بازگشت مقام پیشین؛ سادات: برای مردن با عزت به وطن آمدم

کمال سادات، معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ، پس از چند سال اقامت در آمریکا به افغانستان بازگشت و از امنیت و عملکرد طالبان تمجید کرد.

کمال سادات، معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ در حکومت پیشین، پس از چند سال اقامت در ایالات متحده آمریکا به افغانستان بازگشته و در نخستین اظهارات رسانه‌ای خود، از وضعیت کنونی کشور و عملکرد طالبان تمجید کرده است.

سادات در گفت‌وگو با تلویزیون شمشاد گفت که امنیت در افغانستان تأمین شده و به همین دلیل تصمیم گرفته است ادامه زندگی خود را در کشورش سپری کند. او افزود: «می‌خواهم در وطن زندگی کنم و در همین‌جا نیز از دنیا بروم.»

این مقام پیشین حکومت پیشین همچنین مدعی شد که طالبان با مقام‌ها و کارمندان نظام پیشین دشمنی ندارند و تمامی مسئولان حکومت سابق می‌توانند بدون نگرانی به افغانستان بازگردند و آزادانه در نقاط مختلف کشور رفت‌وآمد کنند.

کمال سادات در دوران حکومت اشرف غنی از چهره‌های نزدیک به وی به شمار می‌رفت. او در زمان مسئولیت خود در وزارت اطلاعات و فرهنگ، از سیاست‌های حکومت جمهوری حمایت می‌کرد و تصاویر اشرف غنی و همسرش، رولا غنی، را در دفتر کار خود نصب کرده بود.

اظهارات سادات در حالی مطرح می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، شماری از مقام‌ها، کارمندان دولتی و اعضای حکومت پیشین به افغانستان بازگشته‌اند. طالبان بارها اعلام کرده‌اند که بر اساس فرمان «عفو عمومی» با مقام‌ها و نیروهای حکومت پیشین برخورد نمی‌کنند.

با این حال، گزارش‌های منتشرشده از سوی هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، نهادهای حقوق بشری و سازمان‌های بین‌المللی، تصویری متفاوت از وضعیت ارائه می‌کند. این گزارش‌ها از بازداشت‌های خودسرانه، ناپدید شدن اجباری، شکنجه و قتل شماری از نظامیان، نیروهای امنیتی و مقام‌های حکومت پیشین پس از تسلط طالبان بر افغانستان خبر داده‌اند.

طالبان همواره این گزارش‌ها را رد کرده و تأکید دارند که فرمان عفو عمومی به‌طور کامل اجرا شده است. با وجود این، نهادهای حقوق بشری خواستار انجام تحقیقات مستقل درباره موارد ثبت‌شده و پاسخ‌گو شدن عاملان احتمالی این رویدادها شده‌اند.

کارشناسان نیز تأکید می‌کنند که ارزیابی وضعیت امنیتی و حقوق بشری افغانستان باید بر پایه گزارش‌های مستند، داده‌های میدانی و یافته‌های نهادهای مستقل صورت گیرد و بازگشت شماری از مقام‌های حکومت پیشین، لزوماً بازتاب‌دهنده وضعیت همه کارکنان و مسئولان نظام سابق نیست.

اظهارات کمال سادات، بار دیگر بحث درباره تغییر مواضع برخی از مقام‌های ارشد حکومت پیشین را برجسته کرده است. شماری از افرادی که در دوران جمهوری در مقام‌های بلند دولتی فعالیت می‌کردند و از فرصت‌ها و امکانات آن نظام برخوردار بودند، اکنون در گفتار و مواضع رسانه‌ای خود، از سیاست‌ها و عملکرد طالبان دفاع می‌کنند؛ رویکردی که از نگاه بسیاری از منتقدان، به تقویت روایت سیاسی و تبلیغاتی طالبان و کاهش فشارهای بین‌المللی بر این گروه کمک می‌کند. در مقابل، این افراد معمولاً مواضع خود را ناشی از ارزیابی شرایط کنونی یا انتخاب شخصی برای بازگشت به کشور عنوان می‌کنند.

در مجموع، بازگشت برخی از مقام‌های حکومت پیشین و حمایت علنی آنان از طالبان، در کنار گزارش‌های مستند نهادهای بین‌المللی درباره نقض حقوق بشر، بازداشت‌های خودسرانه و فشار بر کارکنان و نیروهای امنیتی پیشین، همچنان از موضوعات بحث‌برانگیز افغانستان به شمار می‌رود. این دو روایت متضاد، همچنان در مرکز توجه افکار عمومی، نهادهای حقوق بشری و جامعه جهانی قرار دارد و بر پیچیدگی ارزیابی وضعیت کنونی افغانستان افزوده است.