سبزمنش در صدر سازمان‌های مستقل فرهنگی بین‌المللی قرار گرفت

نتایج یک پژوهش علمی منتشرشده در ازبکستان نشان می‌دهد بنیاد جهانی سخن‌گستران سبزمنش به‌عنوان نخستین سازمان بین‌المللی مستقل فرهنگی با محوریت زبان فارسی معرفی شده و به‌عنوان الگویی نوین در دیپلماسی فرهنگی غیردولتی مورد بررسی قرار گرفته است.

در پی گسترش نقش نهادهای فرهنگی غیردولتی در تعاملات بین‌المللی، مجله «دردانه شرق» در ازبکستان مقاله‌ای پژوهشی درباره جایگاه و کارکرد بنیاد جهانی سخن‌گستران سبزمنش منتشر کرده است. این مقاله با تمرکز بر ساختار، گستره فعالیت و اثرگذاری فرامرزی این بنیاد، آن را نمونه‌ای از دیپلماسی فرهنگی مستقل و فراملی ارزیابی کرده است.

این پژوهش به قلم زرینه درخشان و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی تهیه شده است. داده‌های مورد استفاده شامل اسناد رسمی بنیاد، فعالیت‌های رسانه‌ای، داده‌های میدانی و دیدگاه‌های نخبگان فرهنگی از چند کشور بوده است. بر اساس یافته‌های ارائه‌شده، بنیاد جهانی سبزمنش در حال حاضر در ۳۳ کشور فعالیت دارد و از طریق شبکه‌سازی نخبگانی، تولید آثار مکتوب و رسانه‌ای، برگزاری برنامه‌های آموزشی و ادبی و ترویج گفت‌وگوی میان‌فرهنگی، در حوزه همگرایی فرهنگی نقش‌آفرینی می‌کند.

در این گزارش، گستره فعالیت‌های بنیاد شامل انتشار هفته‌نامه، راه‌اندازی رادیو و تلویزیون اینترنتی، برگزاری صنف‌های آموزشی درباره متون کلاسیک و معاصر فارسی، انتشار حدود ۵۰ عنوان کتاب، برگزاری جشنواره جهانی شعر، نشست‌های حضوری و آنلاین و تدوین دانشنامه شاعران معاصر عنوان شده است. همچنین نقش بسم‌الله شریفی، مؤسس و دبیرکل اجرایی بنیاد، در سامان‌دهی و استمرار این فعالیت‌ها برجسته توصیف شده است.

بخش دیگری از مقاله به بازتاب دیدگاه‌های نخبگان فرهنگی از ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان اختصاص دارد. در این دیدگاه‌ها بر استقلال ساختاری بنیاد، گستره فعالیت فرامرزی و نقش آن در ایجاد پیوند میان شاعران، نویسندگان و پژوهشگران فارسی‌زبان و غیرفارسی‌زبان تأکید شده است. همچنین انتشار کتاب «سبزمنش در آیینه شعر و نظر» که شامل دیدگاه‌ها و آثار ۱۳۰ شخصیت فرهنگی از ۲۵ کشور است، به‌عنوان یکی از شاخص‌های اثرگذاری بین‌المللی این بنیاد معرفی شده است.

در جمع‌بندی این پژوهش تأکید شده است که بنیاد جهانی سخن‌گستران سبزمنش با تکیه بر استقلال نهادی و تمرکز بر زبان فارسی به‌عنوان ابزار پیوند فرهنگی، در حال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان الگویی نوین در دیپلماسی فرهنگی غیردولتی است؛ الگویی که به‌گفته نویسنده می‌تواند در توسعه گفت‌وگوی میان‌فرهنگی و تعاملات فرهنگی در سطح بین‌المللی نقش مؤثری ایفا کند.