یک روایت چند رویکرد |

بحران افغانستان: طالبان در مسکو، مرز در آتش

طالبان در نشست مسکو پیش‌نویس بیانیه‌ای را رد کردند که نام افغانستان را بارها کنار تروریسم آورده بود، اما همین گروه سال‌هاست به نام افغانستان سخن می‌گوید. نشست بی‌نتیجه ماند و درگیری‌ها به مرز پکتیا کشیده شد. پاکستان از ۲۰ هزار شبه‌نظامی در خاک افغانستان می‌گوید و ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل، برای تلفات غیرنظامیان پاسخگویی می‌خواهد.

یک روایت، چند رویکرد | سه‌شنبه ۲۱ میزان ۱۴۰۵

در مسکو، طالبان با یک چیز مشکل داشتند: اینکه نام افغانستان بارها کنار واژه تروریسم نشسته بود. همین اعتراض نشست منطقه‌ای را بی‌بیانیه گذاشت، و چند روز بعد مرز پکتیا دوباره به آتش کشیده شد. گزارش‌های امروز لانگ وار جورنال، آسوشیتدپرس به نقل عرب نیوز و آوتلوک ایندیا را کنار هم گذاشته‌ایم تا ببینیم از میز مذاکره مسکو تا تریبون اسلام‌آباد و دفتر گزارشگر سازمان ملل، چه گذشت و چه کسی بهای آن را می‌پردازد.

اعتراض به یک واژه، نشستی بی‌نتیجه

هشتمین نشست قالب یا فُرمت مسکو درباره افغانستان نمایندگان روسیه، چین، هند، ایران، پاکستان و کشورهای آسیای میانه را گرد هم آورد. اما به گزارش لانگ وار جورنال، این نشست بدون بیانیه مشترک پایان یافت.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، دلیل آن را اعتراض طالبان دانست. به گفته او، هیئت طالبان نمی‌خواست نام افغانستان در پیش‌نویس بیانیه بارها در کنار تروریسم بیاید.

این اعتراض تناقضی آشنا را آشکار می‌کند. طالبان نمی‌خواهند نام افغانستان به تروریسم گره بخورد، اما خودشان هر اتهامی را که متوجه رژیمشان است، به نام افغانستان پاسخ می‌دهند. اگر افغانستان با طالبان یکی نیست، پس نام مردم هم نباید سپر این گروه شود.

امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در همان نشست گفت تنش با پاکستان از راه دیپلماسی حل‌شدنی است. اما چند روز بعد، معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ همین رژیم گفت گزینه جنگ روی میز است. یکی از دیپلماسی می‌گوید، دیگری از جنگ.

مرزی که دوباره شعله‌ور شد

به نوشته لانگ وار جورنال، از ۱۳ میزان درگیری میان طالبان و پاکستان عمدتاً در مرز پکتیا و خیبرپختونخوا جریان داشته است. پاکستان مدعی است در یک هفته ۱۲ شبه‌نظامی و نیروی طالبان را کشته است؛ شمار واقعی تلفات اما روشن نیست.

آنچه روشن است، سرنوشت ساکنان این مناطق است. طلوع‌نیوز چند روز پیش گزارش داد که راکت‌های پاکستانی به مناطق مسکونی دند پتان و آریوب زازی خورده و خانواده‌ها شبانه زنان و کودکان را از خانه بیرون برده‌اند. این مردم نه در مسکو نماینده‌ای داشتند و نه در تصمیم به جنگ نقشی.

آن سوی مرز هم آرام نیست. اسلام‌آباد دولت ایالتی خیبرپختونخوا را به دلایل امنیتی و در پی اعتراضات هواداران عمران خان تعلیق کرده است. جنگ با طالبان و بحران سیاسی داخلی پاکستان اکنون در یک ایالت به هم گره خورده‌اند.

هشدار اسلام‌آباد: همین گروه‌ها سراغ شما هم می‌آیند

اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، به گزارش آسوشیتدپرس بار دیگر از طالبان خواست جلوی حملات فرامرزی را بگیرند. او این بار هشداری تازه هم داد: همین گروه‌های مسلح ممکن است روزی رژیم خود طالبان را هم تهدید کنند.

عطاالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، با استناد به ارزیابی‌های سازمان ملل و منابع مستقل، شمار شبه‌نظامیان مستقر در افغانستان را بیش از ۲۰ هزار نفر و شمار اعضای تحریک طالبان پاکستان را بیش از ۶ هزار نفر اعلام کرد. به گفته پاکستان، از ژانویه تاکنون بیش از ۲۸۰۰ حمله شبه‌نظامی در این کشور رخ داده است.

