اخراج پنج مهاجر افغانستانی؛ دادگاه آمریکا ترمز کشید

وزارت خارجه طالبان در دوم نوامبر، پس از انتشار گزارش‌هایی درباره برنامه آمریکا برای اخراج بیش از ۱۵۰ شهروند افغانستان، از واشنگتن خواست در این روند «مسئولانه» عمل کند و اعلام کرد برای تعامل سازنده آماده است. با این حال، تحولات بعدی نشان داد که اجرای این برنامه با مانع قضایی روبه‌رو شده است.

این وزارتخانه در اعلامیه خود گفته بود حفاظت از حقوق شهروندان افغانستان را مسئولیت خود می‌داند و خواستار رعایت کرامت انسانی و توجه به حقوق افراد مشمول اخراج شده است. مقام‌های طالبان همچنین هشدار داده بودند کشورهای ثالث نباید سرنوشت شهروندان کشور دیگری را ابزار چانه‌زنی برای گرفتن امتیازهای موقت قرار دهند.

طرح انتقال از مسیر پاکستان

رویترز در دوم نوامبر به نقل از یک مقام آمریکایی و ائتلافی از کهنه‌سربازان و گروه‌های حامی مهاجران گزارش داد که دولت دونالد ترامپ قصد دارد بیش از ۱۵۰ شهروند افغانستان را اخراج کند. بر اساس گزارش‌ها، شماری از این افراد در بازداشتگاه‌های مهاجرتی ایالت لوئیزیانا نگهداری می‌شدند و قرار بود ابتدا به پاکستان منتقل شوند؛ زیرا واشنگتن با طالبان روابط دیپلماتیک ندارد.

گروه‌های مدافع مهاجران هشدار داده‌اند که در میان افراد در معرض اخراج، کسانی هستند که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ از افغانستان گریخته‌اند؛ از جمله افرادی که با نیروهای آمریکایی همکاری کرده‌اند یا اعضای خانواده آنان. هویت و وضعیت حقوقی همه افراد مشمول این برنامه به‌طور عمومی روشن نشده است.

دادگاه مانع اخراج شد

در سوم نوامبر، والری کاپرونی، قاضی دادگاه فدرال در نیویورک، با صدور دستور موقت دولت آمریکا را ملزم کرد به تعهد خود مبنی بر نداشتن پرواز برنامه‌ریزی‌شده برای انتقال شهروندان افغانستان به افغانستان یا پاکستان در مدت اعتبار دستور پایبند بماند.

ویکتور ماررو، قاضی دیگر همین دادگاه، در ششم نوامبر دستور را اصلاح و تمدید کرد. بر اساس متن حکم، دولت آمریکا از اخراج پنج شهروند افغانستانی مشخص‌شده در پرونده به پاکستان، افغانستان یا هر کشور ثالث دیگر تا دستور بعدی دادگاه منع شده است. دولت همچنین باید دست‌کم یک هفته پیش از هر برنامه اخراج این افراد، دادگاه و شاکیان را مطلع کند.

این حکم به پنج فرد مشخص در پرونده «پروژه روسو علیه ونچورلا» مربوط است و نباید آن را توقف عمومی اخراج همه بیش از ۱۵۰ نفری دانست که در گزارش‌های اولیه از آنان نام برده شده است. دستور دادگاه تا زمان صدور تصمیم بعدی پابرجاست.

احتمال ازسرگیری اخراج‌ها پس از ۱۶ نوامبر

ائتلاف افغان‌ایوک هشدار داده است که اداره مهاجرت و گمرک آمریکا ممکن است پس از ۱۶ نوامبر روند اخراج شهروندان افغانستان را از سر بگیرد؛ اما مقام‌های آمریکایی چنین برنامه یا تاریخی را به‌طور رسمی تأیید نکرده‌اند. دستور قضایی موجود نیز فقط افراد نام‌برده در پرونده را پوشش می‌دهد و مانع خودکار اخراج دیگران نیست.

گروه‌های مدافع حقوق مهاجران می‌گویند بازگرداندن برخی افراد، به‌ویژه کسانی که با نیروهای آمریکایی یا نهادهای پیشین افغانستان همکاری کرده‌اند، می‌تواند آنان را در معرض تهدید و آزار قرار دهد. نگرانی درباره انتقال از مسیر پاکستان نیز این است که افراد پس از ورود به آن کشور، به افغانستان بازگردانده شوند.

در این میان، اعلام آمادگی طالبان برای تعامل با واشنگتن به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت بازگشت‌کنندگان نیست. هرگونه بازگرداندن اجباری باید با ارزیابی مستقل خطر برای هر فرد، رعایت اصل منع بازگرداندن به محل خطر و دسترسی مؤثر به روندهای حقوقی همراه باشد.

آخرین وضعیت تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶: دستور موقت دادگاه درباره پنج شاکی مشخص همچنان پابرجاست؛ اما وضعیت سایر افراد گزارش‌شده و زمان احتمالی هرگونه اخراج هنوز به‌طور قطعی روشن نیست.

نویسنده مطلب

بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ روزنامه‌نگار و دانش‌آموخته روابط بین‌الملل که بیش از هجده سال در عرصه رسانه در افغانستان فعالیت داشته است. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور به مسئولیت…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←