بازداشت شیعیان؛ بیش از ۵۰ عزادار در کابل بازداشت شدند

هم‌زمان با برگزاری مراسم دهه محرم، «مرکز حقوق بشر افغانستان» اعلام کرده است که طالبان دست‌کم ۵۵ عزادار شیعه را در کابل بازداشت کرده، به مساجد و حسینیه‌ها یورش برده و محدودیت‌های گسترده‌ای بر آیین‌های مذهبی در چندین ولایت اعمال کرده‌اند. این نهاد این اقدامات را بخشی از روند سیستماتیک محدودسازی آزادی‌های مذهبی در افغانستان می‌داند.

هم‌زمان با برگزاری مراسم دهه محرم در افغانستان، «مرکز حقوق بشر افغانستان» از تشدید محدودیت‌های طالبان علیه شیعیان خبر داده و اعلام کرده است که این گروه دست‌کم ۵۵ نفر را در کابل به‌صورت خودسرانه بازداشت کرده، به مساجد و حسینیه‌ها یورش برده و برگزاری آیین‌های عزاداری را در چندین ولایت محدود کرده است. این نهاد با توصیف این اقدامات به‌عنوان بخشی از یک الگوی «سیستماتیک» نقض آزادی مذهبی، خواستار توقف فوری محدودیت‌ها، آزادی بازداشت‌شدگان و انجام تحقیقات مستقل از سوی یوناما شده است.

«مرکز حقوق بشر افغانستان» اعلام کرده است که طالبان در جریان دهه نخست ماه محرم، دست‌کم ۴۶ نفر از عزاداران شیعه را از یک تکیه‌خانه در کابل و ۹ نفر دیگر را به اتهام برافراشتن پرچم و نمادهای عزاداری بازداشت کرده‌اند؛ اقدامی که این نهاد آن را «خودسرانه» توصیف کرده است.

این مرکز در اعلامیه‌ای که روز سه‌شنبه، ۹ سرطان، منتشر شد، مدعی شده است که بازداشت این افراد به دستور وزیر عدلیه طالبان انجام شده و آنان در زندانی که به گفته این نهاد تحت اختیار شخصی وزیر عدلیه قرار دارد، نگهداری می‌شوند.

بر اساس این گزارش، نیروهای طالبان همچنین به چندین مسجد و حسینیه در کابل، از جمله مسجد امام حسن مجتبی، مسجد محمدیه و حسینیه گلزار شهدا یورش برده‌اند. این نهاد افزوده است که نمایندگان شورای علمای شیعه افغانستان که برای مذاکره و حل مشکلات ناشی از محدودیت‌های اعمال‌شده مراجعه کرده بودند، با برخورد نامناسب نیروهای طالبان مواجه شدند.

گسترش محدودیت‌ها به ولایت‌های دیگر

به گفته «مرکز حقوق بشر افغانستان»، محدودیت‌های طالبان تنها به کابل محدود نبوده است. در ولایت هرات، طالبان برگزاری مراسم عزاداری در خیابان‌ها، حمل علم و دیگر نمادهای مذهبی را ممنوع کرده و تنها برگزاری تجمع‌های محدود در مکان‌های از پیش تعیین‌شده را برای روز عاشورا مجاز دانسته‌اند.

این مرکز می‌گوید نمایندگان جامعه شیعه در هرات چندین بار برای دریافت مجوز برگزاری مراسم به مسئولان طالبان مراجعه کردند، اما درخواست‌های آنان رد شده است.

همچنین گزارش‌هایی از اعمال محدودیت بر مراسم عزاداری و بازداشت مسئولان برخی مساجد و حسینیه‌ها در ولایت‌های بلخ، بامیان و غزنی نیز منتشر شده است.

ادعای نقض سیستماتیک آزادی مذهبی

«مرکز حقوق بشر افغانستان» این اقدامات را بخشی از یک الگوی گسترده و سازمان‌یافته محدودسازی آزادی‌های مذهبی شیعیان، اسماعیلیان و صوفیان در دوران حاکمیت طالبان دانسته است.

این نهاد تأکید کرده است که محدود کردن مراسم عزاداری امام حسین، که به گفته این مرکز مورد احترام همه مسلمانان است، با روح رحمت، همزیستی و وحدت اسلامی در تضاد قرار دارد.

در بخشی از این اعلامیه آمده است که اسلام بر همکاری و همزیستی میان مسلمانان تأکید دارد و هرگونه اقدام تبعیض‌آمیز بر مبنای مذهب با اصول عدالت اسلامی ناسازگار است. همچنین این مرکز استدلال کرده است که حتی بر اساس فقه حنفی، که طالبان مدعی پیروی از آن هستند، بازداشت خودسرانه، توهین به شعائر دینی دیگران و ایجاد مانع در انجام مناسک مذهبی، مبنای شرعی ندارد.

درخواست برای اقدام یوناما

«مرکز حقوق بشر افغانستان» از طالبان خواسته است محدودیت‌های اعمال‌شده بر مراسم مذهبی شیعیان و دیگر اقلیت‌های مذهبی را فوراً لغو کرده، به نمادها و اماکن مذهبی آنان احترام بگذارند و امکان برگزاری آزادانه آیین‌های مذهبی را مطابق رویه‌های گذشته و تعهدات بین‌المللی افغانستان فراهم کنند.

این نهاد همچنین از هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) خواسته است با مشارکت نمایندگان مردمی، تحقیقاتی مستقل، شفاف و بی‌طرفانه درباره محدودیت‌ها و بازداشت‌های اخیر انجام دهد.

طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اوت ۲۰۲۱، محدودیت‌های گسترده‌ای بر برگزاری مراسم عزاداری محرم در مناطق شیعه‌نشین اعمال کرده‌اند. طی سال‌های گذشته نیز گزارش‌های متعددی از جمع‌آوری و پاره کردن پرچم‌های عزاداری، محدود کردن مسیرهای دسته‌های عزاداری، افزایش نظارت امنیتی بر مراسم مذهبی و بازداشت برگزارکنندگان این آیین‌ها منتشر شده است؛ اقداماتی که همواره با انتقاد نهادهای حقوق بشری و فعالان مذهبی روبه‌رو بوده است.