هشدار دار به طالبان از زبان دولتی می‌آید که زمانی خود از حامیان اصلی این گروه بود. اسلام‌آباد اکنون همان منطقی را به طالبان یادآوری می‌کند که سال‌ها منتقدان خودش به او یادآوری می‌کردند: گروه مسلحی که امروز ابزار فشار بر دیگری است، فردا میزبان خود را هدف می‌گیرد.

سازمان ملل: کشته‌شدگان پاسخ می‌خواهند

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، به گزارش آوتلوک ایندیا تأکید کرده است که تلفات غیرنظامیان در عملیات نظامی پاکستان باید بررسی شود. او برای حمله به مرکز درمان معتادان در کابل هم خواستار پاسخگویی شده و گفته است قربانیان و خانواده‌هایشان حق دارند پاسخ بگیرند.

بنت پیش‌تر از دیوان کیفری بین‌المللی هم خواسته بود به جنایات جنگی ادعایی پاکستان رسیدگی کند. همین دیوان، هشت روز پیش، از چهار حکم بازداشت رهبران طالبان به اتهام جنایت علیه بشریت رازگشایی کرد. مردم افغانستان اکنون در دو پرونده جداگانه، هم‌زمان بانیان رنج و شاکیان دادخواهی‌اند.

آوتلوک ایندیا در همین روز گفتگویی هم با امرالله صالح، رئیس پیشین استخبارات افغانستان، منتشر کرد. صالح در آن گفته است افغانستان با هدفی مشخص به طالبان سپرده شد. در یک روز، هم نگاه پاکستان به طالبان در رسانه‌های هندی بازتاب یافت و هم روایت یکی از چهره‌های اصلی مخالف طالبان.

هر کدم از این رسانه‌ها چه گفتند؟

محور اصلی این گزارش از لانگ وار جورنال، نشریه وابسته به بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در آمریکا، است. روایت نشست بی‌بیانیه مسکو، سخن ضمیر کابلوف درباره اعتراض طالبان، موضع متقی درباره دیپلماسی، هشدار نماینده ویژه پاکستان، ادعای کشته شدن ۱۲ نفر در یک هفته، تمرکز درگیری‌ها در مرز پکتیا و تعلیق دولت ایالتی خیبرپختونخوا همه از گزارش امروز این نشریه است.

عرب نیوز به نقل از آسوشیتدپرس، هشدار اسحاق دار به طالبان و آمار عطاالله تارر درباره شمار شبه‌نظامیان و حملات را منتشر کرد. این گزارش بیشتر روایت اسلام‌آباد را بازتاب می‌دهد.

آوتلوک ایندیا، از هند، سراغ سازمان ملل و مخالفان طالبان رفت. درخواست ریچارد بنت برای بررسی تلفات غیرنظامیان و گفتگو با امرالله صالح را این رسانه منتشر کرد.

روایت ساکنان دند پتان و آریوب زازی از طلوع‌نیوز است. سخن مهاجر فراهی درباره گزینه جنگ را افغانستان اینترنشنال گزارش کرد، و رازگشایی دیوان کیفری بین‌المللی از حکم‌های بازداشت را اخبار سازمان ملل. تحلیل تناقض‌ها و پرسش‌هایی که در این گزارش آمده، کار خود شانا نیوز است.

پرسش‌هایی که بی‌پاسخ ماند

اگر طالبان نمی‌خواهند نام افغانستان کنار تروریسم بیاید، چرا اجازه نمی‌دهند نام مردم از نام رژیمشان جدا بماند؟ رژیمی که در مسکو از دیپلماسی و در کابل از گزینه جنگ سخن می‌گوید، کدام را جدی می‌گیرد؟ پاکستانی که امروز از خطر گروه‌های مسلح برای طالبان هشدار می‌دهد، درس تجربه خودش را آموخته است؟ و وقتی گزارشگر سازمان ملل از پاسخگویی سخن می‌گوید، چه کسی قرار است به مردم پکتیا پاسخ بدهد؟

نشست مسکو بر سر یک واژه بی‌نتیجه ماند، اما در مرز پکتیا راکت‌ها واژه نمی‌شناسند. طالبان به نام افغانستان مذاکره می‌کنند، پاکستان به نشانی طالبان هشدار می‌دهد، و سازمان ملل از همه پاسخ می‌خواهد. در این میان تنها کسانی که هیچ میزی برای نشستن ندارند، همان مردمی‌اند که نامشان در همه این نشست‌ها به کار می‌رود.

📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش می‌ماند…

خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان

ما را دنبال کنید:

نویسنده مطلب
بلخی
بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ دانش‌آموخته روابط بین‌الملل و فعال رسانه‌ای که فعالیت خود در حوزه روزنامه‌نگاری را از سال ۲۰۱۸ در کابل آغاز کرد. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده