نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
فعالان حقوق بشر و جنبشهای اعتراضی با راهاندازی کارزاری یکهفتهای، خواهان توجه همزمان جهانی به «آپارتاید جنسیتی» و «آپارتاید زبانی» توسط رژیم طالبان شدند. این کارزار تأکید دارد که سرکوب زنان و حذف زبان فارسیدری، دو جنایت همافزا هستند که کلیت جامعه را به سمت بیقدرتی و سکوت سوق میدهند.
بر اساس بیانیه این کارزار، الگوی سرکوب رژیم طالبان از سطح «نقض حقوق بشر» به سطح «جنایت علیه بشریت» ارتقا یافته است؛ امری که نیازمند فعالسازی سازوکارهای حقوقی بینالمللی مانند کمیسیونهای حقیقتیاب برای پاسخگوسازی این رژیم است.
در بیانیه این کارزار آمده است که دغدغهها درباره تضعیف تمرکز بر آپارتاید جنسیتی نباید به انکار تبعیضهای ساختاری علیه زبان فارسیدری بینجامد. فعالان بر این باورند که مستندسازی همپوشانی این دو شکل از آپارتاید، تصویر دقیقتری از ماهیت سرکوبگر رژیم طالبان به جامعه جهانی ارائه میدهد و مسیر عدالتخواهی را هموارتر میسازد.
این کنشگران، زنان معترض و نیروهای دموکراتیک تأکید میکنند که اولویتبخشی گزینشی میان اشکال مختلف نقض حقوق انسانی، تنها به بازتولید چرخههای جنایت و محرومسازی منجر میشود. آنها از سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری خواستهاند تا با درک پیچیدگی و چندلایه بودن این آسیبها، فشارهای مؤثر و تحرکات فوری را برای توقف این رویههای ضدبشری آغاز کنند.
کارزار مذکور نشاندهنده بلوغی در جنبشهای مدنی است که عدالت را کلیتی تفکیکناپذیر میبیند؛ موضعی که در فضای تحت کنترل رژیم طالبان، چالشی بزرگ برای مشروعیت این رژیم در سطح بینالمللی ایجاد کرده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، در گفتگویی اعتراف کرد که توضیح درباره بسته ماندن مکاتب دخترانه برای او نیز دشوار است. در همین حال، دیدبان حقوق بشر نسبت به تخریب نظاممند سیستم آموزشی افغانستان از طریق حذف مضامین علمی و اخراج معلمان واجد شرایط هشدار داد. این نهاد تأکید کرد که سیاستهای رژیم فعلی، زیربنای توسعه انسانی کشور را به شدت تضعیف کرده است.
رژیم طالبان با ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده در ولایت کاپیسا، فعالیت تصویری تلویزیون ملی این ولایت را متوقف و آن را به رادیو تبدیل کرد. این محدودیت که بر اساس ماده ۱۷ قانون امر به معروف اجرا میشود، تاکنون در ۲۷ ولایت افغانستان عملی شده و باعث ایجاد خفقان رسانهای و محدودیت شدید در دسترسی شهروندان به اطلاعات دیداری شده است.
فعالان حقوق بشر و فرهنگیان در نامهای به سازمان ملل، نسبت به «آپارتاید زبانی» علیه فارسی دری توسط رژیم طالبان هشدار دادند. این نامه با انتقاد از حذف سیستماتیک فارسی از عرصههای اداری و آموزشی، خواهان آغاز تحقیقات مستقل بینالمللی و پاسخگوسازی رهبران این گروه شد. آنها این اقدامات را جنایت علیه بشریت و تهدیدی برای هویت فرهنگی میدانند.
آیا مرزهای سیاسی مدرن میتوانند میراثِ کهنِ تمدنی را تکهتکه کنند؟ سعید موسوی در این جستار، با نقدِ صریحِ تعصباتِ زبانی، استدلال میکند که فارسی، دری و تاجیکی نهتنها سه زبانِ مستقل نیستند، بلکه شاخههای پیوسته شجرهای واحدند. او نشان میدهد که چگونه تفاوتِ لهجهها نشانهی پویایی زبان است و انکارِ این وحدت، تیشهزدن به ریشه تاریخ و ادبیات مشترک ماست.