پلی میان شعر، زن‌بودن و جهان مهاجرت در آثار «مژگان ساغر»

مژگان ساغر، شاعر و از چهره‌های شاخص ادبیات مهاجرت، تازه‌ترین کتاب خود با عنوان «نامه‌ای به نزار قبانی» را در مصر منتشر کرده است؛ اثری که گفت‌وگویی درونی میان دل او و روح شاعر بزرگ عرب، نزار قبانی، را روایت می‌کند و به زنان خاموش و انسان‌هایی تقدیم شده که هنوز به قدرت کلمه ایمان دارند.

مژگان ساغر در سال ۱۳۵۶ خورشیدی در کابل زاده شد و در خانواده‌ای فرهنگی رشد یافت. پدرش از نظامیان کشور بود و مادرش از نخستین زنان نهضت آزادی زنان در افغانستان که در برابر حجاب اجباری ایستادگی کرد. دوران کودکی او با شعرخوانی‌های پدر و فضای ادبی خانه گره خورد و همین زمینه، علاقه‌اش به ادبیات را به یک سرنوشت بدل کرد.

با سلطه طالبان و محرومیت زنان از آموزش، ساغر سه سال در خانه نزد پدر به مطالعه آثار ادبی پرداخت و سپس در سال ۱۳۷۹ به آلمان مهاجرت کرد. او زبان آلمانی را آموخت و تحصیلاتش را در رشته تربیت کودک ادامه داد و از سال ۱۳۸۹ تاکنون به‌عنوان آموزگار در مکاتب دولتی آلمان فعالیت دارد. در کنار کار آموزشی، او بنیان‌گذار محفل ادبی «دیدار دوست» است که سالانه شاعران مهاجر را گردهم می‌آورد.

فعالیت‌های ادبی ساغر با ترجمه کتاب‌های کودک آغاز شد و نخستین مجموعه شعرش با عنوان «سیب بی‌رنگ» در سال ۱۳۹۳ به سه زبان فارسی، آلمانی و روسی منتشر شد. سپس مجموعه‌های «آفتاب می‌بارد» و «اقیانوس ناآرام» در سال ۱۳۹۹ توسط انتشارات «آن» در هرات به چاپ رسیدند.

در سال ۱۴۰۱، خانه شعر برلین گزیده‌ای از اشعار او را به زبان آلمانی با عنوان «رانش قاره‌ای» منتشر کرد و مجموعه‌ای دیگر با ترجمه روحی شفیعی تحت عنوان «ترانه‌های آزادی» در لندن عرضه شد.

او سه بار داور جشنواره شعر ژاله اصفهانی بوده و آثارش بازتابی از تجربه زن افغانسالت، مهاجرت، اعتراض و امید است. تازه‌ترین کتابش، «نامه‌ای به نزار قبانی»، در مصر منتشر شده؛ کشوری که به‌عنوان سرزمین شعر و افسانه، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات جهان دارد.

این کتاب با شعری عاشقانه آغاز می‌شود و در آن، شعر، تروما، عشق، زن‌بودن، درد و امید به زندگی در هم تنیده‌اند. ساغر این اثر را به زنانی تقدیم کرده که در سکوت جنگیدند و به انسان‌هایی که هنوز به قدرت کلمه ایمان دارند.

مژگان ساغر امروز نه‌تنها صدای زن افغانستان در مهاجرت است، بلکه پلی میان فرهنگ‌ها و قاره‌ها ساخته است. آثار او از کابل تا برلین و اکنون از مصر تا جهان عرب، روایتگر رنج و امید زنان و مهاجران است. «نامه‌ای به نزار قبانی» ادامه همان مسیر است؛ مسیری که نشان می‌دهد شعر می‌تواند فراتر از مرزها، زبان‌ها و جغرافیا، آینه‌ای از تجربه‌های مشترک انسانی باشد.