آموزش را نمی‌توان از دختران افغانستان گرفت

هم‌زمان با اعلام نتایج کانکور ۱۴۰۵، افغانستان برای چهارمین سال پیاپی شاهد برگزاری آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌ها بدون حضور دختران است؛ وضعیتی که میلیون‌ها دختر را از ادامه تحصیل محروم کرده و پیامدهای گسترده‌ای برای آینده علمی، اقتصادی و اجتماعی کشور به همراه داشته است.

فخریه سمندری، مؤسس مکتب آنلاین گوهرشادبیگم و بنیاد توانمندسازی زنان، در یادداشتی به مناسبت اعلام نتایج کانکور، محرومیت دختران از حضور در این آزمون را تنها یک تصمیم اداری ندانسته، بلکه آن را نماد از دست رفتن رؤیاها، فرصت‌ها و آینده نسلی از دختران افغانستان توصیف کرده است.

او می‌نویسد دخترانی که سال‌ها برای ورود به دانشگاه تلاش کرده‌اند، اکنون حتی فرصت شرکت در یک رقابت علمی را نیز ندارند و از ابتدایی‌ترین حق خود، یعنی حق آموزش، محروم شده‌اند. به باور او، این محرومیت تنها بسته شدن دروازه دانشگاه‌ها نیست، بلکه محدود شدن فرصت‌های رشد، استقلال، مشارکت اجتماعی و توسعه انسانی یک نسل است.

سمندری تأکید می‌کند هیچ جامعه‌ای با محروم کردن نیمی از جمعیت خود از آموزش، نمی‌تواند به توسعه پایدار، عدالت، ثبات و پیشرفت دست یابد. او آموزش را حق بنیادین هر انسان می‌داند؛ حقی که نباید به دلیل جنسیت، شرایط سیاسی یا هر عامل دیگری از هیچ فردی سلب شود.

به گفته او، تجربه کشورهای مختلف نیز نشان داده است که هر زمان زنان و دختران از فرصت برابر برای آموزش برخوردار بوده‌اند، آثار مثبت آن در حوزه‌های سلامت، اقتصاد، فرهنگ، نوآوری، توسعه و صلح نمایان شده است.

مؤسس مکتب آنلاین گوهرشادبیگم ضمن تبریک به پذیرفته‌شدگان کانکور ۱۴۰۵، یادآور می‌شود که هزاران دختر با وجود استعداد، پشتکار و شایستگی، حتی فرصت حضور در این آزمون را نیافته‌اند. او تأکید می‌کند این دختران ناکام نشده‌اند، بلکه از حقی محروم شده‌اند که باید بدون تبعیض برای همه شهروندان تضمین شود.

سمندری با اشاره به تلاش دختران برای ادامه یادگیری می‌گوید علاقه به دانش با بستن دروازه‌های مکتب و دانشگاه از میان نمی‌رود. به باور او، بسیاری از دختران افغانستان با بهره‌گیری از آموزش‌های آنلاین، کلاس‌های خانگی و مطالعه فردی، همچنان مسیر یادگیری را ادامه می‌دهند و همین امید، بزرگ‌ترین سرمایه آینده افغانستان است.

او از همه نهادهای آموزشی، خانواده‌ها و فعالان مدنی می‌خواهد برای حفظ این امید، فرصت‌های آموزشی را گسترش دهند و از ابتکارهای آموزشی حمایت کنند. به گفته او، سکوت در برابر محرومیت دختران از آموزش، به معنای پذیرش از دست رفتن آینده میلیون‌ها شهروند و در نهایت آینده افغانستان خواهد بود.

سمندری همچنین از سازمان ملل متحد، نهادهای آموزشی بین‌المللی، سازمان‌های مدافع حقوق بشر، کشورهای اسلامی، دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی جهان می‌خواهد حمایت از آموزش دختران افغانستان را از سطح بیانیه‌های سیاسی فراتر برده و با برنامه‌های عملی، زمینه ادامه تحصیل آنان را فراهم کنند.

او معتقد است آینده افغانستان در کلاس‌های درس ساخته می‌شود، نه پشت دروازه‌های بسته. به باور وی، هیچ کشوری با محروم کردن دختران از آموزش به توسعه پایدار دست نیافته و افغانستان نیز از این قاعده مستثنا نیست.

وی در پایان ابراز امیدواری می‌کند روزی فرا برسد که دختران افغانستان بدون ترس، تبعیض و محدودیت، دوباره در مکتب‌ها، دانشگاه‌ها و آزمون کانکور حضور یابند و استعدادهای خود را در مسیر آبادانی، صلح و پیشرفت کشور به کار گیرند. به گفته او، آن روز تنها پیروزی دختران افغانستان نخواهد بود، بلکه پیروزی عدالت، برابری و آینده این سرزمین خواهد بود.