فشار بر خانواده‌های فعالان حقوق زنان در افغانستان شدت گرفته است

در پی ناپدید شدن محمد ناصری، برادر شمایل توانا، از چهره‌های شناخته‌شده اعتراضات مدنی و حقوق زنان در افغانستان، نگرانی‌ها درباره فشارهای غیرمستقیم و هدفمند بر خانواده‌های کنشگران زن افزایش یافته است. فعالان حقوق بشر این روند را تهدیدی تازه علیه جنبش‌های مدنی در کشور می‌دانند.

محمد ناصری، جوانی از جامعه هزاره، روز شنبه حوالی ساعت ۹ صبح در مسیر رفتن به کورس آموزشی در منطقه دشت‌برچی کابل ناپدید شد. از آن زمان تاکنون هیچ نشانی از او به دست نیامده است. خواهر او، شمایل توانا، از زنان معترض و فعالان برجسته حقوق زنان در افغانستان، با انتشار پیامی عمومی از وضعیت نگران‌کننده خانواده‌اش خبر داده و خواستار اقدام فوری نهادهای داخلی و بین‌المللی شده است.

توانا در این پیام گفته است: «به عنوان یک زن عدالت‌خواه، بار دیگر با واقعیت تلخ این سرزمین روبه‌رو شده‌ام؛ جایی که تلاش برای آزادی، امنیت خانواده را نیز تهدید می‌کند.» او تأکید کرده که تلفن همراه برادرش روز گذشته برای چند دقیقه روشن شده، اما بلافاصله خاموش گردیده است، نشانه‌ای نگران‌کننده از احتمال ربایش یا بازداشت غیررسمی.

فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که ناپدید شدن محمد ناصری را نمی‌توان صرفاً یک حادثه فردی دانست. در شرایطی که فضای مدنی افغانستان به‌شدت محدود شده، فشار بر خانواده‌های کنشگران زن، به‌ویژه در میان اقلیت‌های مذهبی مانند هزاره‌ها، به الگویی نگران‌کننده تبدیل شده است. این فشارها نه‌تنها امنیت فردی را تهدید می‌کنند، بلکه با هدف خاموش‌کردن صدای اعتراض، به سرکوب غیرمستقیم جنبش‌های مدنی منجر می‌شوند.

منطقه دشت‌برچی، محل وقوع این حادثه، در سال‌های اخیر بارها هدف حملات تروریستی و فشارهای امنیتی قرار گرفته است. ناپدید شدن یک جوان از این منطقه، آن‌هم در ارتباط با فعالیت‌های خواهرش، نشان می‌دهد که تهدید علیه فعالان زن دیگر فقط محدود به خود آنان نیست، بلکه خانواده‌هایشان نیز در معرض خطر قرار گرفته‌اند.

این خبر نخستین‌بار توسط دای‌نیوز منتشر شد، اما ابعاد آن فراتر از یک گزارش محلی است. نهادهای حقوق بشری، از جمله دیده‌بان حقوق بشر و سازمان عفو بین‌الملل، بارها نسبت به بازداشت‌های خودسرانه و ناپدیدسازی‌های هدفمند در افغانستان هشدار داده‌اند. با این حال، پاسخ مؤثری از سوی حکومت طالبان ارائه نشده است.

شمایل توانا از نهادهای مسئول در داخل کشور، سازمان ملل، و جامعه جهانی خواسته است تا برای روشن شدن سرنوشت برادرش اقدام فوری انجام دهند. او تأکید کرده است که «خاموشی در برابر این نوع اقدامات، به معنای تأیید ضمنی نقض حقوق بشر است.»

در پایان، ناپدید شدن محمد ناصری نه‌تنها یک پرونده امنیتی، بلکه آزمونی اخلاقی برای نهادهای مدافع حقوق بشر است. اگر خانواده‌های فعالان زن نیز در معرض تهدید قرار گیرند، معنای آزادی، امنیت، و مقاومت در افغانستان نیازمند بازتعریف خواهد بود.

• آصفه رضایی؛ خبرگزاری شانا