نگاهی به آنچه در عربستان می‌گذرد

خبرهایی از سرنگونی یک فروند جنگنده سعودی در آسمان یمن به گوش می‌رسد. این رخداد، در کنار انفجار پالایشگاه‌ها، خطوط انتقال نفت، ایستگاه‌های پمپاژ و بنادر صادراتی، ضربه‌ای سهمگین بر پیکره عربستان وارد آورده و صادرات نفتی این کشور را به کمترین میزان در چند دهه اخیر فروکاسته است.

از سوی دیگر، هدف قرار گرفتن ایستگاه‌های انتقال نفت عربستان از شرق به غرب – که مهم‌ترین طرح برای دور زدن تنگه هرمز نیز به‌شمار می‌رفت – رخدادی سترگ است. این امر نشان می‌دهد دور زدن تنگه هرمز از طریق خطوط لوله نیز در لحظات بحرانی نمی‌تواند چاره‌ساز باشد؛ چرا که با نشانه‌گیری ایستگاه‌های انتقال، این خطوط به‌شدت آسیب‌پذیر می‌گردند.

آنچه امروز عربستان از سر می‌گذراند، برای حاکمان این کشور تجربه‌ای بس تلخ است، زیرا این کشور برای آینده جنگ هیچ گزینه خوبی در برابر خود نمی‌بیند.اگر خواهان پایان حملات یمن باشد، ناگزیر باید محاصره این کشور را بردارد که این خود به معنای حضور رسمی ایران در یمن خواهد بود؛ و اگر بخواهد درگیری را تداوم بخشد، به‌تدریج چیزی از زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی‌اش برجای نخواهد ماند و چشم‌انداز ۲۰۳۰ این کشور رسماً به تاریخ خواهد پیوست.

در همین حال، عربستان این روزها برای مقابله با انصارالله دست به دامان همگان شده است؛ از پاکستان و ترکیه برای فعال‌سازی پیمان کاغذین مکه که با پاسخی سرد از سوی طرفین روبه‌رو شد، تا تماس‌های مکرر با آمریکا و انگلیس و حتی مصر. شگفت‌آنکه هیچ‌یک حاضر به مداخله نشده‌اند و عربستان، با آن همه هزینه‌های امنیتی و پیمان‌های گوناگون دفاعی با غرب، عملاً تنها و بی‌یاور رها شده است.

البته هر کشوری برای پرهیز از مداخله، انگیزه‌های خاص خویش را دارد. پاکستان و ترکیه نخست نگران جایگاه و آبروی خود در میان جهان اسلام‌اند، چرا که جنگ با یمن به‌نوعی جنگ با ایران و محور ضد اسرائیلی تلقی می‌شود؛ فارغ از این‌که این دو کشور نیز توان چندانی برای اثرگذاری در این میدان ندارند.

اروپا نگران آن است که در صورت مداخله، انصارالله مانع تردد کشتی‌های تجاری و نفتی شود و قیمت‌ها باز هم افزایش یابد. آمریکا نیز آشکارا با کمبود مهمات و رهگیرها دست‌به‌گریبان است و مداخله در یمن، از توان او برای رویارویی احتمالی با ایران خواهد کاست.

تنها جایی که شاید سعودی‌ها بتوانند از آن یاری بجویند، اسرائیل است؛ کشوری که این روزها منافع امنیتی‌اش با عربستان نقطه اشتراک یافته است. اما اسرائیل نیز رایگان وارد میدان نخواهد شد، مگر با کسب امتیازاتی بزرگ، همچون پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم؛ که البته این نیز راهگشا نخواهد بود و برای حاکمان سعودی نجات‌بخش نیست، بلکه تنها بر بی‌آبرویی آنان خواهد افزود.