یورش‌های شبانه طالبان به خانه نظامیان پیشین؛ عفو عمومی زیر سؤال

یورش نیروهای طالبان به خانه شماری از نظامیان دولت پیشین در عینو مینه قندهار و بازرسی خانه‌ها در پنجوایی، نگرانی‌ها درباره تداوم فشار بر این افراد را افزایش داده است. این عملیات در حالی انجام می‌شود که طالبان بارها از عفو عمومی سخن گفته، اما گزارش‌های متعدد از بازداشت، شکنجه و کشته‌شدن اعضای نیروهای پیشین، همچنان درباره عملی‌شدن این وعده پرسش ایجاد می‌کند.

دو منبع آگاه گفته‌اند که نیروهای طالبان شب گذشته وارد خانه‌های شماری از نظامیان دولت پیشین در عینو مینه شده و با هدف یافتن سلاح و تجهیزات نظامی، بخش‌هایی از محل زندگی آنان را بازرسی کرده‌اند. به گفته منابع، عملیات مشابهی نیز در دو روز گذشته در شماری از مناطق پنجوایی انجام شده است.

طالبان چنین عملیات‌هایی را معمولاً با استناد به ضرورت کشف سلاح‌های غیرقانونی و جلوگیری از تهدیدهای امنیتی توجیه می‌کند. از این منظر، بازرسی خانه‌ها می‌تواند بخشی از سیاست این گروه برای کنترل سلاح و جلوگیری از شکل‌گیری فعالیت‌های مسلحانه باشد؛ اما شیوه اجرا و هدف قرارگرفتن نظامیان پیشین، پرسش‌های دیگری را نیز مطرح می‌کند.

نخستین پرسش، حدود و نحوه اجرای عفو عمومی طالبان است. طالبان پس از تسلط بر افغانستان بارها اعلام کرده است که اعضای نیروهای امنیتی و دفاعی دولت پیشین مشمول عفو هستند و نباید به دلیل فعالیت‌های گذشته‌شان مورد تعقیب قرار گیرند. با این حال، گزارش‌های متعدد درباره بازداشت، شکنجه و کشته‌شدن شماری از نیروهای پیشین، فاصله میان اعلام عفو و گزارش‌های میدانی را برجسته کرده است.

پرسش دوم، معیار انتخاب خانه‌ها و افراد مورد بازرسی است. اگر هدف عملیات صرفاً کشف سلاح غیرقانونی باشد، انتظار می‌رود روند بازرسی بر اساس اطلاعات مشخص، مجوزهای قانونی و معیارهای روشن انجام شود؛ در غیر آن، تکرار یورش به خانه نظامیان پیشین می‌تواند احساس ناامنی و بی‌اعتمادی را در میان آنان و خانواده‌هایشان افزایش دهد.

از سوی دیگر، قندهار برای طالبان تنها یک ولایت عادی نیست؛ این ولایت یکی از مهم‌ترین مراکز قدرت و تصمیم‌گیری این گروه به شمار می‌رود. از همین رو، تحولات امنیتی در این منطقه و نحوه برخورد با نیروهای حکومت پیشین می‌تواند تصویری از سیاست امنیتی طالبان در قبال مخالفان و نیروهای سابق ارائه کند.

در چنین شرایطی، ادامه این عملیات‌ها می‌تواند دو پیام متفاوت داشته باشد: طالبان ممکن است آن را بخشی از تلاش برای کنترل سلاح و جلوگیری از ناامنی بداند؛ اما برای نظامیان پیشین و خانواده‌های آنان، این اقدامات می‌تواند نشانه تداوم نگرانی‌های امنیتی و شکنندگی وعده عفو عمومی تلقی شود.

در نهایت، پرسش اساسی این است که آیا بازرسی خانه‌های نظامیان پیشین بر پایه شواهد مشخص و تهدیدهای واقعی امنیتی انجام می‌شود یا بخشی از سیاست گسترده‌تر نظارت و فشار بر این گروه است؟ پاسخ روشن به این پرسش، به شفافیت طالبان درباره مبنای عملیات‌ها، نحوه برخورد با افراد بازداشت‌شده و ارائه اطلاعات درباره سرنوشت آنان وابسته است.