ویس ناصری: طالبان دانشگاه کابل را سیاسی کردند

ویس ناصری، چهره سیاسی افغانستان، در واکنش به برگزاری گردهمایی طالبان در دانشگاه کابل، این اقدام را تبدیل یک نهاد علمی به صحنه نمایش قدرت دانسته است. او با مقایسه‌ای انتقادی میان طالبان و حزب دموکراتیک خلق، تأکید کرده که دانشگاه باید محل آموزش، پژوهش و آزادی اندیشه باشد، نه ابزار مشروعیت‌سازی سیاسی و ایدئولوژیک.

ویس ناصری، تحلیل‌گر و کارشناس سیاسی، در واکنش به برگزاری گردهمایی طالبان در دانشگاه کابل، این اقدام را استفاده سیاسی و ایدئولوژیک از یک نهاد علمی دانسته و می‌گوید دانشگاه نباید به صحنه نمایش قدرت یک جریان سیاسی تبدیل شود.

ناصری در یادداشتی که در صفحه فیس‌بوک خود منتشر کرده، برگزاری این اجتماع در دانشگاه کابل را نمونه‌ای از تلاش طالبان برای کسب مشروعیت از طریق نهادهای اجتماعی و علمی توصیف کرده است.

او برای توضیح انتقاد خود، مثالی فرضی از دوره حزب دموکراتیک خلق افغانستان آورده و نوشته است اگر رهبران آن حزب برای کسب مشروعیت مذهبی، گردهمایی حزبی خود را در مسجد جامع عیدگاه برگزار می‌کردند، چنین اقدامی مغایر با هویت و رسالت یک نهاد دینی تلقی می‌شد.

دانشگاه؛ نهاد علمی یا ابزار نمایش قدرت؟

ناصری معتقد است دانشگاه، مسجد و مدرسه هرکدام هویت و کارکرد مستقلی دارند و هیچ جریان سیاسی نباید برای نمایش قدرت یا کسب مشروعیت، این نهادها را به ابزار تبلیغاتی خود تبدیل کند.

او با اشاره به تفاوت مبانی فکری حزب دموکراتیک خلق و طالبان، می‌گوید این دو جریان با وجود تفاوت‌های ایدئولوژیک، در تجربه سیاسی خود با ویژگی‌هایی چون انحصار قدرت، تحمیل قرائت رسمی و سرکوب مخالفان شناخته می‌شوند.

به باور او، همان‌گونه که استفاده حزبی از مسجد با رسالت یک نهاد دینی سازگار نیست، تبدیل دانشگاه به محل نمایش قدرت سیاسی و ایدئولوژیک نیز با استقلال علمی آن تعارض دارد.

این انتقاد پس از برگزاری گردهمایی طالبان در دانشگاه کابل مطرح شده است؛ رویدادی که در آن شماری از مقام‌های ارشد این گروه سخنرانی کردند و مسئولان و شرکت‌کنندگانی حضور داشتند.

محرومیت دختران؛ تناقض ادعای حمایت از دانش

بخش دیگری از یادداشت ناصری به وضعیت آموزش در افغانستان اختصاص دارد. او از طالبان خواسته است اگر به دانش و دانشگاه باور دارند، دروازه‌های دانشگاه‌ها را به روی دختران باز کنند و آزادی علمی استادان و دانشجویان را به رسمیت بشناسند.

طالبان پس از بازگشت به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را متوقف کردند و ورود زنان به دانشگاه‌ها را ممنوع ساختند. این محدودیت‌ها، میلیون‌ها دختر و زن را از ادامه آموزش محروم کرده است.

محدودیت‌ها تنها به آموزش زنان محدود نمانده است. فضای دانشگاهی نیز با فشار بر آزادی بیان، استقلال علمی و امکان بحث آزاد درباره مسائل سیاسی و اجتماعی روبه‌رو است.

دانشگاه کابل و استقلال نهادهای عمومی

دانشگاه کابل یکی از مهم‌ترین نهادهای علمی افغانستان است و جایگاه آن به یک گروه سیاسی، قومی یا مذهبی محدود نمی‌شود. استقلال دانشگاه مستلزم آن است که استادان و دانشجویان بتوانند بدون فشار سیاسی و ایدئولوژیک به آموزش، پژوهش و گفت‌وگو بپردازند.

انتقاد ناصری از برگزاری گردهمایی طالبان در این دانشگاه، پرسشی گسترده‌تر درباره مرز میان نهادهای عمومی و قدرت سیاسی را مطرح می‌کند: آیا دانشگاه همچنان فضایی برای تولید دانش و پرورش اندیشه مستقل است یا به بستری برای نمایش و بازتولید روایت رسمی طالبان تبدیل می‌شود؟

برگزاری یک اجتماع سیاسی به‌تنهایی پاسخ این پرسش را روشن نمی‌کند؛ اما محدودیت‌های آموزشی و سیاسی اعمال‌شده از سوی طالبان، نگرانی‌ها درباره استقلال نهادهای علمی را جدی‌تر کرده است.

دانشگاه زمانی می‌تواند نماینده جامعه باشد که دسترسی به آموزش برای زنان و مردان تضمین شود، تنوع دیدگاه‌ها تحمل شود و استادان و دانشجویان از آزادی پرسشگری برخوردار باشند.

از این منظر، نقد اصلی متوجه سیاست‌هایی است که نهادهای عمومی را به ابزار انحصار قدرت تبدیل می‌کند. تا زمانی که دختران از آموزش محروم‌اند، آزادی علمی محدود است و مشارکت سیاسی و اجتماعی شهروندان افغانستان سرکوب می‌شود، برگزاری گردهمایی در دانشگاه نمی‌تواند نشانه احترام به دانش و استقلال دانشگاه تلقی شود.

ناصری در پایان یادداشت خود تأکید کرده است که مردم افغانستان به نمایش‌های سیاسی و ایدئولوژیک نیاز ندارند، بلکه خواهان آزادی، عدالت، کرامت انسانی و حاکمیت قانون‌اند.

📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…

خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان

ما را دنبال کنید:

نویسنده مطلب
بلخی
بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ روزنامه‌نگار و دانش‌آموخته روابط بین‌الملل که بیش از هجده سال در عرصه رسانه در افغانستان فعالیت داشته است. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور به مسئولیت…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده
هم‌رسانی این خبر: تلگرام واتس‌اپ فیسبوک ایکس
این مطلب را می‌پسندید؟ با پسند شما در «انتخاب مخاطبان» دیده می‌شود.
خبرها را زودتر از همه در تلگرام بخوانیدکانال رسمی خبرگزاری شانا؛ خبر فوری، گزارش و روایت مردمعضویت در کانال