نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان، در یادداشتی انتقادی، سیاستهای ایالات متحده در قبال افغانستان پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را مورد بررسی و انتقاد قرار داده است. محور اصلی این یادداشت، توافق امریکا با طالبان در دوحه، نقش واشنگتن در روند فروپاشی جمهوری افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت است.
صالح در این نوشته، توافق دوحه را یکی از مهمترین عوامل تغییر مسیر سیاسی افغانستان دانسته و امریکا را به نادیده گرفتن تعهدات خود در برابر مردم افغانستان متهم کرده است. او همچنین با رد برخی روایتهای مطرحشده درباره عوامل سقوط جمهوری، ادعاهایی درباره نقش کمکهای مالی امریکا، شرکتهای پیمانکار و توافق با طالبان مطرح کرده است.
توافق دوحه؛ «بزرگترین فساد»
امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان، توافق امریکا با طالبان در دوحه را «بزرگترین فساد» خوانده و واشنگتن را به «خیانت به مردم افغانستان» متهم کرده است. او این اظهارات را در یادداشتی انتقادی درباره سیاستهای امریکا پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ مطرح کرده است.
صالح در این یادداشت نوشته است که امریکا پس از نزدیک به دو دهه جنگ با تروریسم، با کنار گذاشتن حکومت جمهوری افغانستان و امضای توافق مستقیم با طالبان، زمینه بازگشت این گروه به قدرت را فراهم کرد. به باور او، این روند در نهایت به فروپاشی جمهوری و تغییر نظام سیاسی افغانستان انجامید.
معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان همچنین گفته است که پس از حملات ۱۱ سپتامبر، بخش بزرگی از جهان در کنار امریکا برای مبارزه با تروریسم ایستاد، اما این کشور اکنون از سوی برخی بهعنوان قدرتی دیده میشود که برای تأمین منافع خود، ارزشها و تعهداتش را کنار میگذارد.
صالح با اشاره به توافق شراکت راهبردی و توافق امنیتی دوجانبه میان کابل و واشنگتن، مدعی شده است که امریکا هر دو سند را کنار گذاشت و به مردم افغانستان خیانت کرد. او همچنین واشنگتن را متهم کرده است که به جای پذیرش مسئولیت فروپاشی جمهوری، همچنان از بیان کامل واقعیتها خودداری میکند.
او در ادامه با رد ادعاهای مقامهای امریکایی درباره نقش فساد در سقوط جمهوری، نوشته است که بخش قابل توجهی از کمکهای مالی امریکا از طریق شرکتهای پیمانکار اصلی دوباره به اقتصاد این کشور بازمیگشت.
صالح بر همین اساس گفته است که بزرگترین فساد، نه در ساختار جمهوری، بلکه در «معامله با تروریستها» رخ داده است.
صالح تأکید کرده است که مردم افغانستان و حکومت پیشین این کشور در تصمیمگیری برای توافق امریکا با طالبان نقشی نداشتند. او همچنین توافقنامه دوحه را «لکهننگی پاکنشدنی بر پیشانی سیاست خارجی امریکا» توصیف کرده و مدعی شده است که برخی ضمائم محرمانه این توافق به دلیل محتوای آن همچنان از افکار عمومی پنهان نگه داشته شدهاند.
توافقنامه دوحه
ایالات متحده و طالبان در ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ توافقنامه دوحه را امضا کردند. بر اساس این توافق، امریکا متعهد شد نیروهایش را در یک بازه زمانی مشخص از افغانستان خارج کند و طالبان نیز متعهد شدند زمینه آغاز مذاکرات بینالافغانی را فراهم کنند.
حکومت پیشین افغانستان در مذاکرات منتهی به این توافق حضور نداشت و این روند با انتقادهای گسترده مقامهای کابل روبهرو شد.
آغاز جنگ امریکا و بازگشت طالبان
امریکا در سال ۲۰۰۱، پس از حملات ۱۱ سپتامبر و امتناع طالبان از تحویل اسامه بنلادن، عملیات نظامی خود را در افغانستان آغاز کرد و حکومت طالبان را سرنگون ساخت.
نیروهای امریکایی نزدیک به دو دهه در افغانستان حضور داشتند و در کنار نیروهای افغان با طالبان جنگیدند، اما پس از خروج نیروهای امریکایی در اگست ۲۰۲۱، طالبان بار دیگر کنترول افغانستان را به دست گرفتند.
برای جمعبندی گزارش، این پایانبندی میتواند ابعاد سیاسی و تاریخی موضوع را در کنار ادعاهای مطرحشده از سوی صالح جمعبندی کند:
اظهارات امرالله صالح، توافقنامه دوحه و نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را بار دیگر به موضوعی بحثبرانگیز درباره مسئولیت بازیگران داخلی و خارجی در فروپاشی جمهوری تبدیل کرده است.
صالح بر این باور است که تصمیم واشنگتن برای مذاکره مستقیم با طالبان و کنار گذاشتن حکومت پیشین افغانستان، زمینه سیاسی و عملی بازگشت این گروه به قدرت را فراهم کرد.
در مقابل، سقوط جمهوری افغانستان پدیدهای چندبعدی بود که عوامل مختلف داخلی و خارجی، از جمله ضعف نهادهای دولتی، اختلافات سیاسی، وابستگی ساختار امنیتی به حمایت خارجی، مشکلات اقتصادی، فساد، روند مذاکرات صلح و تصمیم امریکا برای خروج نیروهایش در آن نقش داشتند.
از این رو، ارزیابی مسئولیت هر یک از این عوامل همچنان موضوع بحث و بررسی میان پژوهشگران و مقامهای پیشین و کنونی افغانستان است.
توافق دوحه در نهایت مسیر خروج نیروهای امریکایی را هموار کرد و پس از خروج این نیروها در اگست ۲۰۲۱، ساختار جمهوری افغانستان فروپاشید و طالبان بار دیگر کنترول کشور را در دست گرفتند.
انتقادهای مطرحشده از سوی صالح نیز بخشی از روایت گستردهتری است که درباره چگونگی شکلگیری، اجرای و پیامدهای توافق دوحه و تصمیمهای ایالات متحده در قبال افغانستان مطرح شده است.
با گذشت چند سال از بازگشت طالبان به قدرت، همچنان درباره محتوای توافق دوحه، تعهدات طرفهای آن، نقش حکومت پیشین افغانستان در این روند و مسئولیت بازیگران مختلف در فروپاشی جمهوری پرسشهای جدی وجود دارد.
اظهارات صالح این بحث را دوباره مطرح کرده است که تصمیمهای اتخاذشده در روند صلح و خروج نیروهای خارجی تا چه اندازه در سرنوشت سیاسی افغانستان تعیینکننده بوده و پیامدهای آن برای مردم افغانستان چه بوده است.
📢 وقتی صدای افغانستان خاموش شود، تاریخ خاموش میماند…
خبرگزاری شانا؛ صدای افغانستان
ما را دنبال کنید:
سلیمه آریایی، خبرنگار و مجری افغانستان است که در شماری از رسانهها فعالیت داشته است. او بهدلیل مشکلات و شرایط پیشآمده در افغانستان ناگزیر به ترک کشور شد و اکنون…
ارسال دیدگاه
قوانین ارسال دیدگاه
صفحه ما را دنبال کنید