دیابت؛ تهدیدی فزاینده برای سلامت مردم افغانستان

سازمان جهانی صحت هشدار داده است که دیابت به یکی از تهدیدهای جدی سلامت عمومی در افغانستان تبدیل شده؛ بیماری‌ای که بسیاری از مبتلایان زمانی از آن آگاه می‌شوند که عوارض آن پیشرفت کرده است.

ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی صحت در افغانستان، به مناسبت روز جهانی دیابت، ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲۳ عقرب ۱۴۰۵، بر ضرورت گسترش تشخیص زودهنگام و سرمایه‌گذاری در خدمات درمانی تأکید کرده است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی سازمان جهانی صحت، تنها یک مرکز از هر ۲۰ مرکز صحی دولتی در افغانستان خدمات غربالگری یا تشخیص دیابت ارائه می‌کند. این کمبود، شناسایی به‌موقع بیماری را برای شمار زیادی از مردم، به‌ویژه در مناطق دوردست، دشوار می‌سازد.

نماینده سازمان جهانی صحت از افراد ۴۰ سال به بالا خواسته است قند خون خود را بررسی کنند. تشخیص زودهنگام می‌تواند به کنترل بیماری و کاهش خطر عوارض آن کمک کند.

آمار نگران‌کننده دیابت در افغانستان

بر اساس اطلس جهانی دیابت ۲۰۲۵ فدراسیون بین‌المللی دیابت، شمار بزرگسالان ۲۰ تا ۷۹ ساله مبتلا به دیابت در افغانستان در سال ۲۰۲۴ حدود یک میلیون و ۹۳۲ هزار و ۸۰۰ نفر برآورد شده است.

همین برآورد نشان می‌دهد حدود ۷۱٫۴ درصد مبتلایان، نزدیک به یک میلیون و ۳۷۹ هزار و ۷۰۰ نفر، از بیماری خود آگاهی نداشته‌اند. شمار مرگ‌های مرتبط با دیابت در افغانستان در سال ۲۰۲۴ نیز ۱۱ هزار و ۶۴۲ مورد برآورد شده است.

فدراسیون بین‌المللی دیابت پیش‌بینی کرده است که شمار مبتلایان بزرگسال در افغانستان تا سال ۲۰۵۰ به حدود چهار میلیون و ۷۵۵ هزار و ۹۰۰ نفر برسد؛ افزایشی که فشار بیشتری بر خدمات صحی وارد خواهد کرد.

کمبود خدمات و دشواری دسترسی به درمان

دیابت یک بیماری مزمن است که در صورت تشخیص‌ندادن یا کنترل‌نشدن می‌تواند به قلب، کلیه‌ها، چشم‌ها و دستگاه عصبی آسیب برساند. دسترسی به آزمایش، دارو و پیگیری منظم برای پیشگیری از این عوارض اهمیت اساسی دارد.

با این حال، کمبود امکانات تشخیصی، تجهیزات پزشکی، نیروی متخصص و منابع مالی، دسترسی به خدمات درمانی را در افغانستان محدود کرده است. فاصله جغرافیایی و هزینه رفت‌وآمد نیز می‌تواند مراجعه بیماران مناطق دوردست را دشوارتر کند.

محدودبودن غربالگری در مراکز دولتی نشان می‌دهد که توصیه به بررسی قند خون، بدون فراهم‌کردن خدمات قابل دسترس و مقرون‌به‌صرفه، برای بسیاری از خانواده‌ها کافی نیست. گسترش تشخیص زودهنگام و تأمین پیوسته دارو و خدمات مراقبتی، از نیازهای فوری نظام صحی افغانستان است.

نویسنده مطلب

محمدحفیظ فرملی خبرنگار، گزارشگر

محمدحفیظ فرملی خبرنگار و گزارشگری است که اخیراً به خانواده خبرگزاری شانانیوز پیوسته است. او در حوزه‌های مرتبط با مسائل زنان، مهاجرت و تحولات بین‌المللی افغانستان فعالیت می‌کند و تلاش…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←