در چشمانداز پرآشوب خاورمیانه، دو گروه اسلامگرای مسلح با پیشینهای مشابه اما مسیرهایی متفاوت، به دو روایت متضاد از افراطگرایی بدل شدهاند: تحریرالشام در سوریه و طالبان در افغانستان. هر دو از دل بحرانهای داخلی و خلأ قدرت سر برآوردند، اما یکی در تلاش برای تعامل با جهان و نهادسازی است، و دیگری در مسیر تثبیت ایدئولوژی سنتی و انزوا. این مقاله با رویکرد تطبیقی، به بررسی ساختار، رفتار سیاسی، روابط منطقهای و پیامدهای داخلی این دو گروه میپردازد تا نشان دهد افراطگرایی اسلامی دیگر یکپارچه نیست، بلکه چندوجهی و متغیر است.