دو روایت متضاد از وضعیت امنیتی افغانستان؛ تهدید یا ثبات؟

در حالی‌ که مقام‌های آمریکایی، افغانستان را پناهگاهی تازه برای گروه‌های تروریستی می‌دانند، طالبان این ادعاها را رد کرده و خود را ضامن ثبات کشور معرفی می‌کند. این تقابل روایات، نگرانی‌ها درباره آینده امنیت منطقه و تعهدات بین‌المللی را بیش از پیش پررنگ کرده است.

بیل هایزنگا، رئیس کمیته فرعی امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، به‌تازگی اعلام کرده است که افغانستان پس از تسلط دوباره طالبان، به بستری مناسب برای فعالیت گروه‌هایی مانند القاعده و داعش تبدیل شده است. او گفت که با وجود تعهدات طالبان در توافق‌نامه دوحه مبنی بر مقابله با تروریسم، این گروه‌ها همچنان در افغانستان فعال‌اند و از این خاک برای طراحی و اجرای حملات علیه سایر کشورها بهره می‌برند.

هایزنگا همچنین نسبت به نبود شفافیت در عملکرد طالبان و ناتوانی این گروه در کنترل کامل بر سایر نیروهای مسلح ابراز نگرانی کرد. به گفته او، چنین شرایطی تهدیدی جدی برای امنیت منطقه‌ای و جهانی محسوب می‌شود و نشانه‌ای از عدم پایبندی طالبان به تعهدات بین‌المللی‌اش است.

در مقابل، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، این اظهارات را قویاً رد کرده و تأکید کرده است که دولت طالبان «کنترل کامل بر جغرافیای کشور دارد» و اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان علیه کشور دیگری استفاده شود. او طالبان را نیرویی مسئول معرفی کرده که توانسته ثبات را در کشور برقرار کند.

این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که ارزیابی نهادهای بین‌المللی از وضعیت میدانی افغانستان همچنان دچار چالش است. برخی منابع میدانی از تحرک مجدد برخی گروه‌های تندرو خبر می‌دهند، در حالی که طالبان تلاش می‌کند تصویری منظم و کنترل‌شده از حاکمیت خود به نمایش بگذارد.

واکنش‌های متفاوت نسبت به وضعیت امنیتی افغانستان، نه‌تنها بازتاب‌ دهنده شکاف میان رویکردهای غرب و طالبان است، بلکه آزمونی جدی برای جامعه جهانی در برخورد با دولت جدید افغانستان نیز محسوب می‌شود؛ دولتی که هنوز از سوی بسیاری از کشورها به رسمیت شناخته نشده و مشروعیت بین‌المللی آن محل مناقشه است.