نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
نتایج یک پژوهش علمی منتشرشده در مجلهای در ازبکستان نشان میدهد بنیاد جهانی سخنگستران سبزمنش بهعنوان نخستین سازمان بینالمللی مستقل فرهنگی با محوریت زبان فارسی معرفی شده است. این مقاله با بررسی اسناد رسمی، دادههای میدانی و دیدگاههای نخبگان فرهنگی از چند کشور، فعالیتهای فرامرزی بنیاد را در ۳۳ کشور تحلیل کرده و آن را نمونهای از دیپلماسی فرهنگی غیردولتی و شبکهسازی میانفرهنگی دانسته است.
روز جهانی زبان مادری امسال در شرایطی در افغانستان گرامی داشته میشود که بسیاری از زبانهای کشور، بهویژه فارسی، اوزبیکی، ترکمنی و زبانهای محلی، زیر فشار سیاستهای زبانی طالبان قرار گرفتهاند. در حالیکه حکومت پیشین گامهایی برای حمایت از چندزبانی برداشته بود، اکنون حذف ساختاری و محدودیتهای فرهنگی نگرانیها را درباره آینده تنوع زبانی و هویت جمعی افغانستان افزایش داده است.
زبان فارسی از روایتگری ساده و تکلایه شاهنامه تا چندلایگی پرطنین حافظ، مسیر پویایی را پیموده است. ورود واژههای عربی نهتنها ساختار زبان را پیچیده نکرد، بلکه ظرفیت بیان را گسترش داد؛ واژههایی فشرده و چندمعنا آفرید که شعر فارسی را از گزارشگری مستقیم به قلمروی عمق، ایهام و ظرافت معنایی رساند.
این نوشتار با نگاهی تحلیلی به دوران درانیها، فرآیند شکلگیری دولت متمرکز را در جغرافیای افغانستان امروزی واکاوی میکند. متن پیش رو تبیین میکند که چگونه تلاقیِ سازماندهی نظامی پشتونها و سنتِ دیرینهی دیوانسالاری زبان فارسی، شالودهی یک هویت سیاسی واحد را بنا نهاد. این جستار با عبور از قضاوتهای اخلاقی مدرن، منطق قدرت در قرن هجدهم را بررسی کرده و نشان میدهد که انتخاب زبان فارسی نه یک امتیاز قومی، بلکه ضرورتی راهبردی برای اداره قلمرو و اتصال به تمدن منطقه بوده است.
حذف زبان فارسی از لوحه شفاخانه تخصصی سرطان کابل، همزمان با افتتاح این مرکز ۷۰ تختخوابی تحت حمایت اروپا و هند، پرده از سیاستهای نوین زبانی رژیم طالبان برداشت. این اقدام در حالی صورت میگیرد که بیماران سرطانی همچنان با بحران دارو و تجهیزات روبرو هستند و به کمکهای بینالمللی وابستگی شدیدی دارند.
فعالان حقوق بشر و جنبشهای اعتراضی افغانستان کارزاری یکهفتهای را برای مبارزه همزمان با آپارتاید جنسیتی علیه زنان و آپارتاید زبانی علیه فارسیدری آغاز کردند. این کارزار با تأکید بر همافزایی این دو جنایت توسط رژیم طالبان، از جامعه جهانی و سازمان ملل میخواهد تا با فشار مؤثر، این رژیم را در قبال جنایات ضدبشری پاسخگو سازند.