از رؤیای دانشگاه تا زندان برادر؛ روایت فرحناز از هرات

فرحناز نام مستعار زنی جوان در هرات است؛ زنی که می‌گوید سقوط دولت پیشین، مسیر زندگی و تحصیلش را تغییر داد. او از محروم‌شدن از دانشگاه، ازدواجی که به گفته خودش به تجربه‌ای تلخ تبدیل شد و بازداشت برادرش پس از شکایت همسر سابقش روایت می‌کند. این روایت بر پایه گفته‌های فرحناز تنظیم شده و ادعاهای مطرح‌شده در آن به‌طور مستقل از سوی شانانیوز تأیید نشده است.

رؤیایی که نیمه‌تمام ماند

فرحناز می‌گوید با سقوط دولت پیشین، ناچار شد کابل را ترک کند و به هرات بازگردد. او دانشجوی سال سوم دانشگاه کابل بود و در رشته ادبیات فارسی تحصیل می‌کرد؛ تنها یک سال تا پایان دانشگاه برایش باقی مانده بود.

اما با بازگشت طالبان به قدرت، به گفته او، همه برنامه‌هایش از هم پاشید. مدتی بعد، هنگامی که دانشگاه‌ها برای مدتی کوتاه فرصت برگزاری امتحان را فراهم کردند، خانواده‌اش به دلیل وضعیت امنیتی و شرایط حاکم بر افغانستان اجازه ندادند دوباره به کابل برود. آن فرصت نیز از دست رفت.

او از روزهایی می‌گوید که در اتاقش را به روی خود می‌بست و با ناامیدی و افکار آسیب‌زدن به خود دست‌وپنجه نرم می‌کرد. فرحناز می‌گوید فشار روانی ناشی از توقف تحصیل و فروپاشی آرزوهایش چنان سنگین شده بود که گاهی احساس می‌کرد دیگر راهی برای ادامه زندگی ندارد.

«در یک چشم‌به‌هم‌زدن همه‌چیز خراب شد. یک سال در خانه ماندم و فقط تماشا می‌کردم که چگونه تارهای مویم سفید می‌شوند.» او می‌گوید خانواده‌اش نیز از وضعیت روحی او نگران بودند.

ازدواجی که پناه نشد

فرحناز می‌گوید پس از دو سال خانه‌نشینی، به یکی از خواستگارانش پاسخ مثبت داد؛ تصمیمی که با امید ساختن زندگی تازه گرفت. اما به گفته او، پس از ازدواج متوجه شد همسرش به مواد مخدر اعتیاد دارد.

او می‌گوید همسرش هنگام ازدواج وعده داده بود اعتیاد را ترک کند، اما نتوانست به این وعده عمل کند. بیکاری و نداشتن درآمد، وضعیت خانواده را دشوارتر کرد و به گفته فرحناز، همسرش به‌تدریج وسایل خانه را فروخت.

فرحناز می‌گوید پس از حدود یک سال، دیگر توان ادامه این زندگی را نداشت و از همسرش جدا شد و به خانه مادرش بازگشت. او امیدوار بود جدایی، همسر سابقش را به ترک اعتیاد وادار کند، اما به گفته او چنین نشد.

بازداشت برادر پس از شکایت

به روایت فرحناز، پس از جدایی، همسر سابقش از او و خانواده‌اش شکایت کرد. او می‌گوید این شکایت به بازداشت برادرش از محل کارش در منطقه جبرئیل هرات انجامید؛ برادری که به گفته او، مرتکب جرمی نشده بود.

فرحناز می‌گوید برادرش اکنون حدود ۴۰ روز است در بازداشت طالبان به سر می‌برد. به گفته او، هر بار که خانواده برای پیگیری آزادی او مراجعه کرده‌اند، با این ادعا روبه‌رو شده‌اند که برادرش هنگام بازداشت به رهبر طالبان توهین کرده است.

او می‌گوید بر اساس همین اتهام، برای برادرش حکم یک سال حبس صادر شده است. فرحناز این اتهام را رد می‌کند و می‌گوید خانواده‌اش باور دارند شکایت همسر سابق او با هدف زندانی‌کردن برادرش مطرح شده است. شانانیوز در حال حاضر امکان تأیید مستقل جزئیات این پرونده و حکم ادعاشده را ندارد.

«کاش در این سرزمین به دنیا نمی‌آمدم»

فرحناز می‌گوید امروز نه‌تنها آینده تحصیلی و زندگی شخصی‌اش را ازدست‌رفته می‌بیند، بلکه نگران آزادی برادرش نیز است. او احساس می‌کند در روند پیگیری پرونده، صدای خانواده‌اش شنیده نمی‌شود و راهی برای دسترسی به عدالت در اختیار ندارند.

او وضعیت زندگی خود را چنان تلخ توصیف می‌کند که می‌گوید گاهی با خود فکر می‌کند کاش در افغانستان به دنیا نمی‌آمد؛ جمله‌ای که عمق ناامیدی و احساس بی‌پناهی او را نشان می‌دهد.

فرحناز می‌گوید این روایت را برای دادخواهی خود و برادرش نوشته است؛ تا دیگران بدانند زنان و خانواده‌های آنان در شرایط کنونی چه تجربه‌هایی را از سر می‌گذرانند و چگونه محدودیت‌های آموزشی، فشارهای خانوادگی و نبود دسترسی مؤثر به عدالت می‌تواند زندگی یک زن را درهم بشکند.

روایت فرحناز، فراتر از سرگذشت یک فرد، تصویری از چند بحران درهم‌تنیده است: محرومیت یک دختر از ادامه تحصیل، آسیب‌پذیری زنان در روابط خانوادگی، و نگرانی از روند رسیدگی به شکایت‌ها و بازداشت‌ها. با این حال، برای روشن‌شدن ابعاد پرونده برادر او، پاسخ طالبان و اسناد قضایی نیز ضروری است.

نویسنده مطلب

سکینه ناصری روزنامه‌نگار، گزارشگر

سکینه ناصری، روزنامه‌نگار و گزارشگر اهل غزنی افغانستان است. او تحصیلات متوسطه را در سال ۲۰۱۶ در زادگاهش غزنی به پایان رساند و در سال ۲۰۲۲ از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←