خاموشی رهبر طالبان در برابر بمباران‌های پاکستان؛ سکوت در سایه روابط دیرینه

رهبر طالبان در برابر حمله‌ها و بمباران‌های پاکستان به خاک افغانستان سکوت کرده است؛ سکوتی که در کنار روابط تاریخی دو طرف و نقش پاکستان در شکل‌گیری و حمایت‌های گذشته از طالبان، پرسش‌هایی درباره جهت‌گیری سیاسی و میزان استقلال تصمیم‌گیری این گروه ایجاد می‌کند، به‌ویژه در حالی که تلفات غیرنظامیان در این حمله‌ها افزایش یافته است.

رهبر طالبان در برابر حمله‌ها و بمباران‌های پاکستان به خاک افغانستان همچنان سکوت اختیار کرده است؛ سکوتی که در کنار روابط تاریخی طالبان و پاکستان، پرسش‌هایی درباره جهت‌گیری سیاسی و اولویت‌های رهبری این گروه ایجاد کرده است.

هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، تاکنون هیچ موضع رسمی در برابر حمله‌ها و بمباران‌های مرگبار پاکستان به خاک افغانستان اتخاذ نکرده است؛ حمله‌هایی که در یک سال اخیر بارها از کابل تا ولایت‌های شرقی را هدف قرار داده و به گفته منابع بین‌المللی، تلفات سنگین غیرنظامی برجای گذاشته است. این در حالی است که بررسی سخنرانی‌ها و اعلامیه‌های منتشرشده او نشان می‌دهد که محور پیام‌هایش عمدتا بر مسائل داخلی و ایدئولوژیک متمرکز بوده است.

در مجموعه خطبه‌ها و پیام‌های رسمی او که از سوی رسانه‌های وابسته به طالبان منتشر شده، هبت‌الله آخوندزاده بارها بر اجرای سخت‌گیرانه شریعت، اطاعت از رهبری، نظم درونی طالبان، مقابله با آنچه «نفوذ فرهنگی و سیاسی غرب» خوانده می‌شود و کنترل رفتارهای اجتماعی در داخل افغانستان تأکید کرده است.

او همچنین در این پیام‌ها بر جلوگیری از اختلافات داخلی و تقویت وحدت در ساختار این گروه تاکید داشته است؛ اما در هیچ‌یک از این سخنرانی‌ها و اعلامیه‌های مهم، اشاره‌ای به حمله‌های پاکستان، تنش‌های مرزی یا مسئولیت در قبال قربانیان غیرنظامی دیده نمی‌شود.

در حالی که نهادهایی مانند هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) از تلفات صدها غیرنظامی در پی این حمله‌ها خبر داده‌اند، رهبر طالبان نه پیام همدردی منتشر کرده و نه موضع سیاسی مشخصی اتخاذ کرده است. از جمله در حمله به یک مرکز درمان معتادان در کابل در ۱۶ مارچ، که بر اساس آمار یوناما ده‌ها کشته و زخمی بر جا گذاشت، و همچنین در حمله‌های اخیر به ولایت‌های پکتیا، پکتیکا و کنر، هیچ واکنش علنی از سوی او منتشر نشد؛ در حالی که این رویدادها بازتاب گسترده‌ای در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی داشت.

در مقابل، برخی مقام‌های طالبان در سطوح مختلف درباره این حمله‌ها موضع‌گیری کرده‌اند، موضوعی که به باور تحلیلگران نشان‌دهنده تمرکز تصمیم‌گیری در سطح محدود رهبری این گروه است.

در همین زمینه، شماری از تحلیلگران سیاسی و امنیتی به روابط تاریخی طالبان و پاکستان نیز اشاره می‌کنند و می‌گویند طالبان در دهه ۱۹۹۰ در فضای سیاسی و امنیتی پاکستان شکل گرفت و در دوره نخست حاکمیت خود نیز از حمایت‌های سیاسی و لجستیکی این کشور برخوردار بود. به گفته آنان، این رابطه در آغاز دور دوم قدرت‌گیری طالبان نیز ادامه یافت، هرچند در سال‌های اخیر با تنش‌ها و اختلافاتی همراه شده است.

با این حال، منتقدان معتقدند همین پیشینه تاریخی می‌تواند یکی از دلایل سکوت رهبر طالبان در برابر حمله‌های پاکستان باشد؛ ادعایی که از سوی طالبان به صورت رسمی تأیید نشده است.

هبت‌الله آخوندزاده که مرکز نفوذش در قندهار قرار دارد، در سال‌های اخیر در برابر رسانه‌ها ظاهر نشده و همچنان یکی از کم‌حضورترین و مرموزترین چهره‌های ساختار قدرت در افغانستان باقی مانده است؛ چهره‌ای که در برابر یکی از حساس‌ترین بحران‌های منطقه‌ای، همچنان سکوت اختیار کرده است.