نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
اواخر سپتامبر، پلیس در جریان عملیاتی در پیشاور ۴۵ شهروند افغانستان، از جمله زنان و کودکان، را بازداشت کرد و برای آنان بر پایه قانون خارجی‌ها پرونده گشود. خبر کوتاه بود و میان گزارش‌های روزمره گم شد، اما برای هزاران خانواده افغانستانی این شهر، یادآور چیزی بود که ماه‌هاست با آن زندگی می‌کنند: ترس از دری که هر لحظه ممکن است کوبیده شود.
ریشه این ترس به سیاستی برمی‌گردد که اسلام‌آباد از اکتوبر ۲۰۲۳ در پیش گرفت: بازگرداندن شهروندان خارجی فاقد مدرک.
این طرح در سال ۲۰۲۵ گسترده‌تر شد و کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بارها از اخراج‌های خودسرانه، از جمله اخراج پناهندگان ثبت‌شده، ابراز نگرانی کرد. امسال، به گزارش خبرگزاری فرانسه، وزارت داخله پاکستان در ماه جون به نیروهای امنیتی سراسر کشور دستور داد هر افغانستانی بدون ویزای معتبر را از ۱۰ جولای بازداشت کنند.
در پیشاور، این دستور به شکل عملی خود را نشان داد. یک افسر ارشد پلیس به خبرگزاری فرانسه گفت عملیاتی گسترده علیه افغانستانی‌های فاقد سند از همان روز آغاز شده و ادامه دارد. خبرنگار این خبرگزاری در شهر ایست‌های موقت بازرسی دید که پلیس اسناد عابران را بررسی می‌کرد. دکانداران افغانستانی بازار بورد، که به «مینی کابل» شهرت دارد، از کم‌شدن مشتری و ترس از بازداشت گفتند. ساکنان یکی از سکونتگاه‌های افغانستانی‌ها نزدیک پیشاور هم گفتند بسیاری از حدود ۲۰۰ خانه آن در جولای تخریب شده است.
این نخستین موج نبود. روزنامه دان در مارچ نوشت پلیس خیبرپختونخوا در یک آخر هفته صدها افغانستانی را بازداشت کرد و محکمه‌ای در پیشاور آنان را به حبس قضایی فرستاد؛ شمار بازداشتی‌ها چنان بالا بود که مقام‌های محکمه برای جا دادن‌شان مشکل داشتند. این گزارش، افزایش بازداشت‌ها را در پی درگیری‌های تازه مرزی میان پاکستان و طالبان ثبت کرده بود.
مقام‌های پاکستانی این اقدامات را اجرای قانون مهاجرت می‌دانند. پلیس و مسئولان محلی به خبرگزاری فرانسه گفتند پیش از ۱۰ جولای، از راه بلندگوهای مساجد و دیدار با بزرگان جامعه، به ساکنان افغانستانی هشدار داده‌اند که کشور را ترک کنند.
رسانه‌های پاکستانی نیز این کارزار را در بستر روابط تیره اسلام‌آباد با طالبان و افزایش حملات شبه‌نظامیان در خیبرپختونخوا گزارش کرده‌اند.
اما در خانه‌ها، این بحث ابعاد دیگری دارد. خانواده‌هایی که سال‌ها در پیشاور زیسته، دکان و خانه دارند و فرزندان‌شان را در همین شهر بزرگ کرده‌اند، حالا آینده‌ای نامعلوم پیش رو دارند. برای آنان، سخت‌گیری بیشتر فقط مسئله اقامت نیست؛ نگرانی از فروپاشی زندگی‌ای است که با دشواری ساخته‌اند.
کنار آنان، کسانی هستند که پس از سقوط جمهوری در آگست ۲۰۲۱ به پاکستان آمدند. بسیاری از این افراد به‌دلیل تهدید امنیتی، سابقه کار حرفه‌ای یا اجتماعی و ترس از برخورد طالبان، بازگشت را امن نمی‌دانند. نتیجه این است که نه در کشور میزبان ثبات دارند و نه می‌توانند با اطمینان به وطن برگردند.
در میان آسیب‌پذیرترین‌ها، نظامیان پیشین، خبرنگاران، فعالان مدنی و کسانی قرار دارند که در آموزش، دادخواهی و دفاع از حقوق شهروندان کار کرده‌اند.
کمیساریای عالی پناهندگان در گزارش جنوری ۲۰۲۶ نوشت که خطرهای حمایتی برای افغانستانی‌های ساکن پاکستان رو به افزایش است و از دولت پاکستان خواسته بود برای گروه‌هایی چون مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، هنرمندان، اقلیت‌ها و خانوارهای زن‌سرپرست سازوکار حمایتی ایجاد کند.
زنان خبرنگار و فعالان حقوق زنان نگرانی مضاعف دارند: بازگشت به کشوری که زنان در آن با محدودیت‌های سنگین روبه‌رواند، برای‌شان گزینه‌ای ناامن است، و ماندن بدون اقامت مطمئن، درآمد پایدار و حمایت حقوقی، فرساینده.
زندگی روزمره هم زیر فشار است. گزارش همین نهاد از مسدودشدن سیم‌کارت‌ها و حساب‌های بانکی، پلمب دکان‌های افغانستانی و تخریب خانه‌های پناهندگان خبر می‌دهد. برخی از مهاجران برای تأمین هزینه‌های اولیه به کار روزمزدی و فروشندگی خیابانی روی آورده‌اند، اما ترس از بازداشت باعث شده حتی برای نان روزانه با نگرانی از خانه بیرون شوند. دسترسی به خدمات صحی، آموزش و سرپناه نیز دشوارتر می‌شود.
به گفته شماری از مهاجران، حضور پلیس در ایستگاه‌ها و تقاطع‌های شهر محسوس است و آنان نگرانی دارند که بازداشت‌شدگان برای اخراج به مناطق مرزی منتقل شوند. این روایت‌ها از منبع مستقل تأیید نشده و شمار دقیق بازداشت‌شدگان و اخراج‌شدگان در پیشاور هنوز روشن نیست.
مهاجران از سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری و سفارت‌های مسئول پرونده‌های بشردوستانه می‌خواهند وضعیت هر فرد را بر پایه شرایط خودش و خطر احتمالی بازگشت بررسی کنند.
آنان بر اصل «عدم بازگرداندن» در حقوق پناهندگی تأکید دارند: هیچ‌کس نباید به جایی فرستاده شود که جان یا آزادی‌اش در خطر است؛ اصلی که کمیساریا نیز بارها از پاکستان خواسته رعایتش کند.
برای بسیاری از افغانستانی‌های پیشاور، این شهر دیگر فقط محل اقامت نیست؛ جایی است میان ماندن در ناامنی و بازگشت به خطر. صدای آنان پیش از آنکه فرصت‌ها از دست برود، نیاز به شنیده‌شدن دارد.
📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…
خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان
ما را دنبال کنید:
سکینه ناصری، روزنامه‌نگار و گزارشگر اهل غزنی، افغانستان است. وی تحصیلات متوسطه خود را در سال ۲۰۱۶ در غزنی به پایان رساند و در سال ۲۰۲۲ از دانشگاه تعلیم و…
ارسال دیدگاه
قوانین ارسال دیدگاه
صفحه ما را دنبال کنید