طالبان دنبال متحد، مردم یک قدم تا قحطی

یک رویداد، چند روایت | رسانه‌های بین‌المللی | چهارشنبه، ۲۹ میزان ۱۴۰۵

زمستان هنوز نرسیده، اما سازمان ملل حساب آن را کرده است. از قوس تا حمل، نزدیک به ۱۹ میلیون نفر در افغانستان غذای کافی نخواهند داشت. ده میلیون نفر از آنان کودک‌اند.

در همان روزهایی که این ارقام منتشر می‌شد، رژیم طالبان در کابل میزبان رئیس استخبارات خارجی روسیه بود و مسکو از میانجیگری میان این گروه و پاکستان سخن می‌گفت. گزارش تازه یوناما هم نشان داد که درد زنان در این کشور فقط گرسنگی نیست.

پنج رسانه بین‌المللی در هفته‌ای که گذشت هر کدام از دریچه‌ای به این ماجرا نگاه کردند. گزارش‌های آی‌پی‌اس، یو‌ان نیوز، نیشن، الجزیره و رادیو اروپای آزاد را از ۲۳ تا ۲۹ میزان با هم مرور می‌کنیم.

هر رسانه چه گفت؟

آی‌پی‌اس؛ غذا هست، پول نیست

«مسئله این نیست که غذا هست یا نه؛ مسئله این است که مردم پول خریدش را دارند یا خیر.» این جمله اولگا چروکو، سخنگوی اوچا، ستون اصلی گزارشی است که خبرگزاری آی‌پی‌اس چهارشنبه، ۲۹ میزان، از دفترش در سازمان ملل منتشر کرد.

به گفته این گزارش، ۱۵.۹ میلیون نفر همین حالا در وضعیت بحرانی زندگی می‌کنند و تا بهار این رقم به ۱۹.۲ میلیون می‌رسد. پول هم کم است. اوچا تا نیمه سنبله تنها ۳۱ درصد بودجه‌ای را گرفته بود که برای امسال خواسته بود.

اوریترو کریم، نویسنده گزارش، اما به ارقام بسنده نکرد و گرسنگی را کنار سیاست‌های طالبان در برابر زنان گذاشت. او از قول یونیسف آورده است که اگر وضع به همین شکل بماند، تا پایان این دهه ۲۰ هزار آموزگار زن و ۵۴۰۰ کارمند زن بخش صحت از دست می‌روند. زنانی که امروز گرسنه‌اند، فردا کسی را برای درس و درمان نخواهند داشت.

یو‌ان نیوز؛ «یک قدم تا قحطی»

یو‌ان نیوز، خبرگزاری سازمان ملل، یک روز زودتر عنوان تندتری برگزیده بود: «یک قدم تا قحطی». در گزارش سه‌شنبه، ۲۸ میزان، آمده است که سه میلیون و چهارصد هزار نفر در مرحله اضطراری اند؛ پله‌ای که فقط یک درجه با قحطی فاصله دارد.

چروکو در این گزارش جمله‌ای گفت که انگار پاسخی به روایت طالبان از برداشت بی‌سابقه گندم است: «برداشت می‌تواند بهتر شود و بازارها پر از غذا باشند، اما خانواده‌ها همچنان گرسنه بمانند.» او از کشورهای کمک‌کننده خواست پیش از زمستان دست به کار شوند، «نه پس از آنکه خانواده‌ها همه راه‌ها را آزموده باشند».

نیشن؛ یک شب بازداشت برای دختری سیزده‌ساله

دختری سیزده‌ساله شب را در بازداشت گذراند، چون حجابش از نگاه ماموران طالبان کافی نبود.

این ماجرا یکی از بیش از ۵۰ موردی است که یوناما در گزارش سه‌ماهه‌اش ثبت کرده و روزنامه پاکستانی نیشن شنبه، ۲۵ میزان، با جزییات به آن پرداخت. بیشتر این بازداشت‌ها در هرات و کابل رخ داده است.

ارقام دیگر این گزارش هم کم نیست: ۴۴۳ مورد دخالت ماموران امر به معروف در زندگی مردم، ۹۷ مورد بدرفتاری و شلاق خوردن ۲۲ مرد و شش زن در ملا عام. قانون تازه پلیس طالبان هم که تابستان امسال منتشر شد، هر نوع تظاهرات را ممنوع کرده است.

