زنان نورستان؛ ستون‌های پنهان بقا

در دل کوهستان‌های سخت و محروم نورستان، زنانی زندگی می‌کنند که بار اصلی اقتصاد، بقا و انسجام اجتماعی را بر دوش دارند؛ زنانی که کارشان دیده نمی‌شود، اما نبودشان زندگی را از حرکت می‌اندازد.

نورستان یکی از صعب‌العبورترین و محروم‌ترین مناطق افغانستان است؛ جایی که زندگی با طبیعت خشن گره خورده و زنان، ستون اصلی بقا و اقتصاد خانواده‌اند. آنان از سپیده‌دم تا تاریکی شب کار می‌کنند: زمین را شخم می‌زنند، مواشی را می‌چرانند، هیزم و علوفه را از سراشیب‌های خطرناک پایین می‌آورند، آب را از چشمه‌های دور حمل می‌کنند و در خانه بی‌وقفه از کودکان و سالمندان مراقبت می‌کنند. این حجم از کار نه مزد دارد و نه در آمارها دیده می‌شود، اما توقف یک‌روزه‌اش چرخه زندگی روستا را مختل می‌کند.

در کنار این بار سنگین کار، دختران نورستانی اغلب پیش از تجربه کودکی وارد ازدواج می‌شوند. کودک‌همسری، ازدواج‌های زودهنگام و گاه اجباری، فرصت آموزش، رشد و استقلال را از آنان می‌گیرد و آنان را زودتر از زمان زیر بار مسئولیت مادری و خانه‌داری قرار می‌دهد. در فضای بسته و سنتی، خشونت‌های خانگی نیز پنهان می‌ماند و زن، هم کارگر بی‌مزد است و هم تحمل‌کننده خاموش درد. نبود خدمات صحی، محدودیت آموزش، نبود مالکیت رسمی زمین و حذف از تصمیم‌گیری سیاسی، چالش‌های آنان را چند برابر می‌کند.

با وجود این فشارها، زنان نورستان تنها چهره رنج نیستند؛ آنان مدیران بحران، حافظان فرهنگ بومی و محور انسجام اجتماعی‌اند. نقش آنان در مدیریت خانواده، حفظ روابط اجتماعی، انتقال فرهنگ و ایجاد همبستگی، همان «کار عاطفی» است که در تحلیل‌های اقتصادی نادیده گرفته می‌شود. آنان عاملان اصلی پایداری‌اند، نه قربانیان منفعل. هر برنامه‌ای برای توسعه پایدار، عدالت اجتماعی و برابری جنسیتی در نورستان، تنها زمانی موفق خواهد شد که زنان به‌عنوان محور راهبردی تغییر به رسمیت شناخته شوند.

زنان نورستان تنها بار کوهستان را بر شانه نمی‌کشند؛ آنان بار بقا، فرهنگ و آینده یک جامعه را حمل می‌کنند. اگر قرار است عدالت، آموزش و توسعه به نورستان برسد، باید از همین نقطه آغاز شود: از به‌رسمیت شناختن کار، کرامت و حق انتخاب زنان. هیچ جامعه‌ای با نادیده گرفتن نیمی از پیکرش به قامت کامل نخواهد ایستاد.

 ما را دنبال کنید:

تلگرام | فیس‌بوک | واتس‌آپ | یوتیوب |صفحه هنر و ادبیات | اینستاگرام