یوناما: محدودیت‌های اطلاعاتی در افغانستان گفت‌وگوی عمومی و آزادی رسانه‌ها را به خطر انداخته است

هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارش تازه‌ای هشدار داده است که افزایش محدودیت‌ها بر دسترسی مردم به اطلاعات، فضای مناظره عمومی را سرکوب کرده، فعالیت رسانه‌ها را محدود ساخته و پیامدهای نگران‌کننده‌ای برای حقوق بشر و مشارکت مدنی در پی داشته است.

در گزارش جدید یوناما با عنوان «وضعیت حقوق بشر در افغانستان؛ اپریل تا جون ۲۰۲۵» که روز یکشنبه ۱۰ اگست منتشر شد، آمده است که سیاست‌های اعمال‌شده توسط مقامات اداره حاکم، به شکل سیستماتیک دسترسی به اطلاعات را محدود کرده‌اند. این محدودیت‌ها نه تنها مانع از شکل‌گیری مناظره‌های معنادار در جامعه شده، بلکه ظرفیت رسانه‌ها برای پوشش مستقل و شفاف موضوعات حساس را نیز به شدت کاهش داده است.

یوناما در این گزارش تأکید می‌کند که فضای رسانه‌ای افغانستان، که پیش از سال ۲۰۲۱ یکی از پویاترین عرصه‌های اطلاع‌رسانی در منطقه بود، اکنون با سانسور، تهدید، فشارهای سیاسی و محدودیت‌های قانونی مواجه است. این وضعیت باعث شده بسیاری از خبرنگاران یا از کشور خارج شوند یا فعالیت خود را متوقف کنند، و رسانه‌های محلی نیز با خطر تعطیلی یا خودسانسوری روبه‌رو شوند.

از پیامدهای مستقیم این محدودیت‌ها می‌توان به کاهش آگاهی عمومی، تضعیف نظارت مدنی بر عملکرد نهادهای حاکم، و افزایش زمینه برای نقض حقوق بشر اشاره کرد.

یوناما هشدار داده که نبود اطلاعات آزاد، شهروندان را از حق مشارکت آگاهانه در امور اجتماعی و سیاسی محروم می‌سازد و اعتماد عمومی به نهادها را از بین می‌برد.

این نهاد بین‌المللی خواستار بازنگری فوری در سیاست‌های محدودکننده، تضمین امنیت خبرنگاران، و ایجاد فضای آزاد برای رسانه‌ها و گفت‌وگوی عمومی شده است.

یوناما تأکید دارد که دسترسی آزاد به اطلاعات، نه تنها یک حق بنیادین انسانی است، بلکه پیش‌شرطی ضروری برای توسعه پایدار، عدالت اجتماعی و صلح در افغانستان به شمار می‌رود.