مغز ایدئولوژیک؛ سفر به درون ذهن‌های بسته و باز

این کتاب با ترکیب عصب‌شناسی و روان‌شناسی سیاسی نشان می‌دهد چگونه باورها در مغز تثبیت شده و ذهن‌ها سخت یا منعطف می‌شوند.

«مغز ایدئولوژیک» اثر دکتر لئور زمیگراد، به بررسی چگونگی شکل‌گیری افکار و باورهای ایدئولوژیک در مغز انسان می‌پردازد. کتاب نشان می‌دهد چرا برخی افراد ذهنی باز و پذیرای نوآوری دارند و برخی دیگر در دژ جزم‌اندیشی خود محصورند. با نگاهی میان‌رشته‌ای، این اثر اسرار عصبی و روانی تفکر افراطی را واکاوی می‌کند و چارچوبی برای تحلیل ذهن گروه‌هایی مانند طالبان ارائه می‌دهد.

کتاب با قدرت نمادها آغاز می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه «آیکون‌ها» میان‌برهای شناختی ایجاد می‌کنند و واکنش‌های عاطفی عمیق برمی‌انگیزند. بخش بعدی نشان می‌دهد ایدئولوژی‌ها پاسخ مغز به ناامنی و ابهام‌اند؛ آنها روایت‌هایی ارائه می‌کنند که ذهن را آرام و جهان را قابل پیش‌بینی می‌سازند.

در بخش ریشه‌ها، رشد در محیط‌های بسته و تقلید بی‌چالش، انعطاف‌پذیری مغز را سرکوب می‌کند و مسیرهای عصبی تعصب تقویت می‌شوند. یافته‌های تصویربرداری مغزی نشان می‌دهند افراد جزم‌اندیش در مواجهه با اطلاعات متناقض، فعالیت احساسی آمیگدالا افزایش می‌یابد و توانایی پردازش منطقی کاهش می‌یابد.

بخش پایانی کتاب، امید و راهکار است؛ مغز قابلیت بازآموزی دارد و با پرورش تفکر انتقادی و شکاکیت سالم، می‌توان ذهن را در برابر جزم‌گرایی مصون کرد.

کتاب «مغز ایدئولوژیک» بیش از هر چیز یادآور می‌شود که مشکل با گروه‌هایی مانند طالبان صرفاً سیاسی یا دینی نیست، بلکه زیربنای آن «طرز فکر» است؛ تفکری که با کنترل آموزش و رسانه، جزم‌اندیشی را بازتولید می‌کند. اما پلاستیسیته‌ی مغز، امید به تغییر و پرورش نسلی منعطف و پرسشگر را همچنان زنده نگه می‌دارد.

 ما را دنبال کنید:

تلگرام | فیس‌بوک | واتس‌آپ | یوتیوب |صفحه هنر و ادبیات | اینستاگرام