شهربانو سادات: من یک فمینیست هستم

شهربانو سادات، فیلم‌ساز شناخته‌شده افغانستان، در یادداشتی اعلام کرده است که برای نخستین‌بار هویت فمینیستی خود را به‌صورت رسمی و علنی بیان می‌کند. او می‌گوید سال‌هاست مانند یک فمینیست زیسته، نوشته و فیلم ساخته، اما اکنون زمان آن رسیده که این هویت را بی‌هراس نام‌گذاری کند. سادات ریشه فمینیست‌بودن خود را در مبارزات خواهرش می‌بیند و تأکید می‌کند که تجربه او، تجربه مشترک میلیون‌ها زن افغانستانی در برابر خشونت، نابرابری و بی‌صدایی است.

شهربانو سادات، فیلم‌ساز شناخته‌شده افغانستان، در یادداشتی تازه اعلام کرده است که برای نخستین‌بار هویت فمینیستی خود را به‌صورت رسمی و علنی بیان می‌کند. او می‌گوید سال‌هاست مانند یک فمینیست زندگی کرده، نوشته و فیلم ساخته، اما اکنون زمان آن رسیده که این هویت را بی‌پرده نام‌گذاری کند و از برچسب‌هایی که جامعه مردسالار بر این واژه تحمیل کرده، نهراسد.

شهربانو سادات، کارگردان برجسته افغانستانی، با انتشار متنی در صفحه فیس‌بوکش نوشته است که برای نخستین‌بار در زندگی‌اش هویت فمینیستی خود را به‌طور رسمی اعلام می‌کند. او تأکید کرده است که «فمینیست نشده»، بلکه از نوجوانی چنین زیسته و اکنون تنها نام این هویت را آشکارا بر زبان می‌آورد.

او می‌نویسد که همیشه از برچسب‌ها گریزان بوده، اما امروز احساس می‌کند زمان آن رسیده که جایگاهی را که سال‌ها در آن ایستاده، نام‌گذاری کند و از شرمی که جامعه زن‌ستیز افغانستان به این واژه تحمیل کرده، نترسد. سادات ریشه فمینیست‌بودن خود را در رفتار خواهرش می‌بیند؛ زنی که پیش از شنیدن واژه «فمینیسم»، ساختار قدرت در خانواده را به چالش کشید و در برابر رفتار ناعادلانه پدر ایستاد.

او روایت می‌کند که در کودکی از جسارت خواهرش در برابر پدر شرمنده می‌شد، اما بعدها فهمید که این مقاومت چقدر سرنوشت‌ساز بوده است. به گفته او، خواهرش با شکستن مرزها و مقابله با بی‌عدالتی، هزینه‌های سنگینی پرداخت و اکنون ترجیح می‌دهد دیده نشود؛ اما سادات خود را «ادامه صدای او» می‌داند.

این فیلم‌ساز افغان می‌گوید تجربه زیسته‌اش در قریه و شهرهای افغانستان، او را به این باور رسانده که قصه او، قصه میلیون‌ها زن دیگر است؛ زنانی که با خشونت خانگی، آزار جنسی، نابرابری، ناآگاهی درباره بدن، محدودیت در آموزش و نبود حق انتخاب مواجه‌اند. او می‌نویسد فمینیست‌بودن مسئولیت دارد؛ مسئولیت ایستادن کنار کسانی که صدا و قدرتی ندارند.

سادات تأکید می‌کند که از این پس بدون شرم، ترس یا معذرت‌خواهی درباره مسائلی که مهم می‌داند خواهد نوشت و فیلم خواهد ساخت. او در پایان می‌گوید: «این هویت واقعی من است: نام من شهربانو سادات است، من یک فمینیست هستم که فلم‌سازی را به‌عنوان پلتفرمی برای بیان نظراتم انتخاب کرده‌ام.»

اعلام رسمی هویت فمینیستی از سوی یکی از چهره‌های مطرح سینمای افغانستان، در شرایطی که زنان کشور با محدودیت‌های بی‌سابقه روبه‌رو هستند، بازتاب گسترده‌ای یافته است. سخنان شهربانو سادات نه‌تنها روایت شخصی او، بلکه بازتاب تجربه مشترک میلیون‌ها زن افغان است؛ تجربه‌ای که او می‌گوید اکنون زمان بیان بی‌پرده و بی‌هراس آن فرا رسیده است.