محرومیت علمی استادان بی‌ریش و بی‌دستار

بر اساس سندی که به دست رساناه‌ها رسیده، شورای رهبری وزارت تحصیلات عالی طالبان تصمیم گرفته است که پرونده‌های ترفیع علمی استادانی که پوشش و ظاهرشان با «شریعت» مطابقت ندارد، معطل شود. در این سند آمده است: «اعضای کادر علمی که سیرت و صورت آنان با شریعت مطابقت نداشته باشد، دوسیه‌های ترفیع علمی آنان باید به تعویق بیفتد.»

وزارت تحصیلات عالی به روسای دانشگاه‌ها دستور داده است که تا زمانی که از مطابقت «سیرت و صورت» استادان با معیارهای شرعی اطمینان حاصل نکرده‌اند، پرونده‌های آنان را ارسال نکنند.

این تصمیم بخشی از مجموعه دستورالعمل‌های تازه‌ای است که طالبان با آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۴ برای استادان و دانشجویان وضع کرده‌اند. بر اساس این مقررات، پوشیدن پیراهن‌تنبان سنتی، داشتن ریش بلند و استفاده از کلاه یا دستار الزامی است. تخلف از این موارد می‌تواند به محرومیت از حضور در صنف‌های درسی یا توقف روند ترفیع علمی منجر شود.

این محدودیت‌ها تنها به دانشگاه‌ها محدود نمی‌شود؛ وزارت معارف طالبان همین معیارها را در مکاتب پسرانه نیز اعمال کرده است. دانش‌آموزانی که از این دستورالعمل‌ها پیروی نکنند، اجازه ورود به کلاس را ندارند.

از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰، نظام آموزش عالی این کشور دستخوش تغییرات بنیادین شده است. دختران از تحصیل در دانشگاه‌ها محروم شده‌اند، نصاب درسی دچار حذف و اصلاحات ایدئولوژیک شده و صدها استاد دانشگاه مجبور به ترک کشور شده‌اند. هم‌اکنون، طالبان کنترل شدید مذهبی و اجتماعی بر محیط‌های علمی اعمال می‌کنند.

محرومیت استادان از ترفیع علمی به دلیل ظاهر و پوشش، نشان‌دهنده اولویت‌های ایدئولوژیک طالبان در نظام آموزشی افغانستان است؛ اولویتی که علم و تخصص را به حاشیه رانده و ظاهر را به معیار اصلی تبدیل کرده است.