مولوی فضل‌کریم سراجی جهاد علیه «ظالمان» را جایز دانست

مولوی فضل‌کریم سراجی، رئیس پیشین انسجام مساجد افغانستان، در سخنانی با انتقاد از وضعیت کنونی افغانستان، با استناد به آیات قرآن و احادیث، اعلام کرد که از دیدگاه وی، هر شخص یا گروهی که بر مردم ظلم کند، مبارزه با آن جایز است.

او در بخشی از سخنان خود، محدودیت در استفاده از زمین‌های شخصی، چرای دام و آزادی رفت‌وآمد را از مصادیق ظلم برشمرد و گفت: «بالاترین ظلم این نیست که شما مالک زمین پدری‌تان نباشید، اجازه کشت و زرع یا استفاده از آن را نداشته باشید و حتی برای رفت‌وآمد به مناطق متعلق به خود مجبور به دریافت مجوز شوید.»

سراجی سپس با استناد به آیه «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا» (سوره حج، آیه ۳۹)، گفت این آیه به باور او اجازه دفاع در برابر کسانی را می‌دهد که حقوق مردم را سلب می‌کنند. وی افزود که این آیه، مبارزه با «ظالم و متجاوز» را برای بازپس‌گیری حقوق مشروع، مجاز می‌داند.

رئیس پیشین انسجام مساجد افغانستان همچنین به حدیث «من قُتل دون ماله فهو شهید» استناد کرد و گفت بر اساس این روایت، کسی که در دفاع از جان، مال یا عزت خود کشته شود، شهید محسوب می‌شود.

وی در ادامه مدعی شد افرادی که در سال‌های گذشته در مناطق مختلف افغانستان در دفاع از خانه، روستا و محل زندگی خود کشته شده‌اند، در چارچوب همین احکام قرار می‌گیرند و نباید جایگاه آنان نادیده گرفته شود.

استنادهای دینی و موضع‌گیری سیاسی

سخنان مولوی فضل‌کریم سراجی در حالی مطرح شده است که او در بخش‌هایی از اظهارات خود، وضعیت موجود در افغانستان را با مفاهیم فقهی مربوط به ظلم و دفاع پیوند داده و دیدگاه خود را درباره مشروعیت مقاومت در برابر آنچه «ظلم» خواند، بیان کرده است.

وی در این سخنان، بدون اشاره به روند یا مرجع قضایی، تأکید کرد که از نگاه او، هر شخص یا گروهی که حقوق اساسی مردم را سلب کند، مشمول حکم «ظالم» می‌شود و مقابله با آن، بر پایه استدلال‌های دینی که ارائه کرد، جایز است.

اظهارات مولوی فضل‌کریم سراجی در شرایطی مطرح می‌شود که بحث درباره تفسیر احکام فقهی مرتبط با دفاع، مقاومت و مشروعیت استفاده از زور، از موضوعات مورد اختلاف میان عالمان دینی و جریان‌های سیاسی مختلف است. دیدگاه‌های مطرح‌شده در این سخنان، بیانگر موضع شخصی وی است و تاکنون واکنشی از سوی طالبان نسبت به این اظهارات منتشر نشده است.