نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
فرمان اخیر رهبر طالبان برای انتصاب یک مقام نظامی در رأس دانشگاه فاریاب، فراتر از تغییراتی اداری، نمادی از استراتژی «نظامیسازی اندیشه» است. این نوشتار با نگاهی به نظریات هانا آرنت و مدلهای حکمرانی، نشان میدهد که چگونه تبدیل نهادهای علمی به غنایم جنگی، منجر به انسداد مهارتی نسل آینده و فروپاشی کارکردی دولت در مواجهه با چالشهای مدرن و جهان دانشبنیان میگردد.
این نوشتار با نگاهی تحلیلی به دوران درانیها، فرآیند شکلگیری دولت متمرکز را در جغرافیای افغانستان امروزی واکاوی میکند. متن پیش رو تبیین میکند که چگونه تلاقیِ سازماندهی نظامی پشتونها و سنتِ دیرینهی دیوانسالاری زبان فارسی، شالودهی یک هویت سیاسی واحد را بنا نهاد. این جستار با عبور از قضاوتهای اخلاقی مدرن، منطق قدرت در قرن هجدهم را بررسی کرده و نشان میدهد که انتخاب زبان فارسی نه یک امتیاز قومی، بلکه ضرورتی راهبردی برای اداره قلمرو و اتصال به تمدن منطقه بوده است.
با تعطیلی اداره سرمفتش ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان، پرونده هفده سال نظارت بر میلیاردها دالر کمک خارجی بسته شد؛ نهادی که فسادهای بزرگ، پروژههای ناکام و هشدارهای نادیدهگرفتهشده را افشا کرد. اکنون پرسش اصلی این است که چه کسانی از خاموششدن این نهاد سود میبرند و پیامد آن برای مردم افغانستان چه خواهد بود.
آیا در جهانی آمیخته از تضاد، تلاش برای عدالت بیهوده است؟ این نوشتار با نگاهی فلسفی به استعارههای مولانا، نشان میدهد که جهل و نابرابری نه بنبست، بلکه بستری برای شکوفایی فضیلتهای اخلاقی بشرند. با پذیرش مسئولیت فردی و انتخاب آگاهانه میان سره و ناسره، میتوان از دل رنجها و تضادهای هستی، مسیری روشن به سوی ساختن جامعهای متعالی و فضیلتمحور گشود.
تقابل فزاینده پاکستان و رژیم طالبان بر سر پناهگاههای «تیتیپی»، ثبات منطقه را با چالشی جدی روبرو کرده است. واشنگتن که پیشتر رویکردی حاشیهای داشت، اکنون در چارچوب استراتژی امنیت ملی ۲۰۲۵، با هدف مهار نفوذ چین و دستیابی به مواد معدنی حیاتی، دوباره به سوی اسلامآباد و کابل متمایل شده تا از طریق میانجیگری، منافع استراتژیک خود را تامین کند.
آیا حاکمیت بدون پروژه چیزی جز تودهای رها شده است؟ با نگاهی پدیدارشناختی به مفهوم «قطبیدگی»، درمییابیم که چگونه یک ایده مرکزی، اندامهای پراکنده جامعه را به بدنی سیاسی و منسجم تبدیل میکند. در غیاب این پروژه، جامعه دچار آنتروپی شده و از معنا تهی میگردد. بیاموزید که چرا جهتمندی، مرز میان حیات ارگانیک و فروپاشی ساختاری در قدرت است.