آیا روابط واشنگتن و طالبان وارد مرحله‌ای تازه می‌شود؟

سید احمد موسوی مبلغ، پژوهشگر و تحلیلگر مسائل افغانستان، در یادداشتی با عنوان «بازگشت آرام آمریکا از دروازه طالبان» به بررسی برخی تحولات اخیر و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال شکل‌گیری مرحله‌ای تازه در روابط میان طالبان و ایالات متحده پرداخته است. این یادداشت بر پایه مجموعه‌ای از گزارش‌ها، ارزیابی‌ها و تحلیل‌های نویسنده تدوین شده و برخی از ادعاهای مطرح‌شده در آن تاکنون از سوی منابع رسمی تأیید یا رد نشده‌اند.

هم‌زمان با تمرکز تحولات منطقه بر تنش‌های ایران و آمریکا، برخی تحلیلگران معتقدند افغانستان نیز در حال ورود به مرحله‌ای جدید از تحولات سیاسی و امنیتی است؛ تحولاتی که ممکن است در آینده آثار گسترده‌تری بر مناسبات داخلی و منطقه‌ای این کشور بر جای بگذارد.

سید احمد موسوی مبلغ در یادداشتی با عنوان «بازگشت آرام آمریکا از دروازه طالبان» می‌نویسد که بازگشت پسرعموی ملا هبت‌الله، رهبر طالبان، به افغانستان توجه برخی منابع و ناظران را جلب کرده است. به نوشته او، برخی منابع معتقدند این سفر صرفاً جنبه شخصی ندارد و ممکن است با مأموریتی فراتر از دیدارهای خانوادگی همراه باشد.

به گفته نویسنده، برخی ارزیابی‌ها این فرد را دارای ظرفیتی برای ایفای نقش واسطه میان طالبان و ایالات متحده می‌دانند؛ نقشی که از نگاه این تحلیل، شباهت‌هایی با مأموریت‌های گذشته زلمی خلیل‌زاد در روند گفت‌وگوهای افغانستان دارد. با این حال، این ادعا تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده است.

موسوی مبلغ همچنین به اقامت بیش از دو هفته‌ای امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، در دوحه اشاره می‌کند. او می‌نویسد که هرچند دلیل رسمی این اقامت، پیگیری وضعیت درمانی متقی اعلام شده، اما برخی منابع از احتمال انجام گفت‌وگوهای غیرعلنی میان نمایندگان طالبان و طرف آمریکایی سخن گفته‌اند؛ موضوعی که تاکنون هیچ تأیید رسمی درباره آن منتشر نشده است.

در ادامه این یادداشت، نویسنده با اشاره به تحولات امنیتی منطقه، این احتمال را مطرح می‌کند که ایالات متحده در چارچوب بازتعریف آرایش نظامی خود، به استفاده محدود از برخی زیرساخت‌های نظامی افغانستان علاقه‌مند باشد. این بخش نیز در قالب تحلیل و گمانه‌زنی مطرح شده و هیچ سند رسمی برای آن ارائه نشده است.

در بخش دیگری از یادداشت، موسوی مبلغ به آنچه «پروژه مدغم‌سازی» می‌نامد اشاره می‌کند؛ تحلیلی که بر اساس آن، آمریکا به جای کنار گذاشتن طالبان، ممکن است به دنبال ادغام تدریجی نیروهای تکنوکرات و عناصر نزدیک به غرب در ساختار حاکمیتی این گروه باشد تا زمینه تعامل بیشتر با جامعه جهانی فراهم شود.

او همچنین به گزارش‌هایی درباره بازسازی تدریجی قطعات ویژه «۰۱» و «۰۲» اشاره می‌کند؛ یگان‌هایی که در دوران جمهوری افغانستان با حمایت ایالات متحده فعالیت می‌کردند. به نوشته وی، اگر این گزارش‌ها درست باشد، می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری الگویی جدید از همکاری‌های امنیتی میان طالبان و آمریکا باشد؛ الگویی که به جای حضور مستقیم نیروهای آمریکایی، بر استفاده از ساختارهای بومی استوار خواهد بود.

سید احمد موسوی مبلغ در پایان یادداشت خود نتیجه می‌گیرد که مجموعه این نشانه‌ها می‌تواند بیانگر آغاز مرحله‌ای تازه در روابط طالبان و ایالات متحده باشد؛ مرحله‌ای که در آن، مدیریت تحولات افغانستان از مسیر همکاری‌های غیرمستقیم، بازیگران جدید و ساختارهای بومی دنبال شود. با این حال، همان‌گونه که نویسنده نیز تأکید کرده است، درستی یا نادرستی این فرضیه‌ها به تحولات و شواهد ماه‌های آینده وابسته خواهد بود و بسیاری از ادعاهای مطرح‌شده تاکنون از سوی منابع رسمی یا مستقل تأیید نشده‌اند.