بی‌توجهی به وضعیت بحرانی فعالان افغانستان در پاکستان

با گذشت نزدیک به پنج سال از تسلط طالبان بر افغانستان، مدافعان حقوق بشر، زنان و خبرنگاران افغانستانی که به پاکستان پناه برده‌اند، همچنان در شرایط امنیتی و انسانی نگران‌کننده‌ای زندگی می‌کنند. در حالی که خطر بازداشت، اخراج اجباری و بازگرداندن به افغانستان آنان را تهدید می‌کند، حضور اخیر گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان در اسلام‌آباد، بدون توجه کافی به وضعیت این گروه‌ها، نگرانی‌های تازه‌ای ایجاد کرده است.

پس از به قدرت رسیدن گروه طالبان در افغانستان، مدافعان حقوق بشر، زنان و خبرنگاران با تهدیدهای جدی مواجه شده‌اند. بسیاری از این فعالان یا زندانی شده‌اند، یا به دلیل خطر بازداشت، شکنجه و تهدید جانی، ناچار به ترک کشور و پناهجویی در کشورهای منطقه شده‌اند. پاکستان یکی از اصلی‌ترین مقاصد این افراد بوده، اما شرایط امنیتی، روانی و اجتماعی آنان در این کشور همچنان بحرانی است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد شمار زیادی از فعالان، زنان و خبرنگاران افغانستانی در پاکستان در معرض اخراج اجباری قرار دارند و حتی مواردی از بازداشت و بازگرداندن آنان به افغانستان نیز ثبت شده است. این وضعیت، نگرانی‌های جدی درباره امنیت و سرنوشت آنان ایجاد کرده است.

در روزهای اخیر، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان، در اسلام‌آباد حضور داشته و در جلسات رسمی حقوق بشری با مقام‌های پاکستانی شرکت کرده است. با این حال، به گفته فعالان افغانستانی، توجه کافی به وضعیت بحرانی مدافعان حقوق بشر، زنان و خبرنگاران افغانستانی مقیم پاکستان صورت نگرفته و صدای آنان همچنان شنیده نشده است.

فعالان افغانستانی معتقدند که آقای بنت می‌بایست با نمایندگان مدافعان حقوق بشر، نهادهای حقوق بشری، جنبش‌های اعتراضی زنان و خبرنگاران مقیم اسلام‌آباد دیدار می‌کرد تا از نزدیک با مشکلات آنان آشنا شود و این مسائل را به نهادهای بین‌المللی منتقل کند. عدم برگزاری چنین دیداری، به باور آنان، فرصتی از دست‌رفته برای مستندسازی وضعیت واقعی پناهجویان افغانستانی بوده است.

اطلاعات موجود نشان می‌دهد که چندین فعال حقوق زنان بیش از ده روز است که در کمپ‌ها بازداشت شده‌اند و در معرض اخراج اجباری قرار دارند، اما تاکنون صدای آنان به نهادهای بین‌المللی نرسیده است. به گفته منابع مطلع، حضور گزارشگر ویژه سازمان ملل می‌توانست حداقل فرصتی برای رسیدگی به وضعیت این افراد باشد، اما چنین اقدامی انجام نشده است.

فعالان افغانستانی تأکید می‌کنند که بسیاری از آنان ارتباط محدودی با نهادهای بین‌المللی دارند و در شرایطی قرار گرفته‌اند که پرونده‌های مهاجرتی‌شان بلاتکلیف مانده و خطر اخراج هر لحظه آنان را تهدید می‌کند. به باور آنان، بی‌توجهی به این وضعیت نشان‌دهنده ضعف در پاسخگویی و استفاده ناکافی از ظرفیت نهادهای بین‌المللی است.

این فعالان خواستار تعامل مستقیم، مستندسازی دقیق و حمایت عملی از سوی سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری هستند تا از تداوم وضعیت بحرانی و تهدیدهای جدی علیه مدافعان حقوق بشر، زنان و خبرنگاران افغانستانی جلوگیری شود.