نایب‌زاده: طالبان شبکه نفوذ رسانه‌ای در اروپا ایجاد کرده‌اند

شاه‌پور نایب‌زاده، خبرنگار، با ارسال یادداشتی و با استناد به مطالبی که به سارا آدامز، تحلیلگر اطلاعاتی، نسبت داده شده است، ادعا کرده که طالبان برای پیشبرد فعالیت‌های رسانه‌ای، تبلیغاتی و اطلاعاتی خود در خارج از افغانستان، از شبکه‌ای متشکل از تحلیلگران، پژوهشگران و افراد همسو استفاده می‌کنند.

به گفته نایب‌زاده، ریاست استخبارات طالبان با پرداخت مبالغ قابل توجه به شماری از افراد، تلاش می‌کند روایت‌های مورد نظر خود را از طریق اشخاصی که خود را تحلیلگر، پژوهشگر یا مفسر مستقل معرفی می‌کنند، در محافل رسانه‌ای و سیاسی خارج از افغانستان بازتاب دهد. او مدعی است این شیوه به طالبان امکان می‌دهد پیام‌های خود را از مجاری غیررسمی و با ظاهری مستقل منتشر کنند.

در این یادداشت، محمد هاتف مختار، که از او با نام مستعار «هاکف» نیز یاد شده، به‌عنوان یکی از افرادی معرفی شده است که به ادعای نویسنده، در این ساختار فعالیت دارد. نایب‌زاده مدعی است که نقش او تنها به انتشار تحلیل‌های همسو با طالبان محدود نبوده، بلکه فعالیت‌هایش شامل جمع‌آوری اطلاعات، ایجاد ارتباطات و پشتیبانی از برنامه‌های نفوذ این گروه در اروپا نیز می‌شود.

در ادامه این یادداشت آمده است که «مرکز مطالعات استراتژیک بین‌المللی افغانستان» (AISSC) در ظاهر به‌عنوان یک نهاد پژوهشی در حوزه افغانستان و منطقه فعالیت می‌کند، اما نویسنده ادعا کرده است که این مرکز فراتر از یک مؤسسه تحقیقاتی عمل کرده و از ظرفیت‌های پژوهشی و ارتباطی خود برای گردآوری اطلاعات و انتقال آن به ساختارهای اطلاعاتی طالبان استفاده شده است.

نایب‌زاده همچنین مدعی است اطلاعاتی که از طریق فعالیت‌های حرفه‌ای این افراد گردآوری می‌شود، پس از بررسی و تحلیل، در اختیار بخش‌های مرتبط با استخبارات طالبان قرار می‌گیرد و از آن برای پشتیبانی از عملیات رسانه‌ای، شناخت شبکه‌های سیاسی و اجتماعی و گسترش فعالیت‌های نفوذ این گروه استفاده می‌شود.

او در بخش دیگری از یادداشت خود به سفر محمد هاتف مختار به افغانستان در سال ۲۰۲۴ اشاره کرده و مدعی شده است که وی در جریان این سفر با شماری از مقام‌های ارشد سیاسی، نظامی، اطلاعاتی و مذهبی طالبان دیدار داشته است. به باور نویسنده، سطح این دیدارها نشان‌دهنده میزان دسترسی و ارتباط میان طرفین است.

نویسنده همچنین تأکید کرده است که فعالیت‌هایی مانند پژوهش، حضور در نشست‌های تخصصی، گفت‌وگو با مقام‌های دولتی و توسعه شبکه‌های ارتباطی، در ذات خود فعالیت‌هایی مشروع و رایج در مراکز مطالعاتی به شمار می‌روند؛ اما ادعا کرده است که در این پرونده، این ظرفیت‌ها برای اهداف اطلاعاتی و توسعه نفوذ سیاسی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

با این حال، ادعاهای مطرح‌شده در این یادداشت تاکنون از سوی منابع مستقل به‌صورت عمومی تأیید نشده است و افراد و نهادهای نام‌برده نیز تا زمان انتشار این گزارش، واکنش رسمی نسبت به این اظهارات منتشر نکرده‌اند.

موضوع فعالیت احتمالی شبکه‌های رسانه‌ای و اطلاعاتی وابسته به طالبان در خارج از افغانستان، در صورت اثبات، می‌تواند ابعاد تازه‌ای از شیوه‌های این گروه برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و تعاملات سیاسی را آشکار کند. با این حال، با توجه به اینکه ادعاهای مطرح‌شده هنوز به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده‌اند و پاسخ رسمی افراد و نهادهای نام‌برده نیز منتشر نشده است، بررسی و ارزیابی این موضوع همچنان نیازمند مستندات و تحقیقات بیشتر است.