زاهدی: همه شیعیان از طالبان حمایت می‌کنند

اظهارات تأییدنشده منتسب به رئیس شورای سراسری شیعیان قندهار درباره حمایت همگانی از طالبان، در برابر گزارش‌های سازمان ملل و رسانه‌های مستقل از بازداشت روحانیون و تعطیلی نهادهای مرتبط با جامعه شیعه قرار دارد.

اظهارات منتسب به سردارمحمد زاهدی، رئیس شورای سراسری شیعیان قندهار، مبنی بر این‌که «همه شیعیان از طالبان حمایت می‌کنند»، در حالی مطرح شده که گزارش‌های سازمان ملل و منابع خبری مستقل از بازداشت روحانیون شیعه، محدودیت بر فعالیت‌های مذهبی و تعطیلی مراکز آموزشی و فرهنگی مرتبط با این جامعه خبر می‌دهند؛ شواهدی که تعمیم چنین ادعایی به تمام شیعیان را با پرسش جدی روبه‌رو می‌کند.

در متنی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، به نقل از زاهدی آمده است که طالبان مطالبات شیعیان قندهار در زمینه تأمین امنیت را پذیرفته و «همه شیعیان» از این گروه حمایت می‌کنند. در این متن، زمان و محل دقیق دیدار با سیف‌الدین تائب، معاون والی طالبان در قندهار، فهرست مطالبات، جزئیات توافق یا شواهدی برای سنجش میزان حمایت عمومی ارائه نشده است. شانانیوز نتوانسته است اصل دیدار و این اظهارات را از منبع مستقل دیگری تأیید کند؛ ازاین‌رو، این ادعا در حد سخنان منتسب به یک فرد قابل بازتاب است، نه موضع اثبات‌شده جامعه شیعه.

این ادعای فراگیر در شرایطی مطرح می‌شود که در ۱۴ نوامبر، طالبان دو روحانی شیعه، محمدجواد رجب‌زاده و محمد روحانی، از خطیبان مسجد صادقیه هرات را بازداشت کردند. گزارش‌های منتشرشده درباره این رویداد می‌گویند بازداشت آنان پس از برگزاری مراسم عزاداری در مسجد جامع محمدیه جغاره، در ولسوالی انجیل، انجام شده است.

بر پایه اطلاعات منتشرشده، این دو روحانی پس از دو روز بازداشت آزاد شدند و آزادی آنان با تعهد به برگزارنکردن مراسم مشابه همراه بوده است. این جزئیات به‌طور مستقل از سوی مقام‌های طالبان تأیید نشده و آنان نیز درباره بازداشت و آزادی این دو روحانی توضیح رسمی نداده‌اند؛ بنابراین، موضوع تعهد باید همچنان به‌عنوان گزارشی تأییدنشده از جزئیات آزادی آنان تلقی شود.

محدودیت‌ها به هرات محدود نمانده است. گزارش مشترک یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر افغانستان در فاصله جولای تا سپتامبر ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از بازداشت‌ها و تعطیلی نهادهای مرتبط با جامعه شیعه در کابل را ثبت کرده است.

بر اساس این گزارش، نیروهای وزارت عدلیه طالبان در پنجم سپتامبر ۲۸ کارمند مرد دانشگاه خاتم‌النبیین را بازداشت کردند؛ چهار تن همان روز و ۲۴ نفر دیگر در روزهای هشتم و نهم سپتامبر آزاد شدند. یوناما همچنین از بازداشت دست‌کم شش نفر دیگر در پی اعتراض یا انتقاد به اقدامات طالبان درباره این دانشگاه خبر داده است. وزارت تحصیلات عالی طالبان در ۱۶ سپتامبر جواز فعالیت دانشگاه در کابل و شعبه آن در غزنی را لغو کرد.

یوناما ثبت کرده است که در ۱۹ سپتامبر شش کارمند مدرسه و مجتمع فرهنگی الانبیاء در منطقه قلعه ناظر کابل بازداشت و همان روز آزاد شدند؛ اما طالبان دانش‌آموزان باقی‌مانده را از محل بیرون کردند و مدرسه را بستند. در ۲۷ سپتامبر نیز هفت مرکز عمدتاً مورد استفاده جامعه شیعه در غرب کابل، شامل یک درمانگاه، دو مرکز آموزشی، یک باشگاه ورزشی، دو مدرسه دینی و یک مسجد، بسته شد. در مجموع، این گزارش از دست‌کم ۴۰ بازداشت مرتبط با نهادهای شیعه و تعطیلی یا لغو جواز دست‌کم ۱۰ نهاد در دوره مورد بررسی خبر می‌دهد. گزارش یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل این موارد را ثبت کرده است.

محدودیت بر رسانه‌های مرتبط با جامعه شیعه نیز ادامه داشته است. یوناما گزارش داده که پخش تلویزیون تمدن از ۲۳ جون متوقف شده و این رسانه فعالیت خود را از خارج افغانستان و به‌صورت آنلاین از سر گرفته است. رادیو و تلویزیون راه فردا نیز اعلام کرده که نشرات آن از ششم سپتامبر متوقف و دفترش در کابل مهروموم شده است. این موارد در کنار تعطیلی مراکز آموزشی و مذهبی، نگرانی‌ها درباره محدودشدن فضای فعالیت مستقل جامعه شیعه را افزایش می‌دهد.

با این حال، این گزارش‌ها به‌تنهایی دیدگاه همه شیعیان را درباره طالبان تعیین نمی‌کنند؛ همان‌گونه که سخنان یک روحانی یا رئیس یک شورا نیز نمی‌تواند نماینده نظر تمام یک جامعه مذهبی باشد. ادعای حمایت همگانی، بدون نظرسنجی معتبر، شواهد مستقل و امکان بیان آزادانه دیدگاه‌های متفاوت، تصویری اثبات‌شده از افکار عمومی نیست.

در شرایطی که گزارش‌های سازمان ملل از بازداشت افراد و تعطیلی نهادهای مرتبط با جامعه شیعه حکایت دارد، ادعای حمایت یکپارچه این جامعه از طالبان نیازمند شواهدی فراتر از سخنان یک فرد است. معیار سنجش وضعیت، امنیت و آزادی برابر شهروندان، حق برگزاری آزادانه مناسک مذهبی و امکان فعالیت مستقل مراکز دینی، آموزشی و فرهنگی است؛ حقوقی که نباید به تأیید یا رضایت مقام‌های طالبان وابسته باشد. جامعه شیعه افغانستان یکدست نیست و هیچ فرد یا نهادی نمی‌تواند بدون شواهد و سازوکار نمایندگی معتبر، از جانب همه آن سخن بگوید.

📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…

خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان

ما را دنبال کنید:

هم‌رسانی این خبر: تلگرام واتس‌اپ فیسبوک ایکس
این مطلب را می‌پسندید؟ با پسند شما در «انتخاب مخاطبان» دیده می‌شود.
خبرها را زودتر از همه در تلگرام بخوانیدکانال رسمی خبرگزاری شانا؛ خبر فوری، گزارش و روایت مردمعضویت در کانال