وزیر خارجه طالبان مدعی شده است که مخالفان این گروه دیگر در هیچ نقطهای از افغانستان حضور ندارند و در درون طالبان نیز هیچ اختلافی وجود ندارد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که جبهههای مخالف همچنان از ادامه فعالیتهای خود خبر میدهند و طالبان نیز همزمان با چالشهای فزاینده در حوزه مشروعیت داخلی و بینالمللی مواجه است.
کمیته حقوق کودک سازمان ملل، اصولنامه «تفریق زوجین» طالبان را ناقض کنوانسیون حقوق کودک خواند و آن را محکوم کرد. این سند ۳۱ مادهای با توشیح هبتالله آخوندزاده، ازدواج کودکان را بر اساس معیار «بلوغ شرعی» رسمی میکند؛ اقدامی که دختران ۹ ساله را در معرض خشونت، استثمار و محرومیت از آموزش قرار میدهد.
زیر سلطه طالبان، محرومیت زنان و دختران از آموزش، کار، حمایت حقوقی و مسیرهای دادخواهی، خشونت خانگی را در افغانستان به چرخهای خاموش و مرگبار بدل کرده است. قتل همسر و دختر در ننگرهار، تنها یک رویداد خانوادگی نیست؛ نشانهای آشکار از بحران ساختاری است که در آن قربانیان بیپناه میمانند و خشونت، بیمهار تکرار میشود.
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، پس از انتشار گزارش یوناما درباره ۲۱ مورد خشونت جنسی علیه زنان در بازداشتگاههای طالبان، پای پاسخگویی حاکمان و سکوت عالمان دینی را به میان کشید. او تأکید کرد که هر جنایتی در زندانها، مستقیماً به نهاد حاکم مربوط است و سکوت در برابر آن، همدستی با ظلم محسوب میشود.
فاجعه لغمان، که ۱۸ کشته و ۲۹ زخمی برجا گذاشت، بار دیگر نشان داد مرگهای جادهای در افغانستان تصادفی نیستند. این حادثه، مانند دهها رویداد مشابه، محصول جادههای فرسوده، نبود علایم ایمنی، نظارت ضعیف و مدیریت ناکارآمد است؛ بحرانی ساختاری که هر بار قربانی میگیرد، اما بیپاسخ میماند و همچنان در سکوت تکرار میشود.
هشتم جوزا در تقویم فرهنگی افغانستان به نام «روز ملی زبان پشتو» ثبت شده است. مناسبتی که اگرچه فرصتی برای تکریم یکی از ستونهای هویت ملی و ادبی این سرزمین است، اما امسال در فضایی برگزار میشود که ابهامات عمیق پیرامون سیاستگذاریهای فرهنگی و نحوه تعامل حاکمیت با تنوع زبانی، بیش از هر زمان دیگری خودنمایی میکند. این روز، بیش از آنکه صرفاً یک گرامیداشت نمادین باشد، آینهای است از چالشهای پیش روی توسعه زبان و فرهنگ در کشوری با بافت اجتماعی و زبانی بسیار پیچیده.