هشدار از کابل؛ قطع اینترنت توسط طالبان و پیامدهای دیپلماتیک جهانی

طالبان عصر دوشنبه ۷ میزان ۱۴۰۴ (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵) بدون هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی قبلی، خدمات اینترنت و ارتباطات تلفنی را در سراسر افغانستان قطع کردند. این اقدام، به‌گفته یک دیپلمات ناشناس در کابل، به‌قدری ناگهانی بود که حتی نمایندگی‌های خارجی مستقر در کشور نیز از آن بی‌خبر بودند. او تأکید کرده است که طالبان تنها پس از اجرای این تصمیم، به برخی نهادهای خارجی اطلاع داده‌اند که قطعی اینترنت تا «اطلاع ثانوی» ادامه خواهد داشت.

این دیپلمات که از طریق سیستم ماهواره‌ای به اینترنت دسترسی دارد، توانسته با رسانه‌ها تماس بگیرد و از وضعیت بحرانی دفاتر دیپلماتیک، نهادهای کمک‌رسان و رسانه‌ها خبر دهد. او گفته است که این اختلال، نه‌تنها فعالیت‌های روزمره این نهادها را مختل کرده، بلکه امنیت ارتباطی و هماهنگی‌های بین‌المللی را نیز به خطر انداخته است. به‌ویژه در شرایطی که افغانستان با بحران‌های انسانی و بلایای طبیعی مواجه است، قطع ارتباط با جهان می‌تواند پیامدهای فاجعه‌بار داشته باشد.

اظهارات این دیپلمات، نشان‌دهنده نگرانی عمیق جامعه بین‌المللی از سیاست‌های ارتباطی طالبان است. در شرایطی که بسیاری از نهادهای خارجی برای هماهنگی کمک‌های بشردوستانه، نظارت بر وضعیت حقوق بشر و تعامل با جامعه مدنی افغانستان به ارتباطات دیجیتال وابسته‌اند، قطع اینترنت به‌مثابه قطع شریان حیاتی تعامل جهانی با افغانستان تلقی می‌شود.

در واکنش به این اقدام، نهادهای بین‌المللی از جمله دیده‌بان حقوق بشر، گزارشگران بدون مرز و سازمان «نت‌بلاکس» هشدار داده‌اند که طالبان با این تصمیم، حقوق دیجیتال شهروندان افغانستان را نقض کرده‌اند. این نهادها تأکید کرده‌اند که قطع اینترنت، آزادی بیان، حق دسترسی به اطلاعات و امنیت ارتباطی را به‌شدت تهدید می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز سرکوب بیشتر و انزوای سیاسی شود.

از منظر دیپلماتیک، این اقدام طالبان می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد. برخی کشورها ممکن است سطح تعامل خود با طالبان را کاهش دهند یا همکاری‌های بشردوستانه را مشروط به بازگشت ارتباطات آزاد کنند. همچنین، احتمال اعمال تحریم‌های جدید یا تعلیق پروژه‌های بین‌المللی در افغانستان وجود دارد. این وضعیت، طالبان را در موقعیتی دشوار قرار می‌دهد؛ چرا که بدون تعامل جهانی، نه‌تنها مشروعیت سیاسی بلکه منابع مالی و کمک‌های انسانی نیز در معرض تهدید قرار می‌گیرد.

در پایان، هشدار دیپلمات مستقر در کابل، زنگ خطری برای جامعه جهانی است. قطع اینترنت در افغانستان، فراتر از یک اقدام فنی، یک تصمیم سیاسی با پیامدهای بین‌المللی است. اگر این روند ادامه یابد، افغانستان به‌سوی انزوای دیجیتال و دیپلماتیک پیش خواهد رفت؛ مسیری که نه‌تنها مردم افغانستان بلکه نهادهای جهانی را نیز درگیر خواهد کرد.

• بلخی؛ خبرگزاری شانا