نیشن از بخشی از گزارش یوناما هم گذشته است که رسانه‌های پاکستانی معمولا از کنارش می‌گذرند: کشته‌شدن کودکان در حملات هوایی پاکستان بر خانه‌های مسکونی در کنر و هلمند.

الجزیره؛ میانجی‌ای که هنوز کسی دعوتش نکرده

در کابل، رئیس استخبارات خارجی روسیه با رئیس استخبارات طالبان دیدار کرد؛ در راولپندی، وزیر کشور روسیه با فرمانده ارتش پاکستان. الجزیره جمعه، ۲۴ میزان، این دو سفر را کنار هم گذاشت و پرسید آیا مسکو می‌تواند میان دو همسایه درگیر میانجی شود.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه، گفته است اگر هر دو طرف بخواهند، مسکو آماده است. طالبان اما تاکنون چنین درخواستی را علنی نکرده‌اند.

تحلیلگرانی که با الجزیره حرف زدند چندان خوش‌بین نبودند. الدنیز گسینوف می‌گوید روسیه بیش از هر قدرت دیگری به طالبان دسترسی دارد، اما نفوذش بر آنان کمتر از آن است که به نظر می‌رسد.

تمیم باهیس، تحلیلگر مستقر در کابل، هم گره اصلی را در یک واژه می‌بیند: «تروریسم». نشست مسکو در ۱۳ میزان به همین دلیل بی‌بیانیه تمام شد؛ طالبان نمی‌خواستند این واژه کنار نام افغانستان بیاید، چون به گفته باهیس این کار به معنای پذیرفتن اتهامی است که همیشه رد کرده‌اند.

الجزیره اشاره کوتاهی هم داشت که طالبان امسال به نشست سازمان همکاری شانگهای دعوت نشدند.

رادیو اروپای آزاد؛ نه اتحاد، بلکه معامله

«این نزدیکی اتحاد تازه‌ای نیست.» عمر صمد، پژوهشگر ارشد شورای آتلانتیک، رابطه مسکو و طالبان را این‌گونه توصیف می‌کند. داود خطاک، خبرنگار ارشد بخش انگلیسی رادیو اروپای آزاد، پنج‌شنبه، ۲۳ میزان، در گزارشی پرسیده بود هر طرف از این رابطه چه می‌خواهد.

پاسخ صمد روشن است. روسیه یک «حایل کم‌هزینه» در مرز آسیای میانه به دست می‌آورد و طالبان در عوض رسمیت، همکاری در برابر داعش و کمک برای سرپا نگه‌داشتن جنگ‌افزارهای می‌گیرند.

روسیه سرطان پارسال نخستین کشوری شد که حکومت طالبان را به رسمیت شناخت و هنوز هم تنها کشور است. توافقنامه نظامی بهار امسال دو طرف هم هنوز متن علنی ندارد.

زنان در این گزارش تنها در یک جمله آمده‌اند: موضع نرم مسکو به خاطر محدودیت‌های گسترده طالبان بر زنان و برخورد با مخالفان با انتقاد بسیاری روبه‌رو شده است.

پرسش‌هایی که بی‌پاسخ ماند

اگر روسیه میانجی شود، روی میز چه خواهد بود؟ مرز، داعش و تجارت؛ در هیچ‌یک از گزارش‌ها نشانی نبود که مسکو از مکتب دختران یا کار زنان هم با طالبان حرف زده باشد.

ارقام سازمان ملل روشن است، اما پاسخ طالبان نه. در گزارش‌هایی که مرور کردیم، صدای مقام‌های این گروه درباره گرسنگی یا گزارش یوناما تقریبا شنیده نمی‌شود. آیا کسی از آنان پرسیده است؟

و پرسش آخر: وقتی تنها ۳۱ درصد پول کمک‌ها رسیده و بیش از یک میلیون و دوصد هزار نفر امسال از کشورهای همسایه برگشته‌اند، این زمستان را چه کسی تاب می‌آورد؟

نویسنده مطلب

بلخی روزنامه‌نگار، سردبیر، نویسنده

بلخی، نام مستعار وی است؛ دانش‌آموخته روابط بین‌الملل و فعال رسانه‌ای که فعالیت خود در حوزه روزنامه‌نگاری را از سال ۲۰۱۸ در کابل آغاز کرد. علاقه به روزنامه‌نگاری و باور…

ادامه بیوگرافی و مطالب نویسنده ←