گروه حمایت کردند؛ در مقابل، تحلیل‌گران و دانشجویان از سیاسی‌شدن دانشگاه، تعطیلی کلاس‌ها و تخلیه خوابگاه‌ها انتقاد کردند. بررسی مواضع چهره‌های سیاسی پیشین نیز نشان می‌دهد که واکنش مستقیم برخی از آنان در منابع عمومی قابل احراز نیست.

گردهمایی طالبان در دانشگاه کابل برای بررسی فرمان‌های هبت‌الله آخوندزاده و اعلام حمایت از رهبر این گروه، واکنش‌های متفاوتی در میان مقام‌های طالبان، تحلیل‌گران، استادان و دانشجویان برانگیخت. این نشست در روزهای ۲۵ و ۲۶ عقرب برگزار شد؛ هم‌زمان با تعطیلی دانشگاه و تخلیه خوابگاه‌های دانشجویان.

در حالی که مقام‌های طالبان این برنامه را کنفرانسی علمی و دینی معرفی کردند، منتقدان آن را نمایش حمایت سیاسی از رهبر این گروه و استفاده از یک نهاد علمی برای تحکیم اقتدار ایدئولوژیک دانستند.

مقام‌های طالبان؛ حمایت از رهبر و اختلاف بر سر قدرت

مقام‌ها و روحانیون نزدیک به هبت‌الله آخوندزاده در این گردهمایی بر اطاعت از فرمان‌های رهبر طالبان و حفظ انسجام درونی این گروه تأکید کردند. سخنرانان، اجرای فرمان‌های او را بخشی از مسئولیت اعضای طالبان دانستند.

با این حال، سخنان سراج‌الدین حقانی، وزیر امور داخله طالبان، با برخی مواضع دیگر مطرح‌شده در نشست تفاوت داشت. او گفت بسیاری از مردم با سیاست‌های هبت‌الله موافق نیستند و تأکید کرد که نباید نظام به یک فرد وابسته شود.

حقانی در عین حال خواستار رساندن فرمان‌ها و پیام‌های رهبر طالبان به روستاهای سراسر افغانستان شد. این دو بخش از سخنان او، هم انتقاد از فردمحوری و هم تأکید بر گسترش نفوذ فرمان‌های رهبر را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

ویس ناصری؛ دانشگاه ابزار نمایش قدرت نیست

ویس ناصری، تحلیل‌گر و کارشناس سیاسی، از جمله چهره‌هایی است که درباره برگزاری این گردهمایی موضع مستقیم گرفته است. او استفاده از دانشگاه کابل برای نمایش قدرت و تبلیغ ایدئولوژیک طالبان را مغایر جایگاه علمی دانشگاه دانسته است.

ناصری تأکید کرده است که دانشگاه باید محل تولید دانش، بحث آزاد و پرورش اندیشه باشد، نه صحنه نمایش اقتدار یک جریان سیاسی. او همچنین محرومیت دختران از آموزش و محدودیت آزادی علمی را از تناقض‌های اساسی سیاست طالبان می‌داند. متن و گزارش موضع ویس ناصری

دانشجویان؛ اعتراض به تعطیلی و تخلیه خوابگاه‌ها

واکنش‌ها تنها به اختلاف‌های سیاسی محدود نماند. شماری از دانشجویان دانشگاه کابل از تخلیه خوابگاه‌ها و مشکلات ناشی از تعطیلی دانشگاه انتقاد کردند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، شماری از دانشجویان از خوابگاه‌های دانشگاه کابل بیرون شده‌اند؛ برخی به خوابگاه دانشگاه پولی‌تخنیک منتقل شده و گروهی دیگر ناچار به اجاره اتاق در شهر شده‌اند. این تصمیم در آستانه آزمون‌های پایان سمستر، مشکلات آموزشی و اقامتی آنان را افزایش داده است.

در این گزارش‌ها، تخلیه خوابگاه‌ها با آماده‌سازی محل اقامت ملاهای دعوت‌شده برای گردهمایی مرتبط دانسته شده است. این وضعیت پرسشی جدی مطرح می‌کند: چرا دانشجویان باید برای برگزاری برنامه‌ای سیاسی و ایدئولوژیک، هزینه تعطیلی دانشگاه و از دست دادن محل اقامت خود را بپردازند؟

استادان دانشگاه؛ فشار برای تأیید عنوان مذهبی

بخش دیگری از واکنش‌ها به نحوه برخورد با استادان دانشگاه مربوط می‌شود. گزارش‌هایی منتشر شده است که نشان می‌دهد از برخی استادان حاضر در نشست خواسته شده درباره اعطای لقب «شیخ‌الاسلام» به هبت‌الله آخوندزاده نظر بدهند.

بر اساس روایت یک استاد که به دلیل نگرانی امنیتی نخواست نامش فاش شود، در پرسش‌نامه‌ها از استادان خواسته شده بود نام، سمت و نظر خود را ثبت کنند. او گفته است حمایت از این پیشنهاد می‌تواند به معنای تأیید تصمیم طالبان تلقی شود و مخالفت با آن نیز ممکن است پیامد داشته باشد.

این روایت، پرسش‌هایی درباره آزادی نظر و استقلال دانشگاهیان در برابر تصمیم‌های سیاسی و مذهبی طالبان مطرح می‌کند.

دانشگاه؛ معیار سنجش ادعای حمایت مردمی

واکنش‌های قابل احراز، از حمایت مقام‌های طالبان و تأکید آنان بر اطاعت از رهبر این گروه تا انتقاد تحلیل‌گران، دانشجویان و استادان را در بر می‌گیرد. با این حال، این گردهمایی به‌تنهایی نمی‌تواند میزان حمایت عمومی از طالبان را نشان دهد؛ به‌ویژه آن‌که فضای آزاد برای مخالفت و بیان دیدگاه مستقل فراهم نیست.

دانشگاه زمانی می‌تواند جایگاه واقعی علمی خود را حفظ کند که استادان و دانشجویان بدون فشار سیاسی و ایدئولوژیک امکان نقد و پژوهش داشته باشند و زنان نیز از حق برابر آموزش برخوردار شوند. تا زمانی که دختران از تحصیل محروم‌اند، آزادی علمی محدود است و قدرت سیاسی در انحصار طالبان قرار دارد، برگزاری نشست‌های حمایتی و اعطای عنوان‌های مذهبی نمی‌تواند جایگزین رضایت عمومی و مشروعیت برخاسته از اراده مردم شود.

📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…

خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان

ما را دنبال کنید:

نویسنده مطلب
بلخی
بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ روزنامه‌نگار و دانش‌آموخته روابط بین‌الملل که بیش از هجده سال در عرصه رسانه در افغانستان فعالیت داشته است. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور به مسئولیت…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده
هم‌رسانی این خبر: تلگرام واتس‌اپ فیسبوک ایکس
این مطلب را می‌پسندید؟ با پسند شما در «انتخاب مخاطبان» دیده می‌شود.
خبرها را زودتر از همه در تلگرام بخوانیدکانال رسمی خبرگزاری شانا؛ خبر فوری، گزارش و روایت مردمعضویت در کانال